Anh hùng Trần Bá,,,
“Giữa mảnh đất Bình Định giàu truyền thống yêu nước, có những con người đã âm thầm cống hiến cả cuộc đời cho độc lập dân tộc. Trong số đó, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Bá là một tấm gương tiêu biểu với những chiến công thầm lặng nhưng vô cùng to lớn. Dù tên tuổi không phải ai cũng biết rõ, nhưng những đóng góp của ông đã trở thành niềm tự hào sâu sắc của quê hương Tuy Phước, đặc biệt là người dân Diêu Trì – nơi đã vinh dự lấy tên ông đặt cho một ngôi trường.”
Trần Bá (1923–1963), bí danh Ba Đen, quê ở thôn Diêu Trì, xã Phước Long, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng giàu lòng yêu nước, sớm chịu ảnh hưởng từ phong trào đấu tranh của công nhân tại ga và đề pô Diêu Trì những năm 1937–1940. Chính môi trường đó đã hun đúc tinh thần cách mạng trong ông, đưa ông đến con đường hoạt động vì độc lập dân tộc.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Trần Bá giữ nhiều vai trò quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực tình báo binh vận. Ông từng là Phó Trưởng Ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam, phụ trách nội tuyến và được đánh giá là một cán bộ xuất sắc của Đảng. Hoạt động bí mật giữa lòng địch, ông đã lập nhiều chiến công quan trọng, góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam.
Năm 1958, ông bị địch bắt và phải trải qua những năm tháng đấu tranh kiên cường trong ngục tù. Dù bị tra tấn, ông vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Sau đó, ông tiếp tục cống hiến cho đến khi hy sinh năm 1963, để lại niềm tiếc thương và kính phục sâu sắc.
Để tưởng nhớ công lao của ông, năm 2013, Trường THCS thị trấn Diêu Trì đã được đổi tên thành Trường THCS Trần Bá. Đây không chỉ là sự ghi nhận những đóng góp to lớn của ông mà còn là cách để thế hệ sau luôn nhớ về một người anh hùng đã sống và hy sinh vì Tổ quốc.
Cuộc đời và sự nghiệp của Trần Bá đã được tái hiện rõ nét trong cuốn sách “Cuộc đời hoạt động cách mạng và những chiến công thầm lặng của liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang Trần Bá (1923–1963)” của tác giả Phạm Đình Đôn. Cuốn sách không chỉ cung cấp tư liệu lịch sử mà còn thể hiện tình cảm sâu nặng của ông đối với quê hương, cũng như lòng biết ơn của nhân dân đối với người anh hùng ấy.
