ANH HÙNG PHAN ĐÌNH GIÓT - TẤM GƯƠNG LẤP LỖ CHÂU MAI TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, mỗi thời đại đều sinh ra những người anh hùng mang trong mình khí phách kiên cường của cả dân tộc. Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 - “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” - là thành quả của sự hy sinh cao cả của hàng vạn chiến sĩ, trong đó có anh hùng Phan Đình Giót. Ông là một trong 16 “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” được tuyên dương vì thành tích trong chiến dịch lịch sử này. Với hành động lấy thân mình bịt kín lỗ châu mai, Phan Đình Giót đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của ý chí “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại làng Vĩnh Yên (nay là thôn 8), xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh - vùng đất “địa linh nhân kiệt” nổi tiếng với truyền thống yêu nước và cách mạng. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo mấy đời chịu cảnh cày thuê, cuốc mướn.

Tuổi thơ của Phan Đình Giót đầy những mất mát, cơ cực: bố ông mất sớm vì đói (có tài liệu ghi là chết vì đói), hai anh em phải sống cùng mẹ trong túp lều tranh dột nát, siêu vẹo. Đói quá, không có cái ăn, ông phải đi ở cho địa chủ từ năm 13 tuổi. Chính hoàn cảnh cơ cực ấy đã sớm hun đúc trong tâm hồn ông lòng căm thù áp bức, bất công và ý chí vùng lên để giành lấy sự tự do cho bản thân và đồng bào mình.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, kháng chiến chống Pháp bùng nổ. Mang trong mình nỗi đau của một đời lầm than, Phan Đình Giót sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ông xin tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu ngay tại địa phương. Năm 1950, ông xung phong vào bộ đội chủ lực - bước ngoặt quan trọng đưa ông từ một người nông dân chất phác trở thành một chiến sĩ Cách mạng.

Đáng chú ý, chỉ sau ba tháng tuổi quân, Phan Đình Giót đã tham gia chiến đấu ở Đường 18 trong trận đánh đồn Tràng Bạch. Tiêu diệt xong lô cốt số một, ông bị thương nặng, cấp trên ra lệnh lui ra phía sau nhưng ông vẫn xin ở lại tiếp tục chiến đấu đến khi trận đánh kết thúc. Trong trận đánh tiêu diệt vị trí Chùa Tiếng (cuối năm 1950), ông đã bò lên đặt bộc phá đánh lô cốt số một, tạo điều kiện cho đơn vị đánh thắng. Những chiến công bước đầu ấy đã cho thấy một tinh thần dũng cảm, một ý chí ngoan cường của người chiến sĩ trẻ.

Ông đã tham gia nhiều chiến dịch lớn như: Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc trước khi bước vào chiến dịch quyết định: Điện Biên Phủ.

Mùa đông năm 1953, đơn vị của ông nhận lệnh tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Toàn lực lượng hành quân gần 500km, vượt qua nhiều đèo cao, dốc đứng, phải mang vác nặng nề. Chân Phan Đình Giót bị nứt nẻ, rớm máu, đau buốt nhưng ông vẫn kiên trì tiếp tục đi, không hề than vãn.

Không chỉ vậy, trong quân ngũ, ông còn là một người anh cả mẫu mực - lo cho đồng đội từng giấc ngủ, bát canh. Mỗi khi thấy đồng chí mình có khuyết điểm, ông nhẹ nhàng phân tích, khuyên nhủ làm cho anh em vừa cảm động lại nhanh chóng nhận ra lỗi lầm. Trong nhiệm vụ xẻ núi, mở đường, kéo pháo vào trận địa vô cùng gian khổ, ông luôn nêu cao tinh thần gương mẫu, giúp đỡ đồng đội. Chính vì sự tận tụy, chu đáo và trách nhiệm ấy, ông được anh em trong đơn vị yêu quý, tin tưởng gọi bằng cái tên trìu mến “anh cả”.

Đậm chất nhân văn ở chỗ, trước khi bước vào trận chiến cuối cùng, có những lần ông chích máu viết bản quyết tâm thư gửi lên đại đoàn, thể hiện chí khí hiên ngang của một con người đã giác ngộ lý tưởng và sẵn sàng đi theo cách mạng đến cùng.

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 được lệnh nổ súng tấn công tiêu diệt cứ điểm Him Lam - tuyến phòng thủ đầu tiên và kiên cố nhất của quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Đơn vị của Phan Đình Giót (Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312) triển khai đội hình chiến đấu từ 15 giờ.

Anh em truyền tay nhau đọc thư Bác Hồ và lệnh động viên của Đại tướng Tổng tư lệnh. Không khí hào hùng bao trùm cả trận địa. Đến giờ pháo bắn, anh em rút ra khỏi rừng, cùng với sự chi viện của pháo binh, pháo cao xạ lần đầu xuất trận, tạo nên khí thế sục sôi chưa từng có.

Các chiến sĩ Đại đội 58 lao lên mở đường, liên tiếp đánh đến quả bộc phá thứ tám. Phan Đình Giót đánh quả thứ chín thì bị thương vào đùi nhưng vẫn xung phong đánh tiếp. Quân Pháp tập trung hỏa lực trút đạn như mưa xuống trận địa, bộ đội ta bị thương vong rất nhiều. Lòng căm thù quân giặc lên cao, Phan Đình Giót lao lên đánh liên tiếp hai quả bộc phá nữa, phá toang hàng rào cuối cùng, mở thông đường cho đồng đội lên đánh sập lô cốt đầu cầu.

