ANH HÙNG TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ “QUYẾT CHIẾN, QUYẾT THẮNG” TRÊN HIM LAM
Hoàng Nguyễn Mai Anh
Trần Can (1931–1954) quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông nhập ngũ tháng 1-1951, thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Trần Can là một trong bốn Anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu thường được nhắc đến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ cùng Tô Vĩnh Diện, Bế Văn Đàn và Phan Đình Giót.
Trước khi trở thành người lính, Trần Can đã nhiều lần xin nhập ngũ nhưng vì sức khỏe không bảo đảm nên chưa được chấp nhận. Mãi đến lần thứ tư, ông mới được vào bộ đội. Chi tiết này cho thấy quyết tâm của một thanh niên muốn được trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến.
Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận đánh vào cứ điểm Him Lam.
Him Lam là một vị trí phòng ngự mạnh của quân Pháp. Muốn tiến vào bên trong, bộ đội phải vượt qua nhiều lớp hàng rào dây thép gai, công sự và hỏa lực của đối phương.
Trong trận đánh, Trần Can chỉ huy tiểu đội tiến công. Các chiến sĩ phải chiến đấu rất quyết liệt để vượt qua hệ thống phòng ngự của quân Pháp.
Trần Can trực tiếp dẫn đầu bộ đội tiến vào khu vực sở chỉ huy của cứ điểm. Khi quân ta làm chủ vị trí, ông là người đầu tiên trong Chiến dịch Điện Biên Phủ cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên nóc hầm chỉ huy của địch.
Hành động ấy trở thành một hình ảnh biểu tượng của trận đánh mở màn. Lá cờ trên nóc hầm không chỉ thể hiện thắng lợi của một đơn vị mà còn báo hiệu rằng hệ thống phòng thủ của quân Pháp tại Him Lam đã bị phá vỡ.
Nhưng cuộc chiến đấu của Trần Can chưa dừng lại ở đó. Trong những trận đánh sau, ông tiếp tục chỉ huy bộ đội chiến đấu. Ông đã hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ khi tuổi đời còn rất trẻ.
Hiện nay, những kỷ vật gắn với Trần Can, trong đó có chiếc mũ nan ông sử dụng trong chiến đấu, vẫn được lưu giữ. Những hiện vật như vậy giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn về cuộc sống của người lính trong thời kỳ kháng chiến.



