Cựu chiến binh

ANH HÙNG TRẦN CỪ: NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG DŨNG CẢM VÀ TẤM GƯƠNG LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI TRÊN CHIẾN TRƯỜNG ĐÔNG BẮC

Thanh Hóa02/10/2026xã Tây Yên Tử (Đoàn xã Tây Yên Tử)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong khúc ca khải hoàn của Chiến dịch Trần Hưng Đạo (1951), hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai của Anh hùng Trần Cừ đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh vì độc lập dân tộc. Là một trong 7 cá nhân đầu tiên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân tại Đại hội Thi đua toàn quốc năm 1952, tên tuổi của ông mãi mãi là niềm tự hào sáng ngời của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Từ người thanh niên yêu nước đến Đại đội trưởng kiên cường

Anh hùng Trần Cừ sinh năm 1920 tại xã Đức Bác, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trên vùng đất giàu truyền thống yêu nước, từ sớm ông đã thấu hiểu nỗi tủi hờn của người dân mất nước dưới gông cùm thực dân.

Năm 1945, khi làn sóng Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, Trần Cừ hăng hái tham gia cướp chính quyền tại địa phương. Đến năm 1947, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thuộc Đại đoàn 312. Với trí tuệ mưu trí, bản lĩnh điềm tĩnh và tinh thần trách nhiệm cao, ông trưởng thành nhanh chóng qua nhiều vị trí công tác và được giao trách nhiệm làm Đại đội trưởng Đại đội 336, Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 209 (Trung đoàn Sông Lô).

Trong đơn vị, Đại đội trưởng Trần Cừ luôn nổi tiếng là một người chỉ huy hết lòng thương yêu đồng đội, kiên cường trong tác chiến và luôn xung phong đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất trên chiến trường.

Trận đánh cứ điểm Mạo Khê và hành động dũng cảm phi thường

Đầu năm 1951, trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo (Trận đường số 18), quân ta mở đợt tiến công mạnh mẽ vào tuyến phòng thủ Mạo Khê (Quảng Ninh) – một cứ điểm được quân Pháp phòng thủ kiên cố với hệ thống đồn bốt và hỏa lực dày đặc.

Đêm ngày 27 tháng 3 năm 1951, Đại đội do Trần Cừ chỉ huy nhận nhiệm vụ đánh chiếm lô cốt trung tâm của cứ điểm Mạo Khê. Khi đợt tiến công bắt đầu, hỏa lực từ lỗ châu mai của lô cốt địch bất ngờ xả ra dữ dội. Súng máy địch quạt liên tục vào đội hình tiến công khiến nhiều chiến sĩ của ta thương vong, hướng tiến công chính của đại đội bị khống chế hoàn toàn.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, việc tiêu diệt hỏa điểm này trở thành mệnh lệnh sống còn để mở đường cho toàn đơn vị tiến lên. Dù đã bị thương nặng ở chân, Đại đội trưởng Trần Cừ vẫn kiên quyết không lùi bước. Ông ôm khối bộc phá nhích từng mớm đất áp sát lô cốt địch.

Khi đã đến gần mục tiêu, nhận thấy quả bộc phá không đủ sức phá hủy hoàn toàn mảng bê tông kiên cố, trong khi hỏa lực địch vẫn điên cuồng nhả đạn, Trần Cừ đã đưa ra một quyết định phi thường: Ông dùng hết sức lực còn lại lao lên, lấy chính thân mình đè chặt vào lỗ châu mai của lô cốt địch.

Khẩu súng máy của giặc bị khống chế hoàn toàn, tiếng súng câm bặt. Hành động dũng cảm vô song của Trần Cừ đã che chắn toàn bộ luồng đạn của kẻ thù, tạo thời cơ vàng cho các chiến sĩ phía sau xông lên tiêu diệt toàn bộ quân địch trong cứ điểm, giành thắng lợi hoàn toàn cho trận đánh. Ông trút hơi thở cuối cùng khi mới 31 tuổi.

Tôn vinh và di sản sống mãi với thời gian

Sự hy sinh oanh liệt của Trần Cừ đã làm xúc động toàn bộ lực lượng trên chiến trường Đông Bắc lúc bấy giờ. Tấm gương của ông đã bùng cháy thành ngọn lửa thi đua giết giặc lập công trong toàn quân.

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Trần Cừ vinh dự trở thành 1 trong 7 cá nhân đầu tiên và là liệt sĩ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (Anh hùng Quân đội).

Hơn 70 năm đã trôi qua, tên tuổi của Anh hùng Trần Cừ đã được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học tại Hà Nội, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc và nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Tấm gương lấy thân mình lấp lỗ châu mai của ông cùng các anh hùng Phan Đình Giót, Trần Can... đã trở thành bài học lịch sử vô giá về tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ trẻ Việt Nam.