Anh hùng Trần Hiền Quang

Từ năm 1947 đến năm 1954, đồng chí Trần Hiền Quang hoạt động ở chiến trường miền Tây Nam Bộ. Dù là chiến sĩ bộ binh (1947-1949) hay chiến sĩ công binh đánh tàu trên sông (1950-1954), lúc nào đồng chí cũng nêu cao quyết tâm tiêu diệt địch, bảo vệ dân, nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh. Đặc biệt từ khi làm nhiệm vụ chiến sĩ công binh đánh tàu, Trần Hiền Quang đã nêu cao tinh thần dũng cảm, mưu trí, đã đánh là kiên quyết tiêu diệt địch, lập công xuất sắc, gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề.

Tháng 1 năm 1950, đồng chí tham gia trận đánh tàu Pháp trên sông Phong Điền (Ô Môn, Cần Thơ). Khúc sông này nằm sâu trong khu vực địch kiểm soát chúng đóng bốt xung quanh và bố phòng chặt chẽ. Trần Hiền Quang chỉ huy đơn vị len lỏi suốt đêm, tới nơi vừa bố trí xong thì trời rạng sáng. Đồng chí trực tiếp phụ trách hai tổ ở lại, còn cho anh em rút về trước. Sáng hôm sau, tàu địch đến; chờ cho chúng tới gần, Trần Hiền Quang mới chập điện; thủy lôi nổ, tàu địch chìm. Đồng chí chỉ huy anh em nổ súng diệt nốt những tên còn sống sót rồi nhanh chóng rút ra an toàn.

Tháng 2 năm 1954, đồng chí Trần Hiền Quang được lệnh đánh đoàn tàu của bộ tham mưu địch ở vùng Cần Thơ, Rạch Giá đi kiểm tra vùng Bến Nhức (Châu Thành, Cần Thơ). Đồng chí trực tiếp đi nghiên cứu địa hình và đưa anh em đi đánh. Đến nơi, Trần Hiền Quang chỉ huy tiểu đội dùng xuồng để thủy lôi ở dưới, chất bao đựng rơm ở trên, giả làm dân chở lúa, đưa xuồng tới chỗ định đánh. Bố trí xong, đồng chí cho anh em rút trước, chỉ đề hai người ở lại cùng với mình. 6 giờ 30 sáng hôm sau, đoàn tàu địch lọt vào trận địa. Chiếc tàu nhỏ bảo vệ đã đến gần sát nơi đồng chí đang nấp, nhưng Trần Hiền Quang vẫn bình tĩnh để nó đi qua, chờ cho chiếc tàu chỉ huy tới gần mới chập điện. Thủy lôi nổ, chiếc tàu địch chìm tại chồ. Toàn bộ tàu bị phá hủy, bọn sĩ quan và binh lính đi trên tàu đều bị diệt. Đồng chí bị sức ép (do thủy lôi nổ gần) nhưng vẫn cố gắng dìu một đồng chí thương binh trở về căn cứ an toàn.

Trong trận đánh tàu trên sông Sa Nô (Ô Môn, Cần Thơ) tháng 3 năm 1952, Trần Hiền Quang chỉ huy một tổ, bơi thuyền hơn 50 ki-lô-mét đến nơi bố trí. Sông sâu, nước chảy xiết, gió rét, đồng chí đã gương mẫu và động viên anh em trong tổ kiên trì suốt 24 giờ, bố trí bằng được thủy lôi. Chờ đến sáng ngày thứ ba, tàu địch mới đến. Rút kinh nghiệm những lần trước, dọc theo bờ chúng cho bộ binh đi yểm hộ tàu. Bọn địch sục tới gần nhưng đồng chí vẫn bình tĩnh, bí mật, chờ đúng thời cơ tàu dến, mới chập điện cho thủy lôi nổ. Tàu vỡ tung chìm ngay tại chỗ. Đồng chí hướng dẫn anh em luồn ra sau địch, rút về căn cứ an toàn.

Tháng 12 năm 1952, địch mở cuộc càn lớn, chúng cho 25 chiếc tàu và 4 tiểu đoàn bộ binh từ Cần Thơ đánh vào vùng mới giải phóng của ta. Được lệnh đánh, Trần Hiền Quang đã cùng anh em nghiên cứu chỗ đặt thủy lôi trên sông Cái Xình (Long Mỹ, Cần Thơ), và đưa bộ đội vào chiếm lĩnh trận địa. Chiếc tàu lớn của địch đậu đúng gần quả thủy lôi, quay mũi vào bờ đón quân đổ bộ. Đợi bọn địch lên gọn hết trên tàu, đồng chí mới cho lệnh nổ thủy lôi, chiếc tàu nổ tung, nhiều sĩ quan và 100 binh lính địch bị tiêu diệt, trận đánh sấm sét này làm chúng hoang mang phải bỏ dở cuộc càn.

Tháng 12 năm 1953, trong trận đánh tàu trên sông Thi Đội (Ô Môn, Cần Thơ), đồng chí đã cùng một chiến sĩ kiên trì chờ đợi 3 ngày đêm liền trong điều kiện trời mưa rét, muỗi đốt, để đón thời cơ đánh thủy lôi. Kết qua đã đánh chìm một tàu, diệt gọn một trung đội địch.

Qua 4 năm hoạt động, Trần Hiền Quang đã dẫn đầu đơn vị tích cực tham gia xây dựng phong trào du kích địa phương, đánh chìm 5 tàu chiến địch, 1 xe lội nước, đánh hỏng nặng 2 chiếc tàu khác, diệt 12 tên sĩ quan Pháp và 46 lính Âu Phi, 491 lính ngụy, phá hủy nhiều vũ khí. Chiến thắng đó đã có tác dụng lớn đối với chiến trường Khu 9 lúc bấy giờ.

Trần Hiền Quang đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 6 lần được tiểu đoàn và Quân khu khen thưởng, 4 lần được bầu là Chiến sĩ thi đua của tiểu đoàn và của Quân khu Tây Nam Bộ.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, đồng chí Trần Hiền Quang được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng 1 hương Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Đồng chí Trần Hiền Quang qua đời ngày 13 tháng 3 năm 2015.

(Hội yêu lịch sử-khí tài quân sự)