Anh hùng Tô Vĩnh Diện: Lấy thân mình chèn cứu pháo và tấm gương sáng ngời tại Điện Biên Phủ
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh

Trong bản hùng ca chói lọi của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, bên cạnh những chiến công vang dội trên mặt trận, có những sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng vĩ đại đã trở thành huyền thoại. Nhắc đến những tấm gương quả cảm ấy, không thể không nhắc đến Anh hùng Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ pháo binh dũng cảm lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu pháo, giữ trọn vẹn vũ khí cho chiến dịch dẫu phải đánh đổi bằng cả tính mạng của mình.
I. Người chiến sĩ kiên trung và con đường đến với pháo binh
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chịu nhiều áp bức dưới ách đô hộ của thực dân và phong kiến, sớm giác ngộ cách mạng, ông hăng hái tham gia các hoạt động kháng chiến tại địa phương từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Khi Quân đội nhân dân Việt Nam thành lập các đại đoàn pháo binh chủ lực để chuẩn bị cho những chiến dịch lớn, Tô Vĩnh Diện là một trong những chiến sĩ ưu tú được tuyển chọn vào lực lượng pháo binh. Với tính cách điềm đạm, kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm tuyệt đối và lòng yêu nước nồng nàn, ông nhanh chóng trở thành tiểu đội trưởng pháo binh cốt cán, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
II. Chiến dịch Điện Biên Phủ và nhiệm vụ kéo pháo vô tiền khoáng hậu
Để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ, Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định sử dụng phương châm "đánh chắc, tiến chắc". Một trong những thử thách lớn nhất và gian nan nhất lúc bấy giờ là việc đưa hàng trăm cỗ pháo lớn, nặng hàng tấn vượt qua các cung đường rừng núi hiểm trở để vào trận địa.
1. Đường kéo pháo hiểm trở và những thử thách cực hạn
Việc kéo pháo vào Điện Biên Phủ bằng sức người trên những cung đường dốc cao, vực sâu, dưới tầm bắn phá của máy bay và pháo binh địch là một kỳ tích có một không hai trong lịch sử chiến tranh thế giới. Các pháo thủ phải dùng tời, kéo dây man-nín, từng bước nhích từng cỗ pháo nặng hàng tấn qua những con dốc dựng đứng.
Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ kéo pháo qua dốc Chuối (hoặc dốc Pha Đin tùy theo từng đợt cơ động, thường nằm trong tuyến đường kéo pháo hiểm trở vào trận địa). Địa hình lúc bấy giờ vô cùng hiểm trở, trời tối mịt mùng, đường trơn trượt do mưa rừng, việc kiểm soát tốc độ của những cỗ pháo khổng lồ khi xuống dốc đòi hỏi sự tập trung cao độ và sức lực tột cùng của toàn tiểu đội.
2. Khoảnh khắc lịch sử: Lấy thân mình chèn bánh pháo
Khi cỗ pháo nặng hàng tấn đang được từ từ hạ qua một đoạn đường dốc cao và hẹp, bất ngờ dây tời bị đứt do áp lực quá lớn kết hợp với địa hình trơn trượt.
Tình thế ngàn cân treo sợi tóc: Cỗ pháo lập tức lao dốc với tốc độ kinh hoàng, kéo theo cả tiểu đội pháo binh ngã nhào. Nếu cỗ pháo tiếp tục lao xuống vực sâu, không những đơn vị sẽ hy sinh nhiều đồng đội mà khẩu pháo – thứ vũ khí tối quan trọng mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân giao phó – sẽ bị phá hủy hoàn toàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hỏa lực của chiến dịch.
Hành động quả cảm của Tô Vĩnh Diện: Trong khoảnh khắc sinh tử chỉ bằng tính bằng giây, không chút do dự, đứng trước lựa chọn bảo vệ bản thân hay bảo vệ vũ khí của quân đội, Tô Vĩnh Diện hô lớn cảnh báo đồng đội tránh ra, đồng thời dồn hết sức lực lao ra phía trước, chèn ngay thân thể mình vào dưới bánh pháo để hãm đà lao của cỗ pháo khổng lồ.
Nhờ hành động dũng cảm đến mức phi thường ấy, bánh pháo đã bị kẹt lại, dừng hẳn ngay sát miệng vực sâu, cứu khẩu pháo an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, dưới sức nặng đè ép cực lớn của cỗ pháo, đồng chí Tô Vĩnh Diện đã anh dũng hy sinh tại chỗ, khi tuổi đời hãy còn rất trẻ.
III. Sự tôn vinh xứng đáng và ngọn đuốc truyền thống pháo binh
Sự hy sinh quên mình của Anh hùng Tô Vĩnh Diện là bản anh hùng ca chói lọi về tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", thể hiện tinh thần bảo vệ vũ khí, trang thiết bị chiến đấu như bảo vệ chính sinh mạng của người chiến sĩ cách mạng.
Để tri ân công lao to lớn đó:
Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã truy tặng Tô Vĩnh Diện danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.
Tên tuổi của ông đã trở thành tấm gương sáng ngời trong toàn quân, được ca ngợi qua nhiều thế hệ pháo binh Việt Nam với phương châm hành động: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn", và tinh thần "Cứu pháo như cứu tính mạng của mình".
IV. Lời kết
Chiến dịch Điện Biên Phủ đã khép lại, mang lại nền độc lập, tự do cho Tổ quốc, nhưng những tấm gương hy sinh oanh liệt như Anh hùng Tô Vĩnh Diện sẽ mãi mãi khắc ghi trong tâm khảm của các thế hệ người Việt Nam.
Hành động lấy thân mình chèn bánh pháo cứu vũ khí của ông không chỉ là một mốc son chói lọi của lịch sử quân sự nước nhà, mà còn là biểu tượng vĩnh cửu của lòng trung thành vô hạn, tinh thần trách nhiệm cao cả và ý chí sắt đá của anh Bộ đội Cụ Hồ.