Lợi dụng thời cơ địch hoang mang, ông lao lên bám chắc lô cốt số 2, ném thủ pháo, bắn kiềm chế cho đơn vị tiến lên. Trong đợt xung phong này, ông bị thương lần thứ hai vào vai, mất máu nhiều. Lúc tỉnh dậy, ông thấy đồng đội vẫn đang bị chặn lại bởi hỏa điểm lô cốt số 3 - nơi quân Pháp bất ngờ dồn toàn bộ hỏa lực bắn rất mạnh vào đội hình ta. Lực lượng xung kích bị ùn lại, hai chiến sĩ trung liên cố gắng dập tắt hỏa điểm nhưng bị địch bắn bị thương.

Tình huống trở nên vô cùng căng thẳng. Cán bộ trung đội bị thương vong hết, Phan Đình Giót tự đảm nhiệm vai trò chỉ huy trung đội. Các chiến sĩ vẫn thay nhau xông lên tìm cách tiêu diệt hỏa điểm nhưng đều hy sinh. Lực lượng xung kích bị ùn lại, nguy cơ thất bại của trận đánh đang hiển hiện.

Phan Đình Giót nhìn trừng trừng vào hỏa điểm địch rồi ép người sát mặt đất, bò nhích lên từng tí một, thận trọng tiến gần đến lỗ châu mai với ý nghĩ cháy bỏng, duy nhất: phải dập tắt ngay hỏa điểm này. Ông nâng khẩu tiểu liên bắn mạnh vào lỗ châu mai. Hết đạn, ông thay băng khác tiếp tục bắn. Nhưng khi xung kích xông lên thì hỏa điểm địch vẫn bắn ra ác liệt.

Mọi người thấy anh đứng lên ngồi xuống bên lỗ châu mai địch. Anh đã dùng hết sức còn lại nâng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai và hét to:

“Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân”

Rồi rướn người, lấy đà, tay bám chặt vào những thân cây gỗ phía trên lỗ châu mai, xoay người thật nhanh lại, áp lồng ngực vào lỗ châu mai địch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp bị dập tắt, toàn đơn vị ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam, giành thắng lợi trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Phan Đình Giót hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13/3/1954, khi mới 32 tuổi - ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời.

Hành động hy sinh của Phan Đình Giót đã trực tiếp quyết định cho thắng lợi của trận Him Lam - trận mở màn có ý nghĩa chiến lược, làm nức lòng quân dân cả nước, tạo đà cho những thắng lợi tiếp theo, góp phần quan trọng vào chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.

Ghi nhận công lao to lớn của ông:

• Ngày 31/3/1955: Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân

Tên tuổi của ông ngày nay được đặt cho nhiều đường phố, trường học, đơn vị quân đội trên khắp cả nước. Nhà thơ Bùi Quang Thanh đã viết về ông với những vần thơ xúc động:

Khi lồng ngực anh ấp trùm lên hỏa điểm
Súng giặc nghẽn đồng đội anh xông đến
Tổ quốc bật lên khúc khải hoàn
Tràn ngập đỉnh đồi A1 Him Lam.

Tấm gương anh hùng Phan Đình Giót mang lại cho thế hệ trẻ hôm nay nhiều bài học sâu sắc:

- Lòng yêu nước nồng nàn, căm thù giặc sâu sắc: Xuất thân từ cảnh nghèo khó, ông hiểu rõ giá trị của độc lập tự do. Chính lòng yêu nước đã biến một người nông dân chân chất thành người anh hùng bất tử.

- Sự dũng cảm và tinh thần hy sinh: Trong khoảnh khắc đối mặt với cái chết, ông đã chọn hy sinh thân mình để cứu đồng đội, cứu trận đánh. Sự hy sinh ấy xuất phát từ tình yêu thương đồng chí, đồng đội vô bờ bến.

- Tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ: Khi cán bộ trung đội hy sinh hết, ông tự nhận trách nhiệm chỉ huy. Đó là tinh thần “không lùi bước” trước mọi nhiệm vụ được giao phó.

- Đức tính khiêm nhường, thương yêu đồng đội: Suốt cuộc đời quân ngũ, ông luôn quan tâm, chăm lo cho anh em như một người anh cả thực thụ - một vẻ đẹp nhân cách hiếm có trong chiến trường khốc liệt.

Phan Đình Giót - người con ưu tú của đất Hà Tĩnh - đã ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ. Nhưng những gì ông cống hiến và hy sinh cho quê hương, đất nước sẽ còn ghi mãi vào sử sách và tâm khảm của người dân Việt Nam. Hình ảnh người anh hùng lấy thân mình bịt kín lỗ châu mai, hô vang “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân” trước giây phút cuối cùng sẽ mãi là biểu tượng sáng ngời of chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Trong không khí hân hoan của những ngày kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ, mỗi chúng ta hãy nhớ về ông - và hàng vạn chiến sĩ vô danh khác - với lòng biết ơn vô hạn. Họ đã nằm xuống để Tổ quốc được đứng dậy, để đất nước hôm nay được hòa bình, độc lập, để thế hệ trẻ hôm nay có một cuộc sống tự do như đang thở. Sống và học tập theo gương sáng những người anh hùng như Phan Đình Giót chính là cách tri ân ý nghĩa nhất mà thế hệ trẻ có thể thực hiện.