Anh hùng phi công Nguyễn Tiến Sâm – từ giảng đường Bách khoa lên bầu trời chiến đấu
Năm 1965, sinh viên Bách khoa Nguyễn Tiến Sâm trúng tuyển phi công. Lái MiG-21, ông sáu lần bắn rơi máy bay Mỹ và trở thành một trong những phi công át chủ bài của Không quân Nhân dân Việt Nam. Bài viết tổng hợp từ tư liệu Đại học Bách khoa Hà Nội, Hội Cựu chiến binh Hà Nội, Wikipedia.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Tiến Sâm sinh năm 1946, quê ở xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì (nay thuộc Hà Nội). Ông học cấp III tại trường Chu Văn An từ năm 1961 đến 1964, rồi trở thành sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội năm 1964.
Năm 1965, khi chiến tranh phá hoại của Mỹ lan rộng ra miền Bắc, ông mới học được một năm đại học thì trúng tuyển phi công. Chàng sinh viên Bách khoa được cử sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu MiG-21 tại trường đào tạo phi công quân sự Krasnodar.
Trở về nước, ông chiến đấu trong đội hình Trung đoàn không quân 921 từ năm 1968 đến 1972, rồi Trung đoàn 927 từ năm 1972 đến 1975. Đó là những năm bầu trời miền Bắc dày đặc máy bay địch, và mỗi lần cất cánh người phi công đều phải đối mặt với lực lượng đông hơn, trang bị hiện đại hơn nhiều. Ông đã sáu lần trực tiếp bắn rơi máy bay Mỹ. Năm chiếc trong số đó là tiêm kích F-4, được xác nhận trong năm 1972. Thành tích này đưa ông vào nhóm phi công át chủ bài hàng đầu của Không quân Nhân dân Việt Nam.
Với những chiến công ấy, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng sáu Huy hiệu Bác Hồ và được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông còn được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và chín Huân chương Chiến công.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục học tập tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Liên Xô và Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông từng giữ chức Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, rồi chuyển sang ngành hàng không dân dụng, làm Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải kiêm Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam. Ông qua đời ngày 21/8/2019 tại Hà Nội.
Ngày nay, tên ông được Đại học Bách khoa Hà Nội nhắc đến trong danh sách các Anh hùng là cán bộ, sinh viên của trường mỗi dịp tri ân tháng Bảy. Từ người sinh viên năm nhất đến phi công anh hùng, rồi người góp phần xây dựng ngành hàng không đất nước, cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần Bách khoa: học để phụng sự Tổ quốc, dù ở chiến trường hay trong thời bình. Với sinh viên hôm nay, đó là lời nhắc rằng tri thức chỉ thật sự có giá trị khi được đem ra cống hiến.
