ANH HÙNG PHI CÔNG NGUYỄN VĂN CỐC

CHIM CẮT SỐ 2

Phi công Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại xã Bích Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông trúng tuyển phi công năm 1961 và được huấn luyện tại trường dự khóa bay ở Hải Phòng. Sau chuyến huấn luyện phi công tại Liên Xô, năm 1964, ông về nước, lái máy bay MiG-17 tham gia chiến đấu. Đến năm 1965, ông được chọn học chuyển loại lái máy bay MiG-21 và trở về nằm trong biên chế Trung đoàn không quân 921 (Đoàn Sao Đỏ).

Trong đội hình biên đội máy bay MiG-21, ông thường được phân công bay vị trí số 2, với nhiệm vụ bảo vệ số 1 công kích đối phương. Tuy nhiên, ông đã cải tiến chiến thuật, cùng tham gia tấn công máy bay đối phương, nhờ đó, hiệu suất chiến đấu của phi đội tăng lên rõ rệt. Vì thế, đồng đội gọi ông bằng biệt danh “Chim cắt số 2”.

Biệt danh này của người anh hùng đã trở nên quen thuộc với rất nhiều thanh niên lứa tuổi 6X, 7X, qua cuốn truyện tranh Chim cắt số 2 của họa sĩ Huy Toàn.

Người anh hùng không còn nhớ rõ từng chi tiết trận không chiến đầu tiên ông lập công. Còn theo cuốn sách Những cuộc không chiến trên bầu trời Việt Nam, thì đó là trận đánh diễn ra ngày 30/4/1967.

Biên đội của ông do biên đội trưởng Nguyễn Ngọc Độ bay số 1 chỉ huy, cất cánh lúc 14h59 từ sân bay Đa Phúc (sân bay Nội Bài bây giờ) bay về hướng Mộc Châu (Sơn La). Phát hiện phi đội 4 chiếc F-105 của không quân Mỹ, số 1 lệnh vứt thùng dầu phụ, số 2 yểm hộ để số 1 vào công kích.

Sau khi số 1 phóng tên lửa bắn cháy một chiếc F-105, số 2 Nguyễn Văn Cốc lợi dụng khi tốp máy bay địch chưa kịp hoàn hồn đã nhanh chóng tăng lực vọt lên, bám sát chiếc F-105D, đưa nó vào vòng ngắm rồi ấn nút tên lửa ở cự ly 2.000 m.

Trong cuốn Dũng sĩ trên bầu trời, phi công Nguyễn Văn Cốc hồi tưởng lại: “Tôi nhìn thấy chiếc Thần Sấm gần như bị chẻ làm đôi, rừng rực cháy giữa trời”.

Chiếc F-105 trúng tên lửa bốc cháy, rơi xuống khu vực Thanh Sơn, Phú Thọ. Viên phi công Mỹ là trung úy Robert Archie Abbort thuộc Phi đoàn 354, Không đoàn 355, điều khiển đã kịp nhảy dù và bị bắt.

Chiến thuật số 2 công kích của Nguyễn Văn Cốc đã được ông thực hiện hoàn hảo trong trận không chiến ngày 23/8/1967, khi biên đội của Nguyễn Nhật Chiêu số 1 và Nguyễn Văn Cốc số 2 đã bắn rơi 3 chiếc F-4 ở khu vực bầu trời phía Tây Hà Nội, trong đó ông Chiêu bắn rơi 2 chiếc.Ông Cốc vẫn còn nhớ những giây phút kịch tính của trận không chiến ngày 17/9/1968, khi biên đội của ông cùng phi công Phạm Phú Thái cất cánh từ sân bay Thọ Xuân, Thanh Hóa vào vùng trời Anh Sơn, Nghệ An đối đầu với tốp F-8 của địch. Trận đó, ông bay vị trí số 1, quần nhau 5-6 vòng nhưng vẫn chưa tạo được vị trí thuận lợi để công kích và vẫn bị hai chiếc F-8 bắn liên tiếp 4 quả tên lửa nhưng không trúng.

Sau khi thoát ly, ông cho máy bay quay về sân bay để hạ cánh nhưng chỉ còn có 150 lít dầu, tức là gần cạn sạch. Các thợ kỹ thuật cũng phát hiện máy bay của ông trúng đến 24 mảnh tên lửa.

Hỏi ông đối diện với lượng máy bay địch nhiều áp đảo trên trời, có khi nào ông thấy sợ không, ông bình thản bảo: “Có gì đâu, mình nắm rõ cách đánh của mình mà!”.

Trong không chiến, ông cũng từng phải nhảy dù hai lần, một lần do máy bay bị địch bắn khi vừa cất cánh và một lần khi không chiến bị hết dầu. “Bác nhảy dù nhưng không bị gãy tay chân gì cả, nên sau đó nhanh chóng quay trở lại vị trí chiến đấu”.