Anh Hùng Tô Vĩnh Diện - Lấy thân mình chèn giá pháo

Anh Hùng Liệt Sĩ Tô Vĩnh Diện (1924 – 1953)

Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện là một trong những tấm gương sáng ngời và tiêu biểu nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tên tuổi của ông gắn liền với chiến công xuất thần và sự hy sinh oanh liệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, đặc biệt là hình ảnh "lấy thân mình chèn pháo".

1. Thân thế và con đường tham gia cách mạng

• Xuất thân: Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường (nay là xã An Nông), huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khổ, lớn lên dưới ách áp bức nặng nề của thực dân phong kiến.

2. Chiến dịch Điện Biên Phủ và nhiệm vụ kéo pháo

Đầu năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện (Đại đội 826, Tiểu đoàn 386, Trung đoàn 367 Pháo cao xạ) nhận nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và vô cùng nặng nề: kéo pháo ra chiến dịch Điện Biên Phủ.

Thời điểm đó, ta thay đổi phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", đòi hỏi phải kéo những khẩu pháo cao xạ nặng hàng tấn qua những cung đường rừng hiểm trở, núi cao vực sâu, dưới sự bắn phá ác liệt của máy bay và pháo binh địch. Tô Vĩnh Diện đã trực tiếp chỉ huy tiểu đội kéo pháo vượt qua vô vàn gian nan, trắc trở, luôn đi đầu trong những thời điểm khó khăn nhất.

3. Hành động lấy thân mình chèn pháo

Vào ngày 1 tháng 2 năm 1953 (âm lịch, tức tháng 2 năm 1954 dương lịch), trong quá trình kéo pháo qua đoạn đường dốc cao và hẹp ở vực sâu Pha Đin (hoặc khu vực kéo pháo vào trận địa Pha Đin - Pú Nhau), một tình huống cực kỳ nguy hiểm đã xảy ra: Do dốc quá cao, đường trơn trượt (hoặc đứt dây tời), bất ngờ dây tời bị đứt, khẩu pháo nặng hàng tấn đột ngột lao dốc, quay cuồng đè ngược lại hướng kéo. Các chiến sĩ trong pháo binh lúc bấy giờ đều bị bất ngờ và bị sức nặng của pháo đẩy lùi. Nếu không ngăn chặn kịp thời, khẩu pháo quý giá của quân đội ta sẽ lao xuống vực sâu, vỡ nát, ảnh hưởng lớn đến sức mạnh chiến đấu của trận địa và có thể gây thương vong lớn cho đồng đội.Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, Tô Vĩnh Diện không hề nao núng. Với trách nhiệm cao cả bảo vệ tuyệt đối an toàn cho vũ khí của Đảng, của nhân dân giao phó, ông đã hô lớn "Cứu pháo!" rồi nhanh trí lao mình vào phía dưới bánh pháo, dùng thân mình chặn đứng bánh pháo đang lao vun vút.

Nhờ hành động dũng cảm ấy, khẩu pháo đã bị chặn lại và nằm gọn bên vách núi, được bảo vệ nguyên vẹn. Tuy nhiên, Tô Vĩnh Diện đã vĩnh viễn ra đi ở tuổi 30 đầy hoài bão và nhiệt huyết.

Hành động xả thân cứu pháo của Tô Vĩnh Diện là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thể hiện tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", ý chí sắt đá và tình yêu vô bờ bến đối với vũ khí, trang bị của quân đội ta lúc bấy giờ.

• Danh hiệu cao quý: Để ghi nhận công lao to lớn đó, vào ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã truy tặng Tô Vĩnh Diện danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.