Anh hùng Tô Vĩnh Diện - Quên thân mình chèn pháo giữa lưng chừng dốc

Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình bần nông tại Thanh Hóa. Năm 1949, anh tham gia lực lượng dân quân địa phương và đến năm 1950 chính thức nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Anh là một trong những chiến sĩ đầu tiên được tuyển chọn vào lực lượng Pháo cao xạ mới thành lập.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn qua núi cao, dốc đứng vào chiến trường là một nhiệm vụ cực kỳ gian khổ và mạo hiểm. Các chiến sĩ phải dùng sức người kéo pháo hoàn toàn bằng dây tời trên những con đường rừng thô sơ.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra khỏi chiến trường để chuyển hướng tiến công theo phương châm "Đánh chắc, tiến chắc". Đường kéo pháo ra kéo dài qua nhiều dốc cao nguy hiểm, trời mưa đường trơn trượt.

Khi khẩu pháo cao xạ 37mm đang đổ dốc Suối Tối – con dốc nguy hiểm nhất với độ dốc cao và vực sâu thăm thẳm – thì dây tời chính bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất khống chế, lao nhanh xuống vực sâu.

Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, Tô Vĩnh Diện không ngần ngại lao mình vào phía dưới bánh pháo, lấy chính thân thể mình làm vật cản để chèn bánh pháo. Khẩu pháo khựng lại, va vào vách núi và được giữ vững an toàn bên bờ vực.

Đồng đội lao đến nâng khẩu pháo lên thì Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh vẫn thều thào hỏi đồng đội: "Pháo có việc gì không anh em?". Sự hy sinh của anh đã bảo vệ vẹn nguyên vũ khí cho toàn chiến dịch.

Tấm gương quên mình cứu pháo của Tô Vĩnh Diện đã trở thành biểu tượng tinh thần cho toàn bộ lực lượng pháo binh Việt Nam. Anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1955.