ANH HÙNG TRƯƠNG ĐỨC HAI – NGƯỜI DÂN QUÂN DU KÍCH KIÊN CƯỜNG TRÊN MẶT TRẬN ĐƯỜNG 9 – KHE SANH

Sinh ra tại làng Hải Chữ, xã Trung Hải, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị – mảnh đất nằm bên bờ Nam sông Bến Hải – Trương Đức Hai lớn lên trong truyền thống gia đình cách mạng và những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Tuổi thơ nghèo khó, cha từng là Trung đội trưởng du kích chống Pháp, người chú bị địch hành quyết dã man, tất cả đã hun đúc trong anh ý chí sắt đá và lòng căm thù giặc sâu sắc.

Mới 16 tuổi, anh được chấp nhận vào lực lượng du kích xã. Chỉ sau hai ngày huấn luyện, anh đã tháo lắp súng thành thục. Hơn một năm sau, chàng trai trẻ được giao giữ chức Trung đội trưởng, rồi Xã đội trưởng khi vừa tròn 19 tuổi. Mùa hè 1967, trước sức ép lớn của quân đội Sài Gòn tăng cường ra Gio Linh, anh chỉ huy lực lượng du kích đánh phản công, cầm chân Trung đoàn 2 từ hướng Cửa Việt. Với khẩu CKC trên tay, anh cùng đồng đội tiêu diệt nhiều tên địch, trong đó có hai sĩ quan chỉ huy.

Khi hệ thống hàng rào điện tử McNamara được dựng lên nhằm ngăn chặn chi viện từ miền Bắc, tình hình Gio Linh càng thêm căng thẳng. Được điều về xã Gio Mỹ – vị trí được xem là “yết hầu” của mặt trận – anh chỉ huy gần 150 chiến sĩ phối hợp bộ đội chủ lực, bao vây, bắn tỉa, làm tiêu hao sinh lực địch. Trong những ngày ác liệt ấy, anh bị trọng thương nhưng sau thời gian điều trị vẫn trở lại chiến trường.

Tại Gio Lễ – địa bàn giáp quận lị Gio Linh và căn cứ Dốc Miếu – anh được giao nhiệm vụ “diệt ác, phá kềm”. Với tài bắn súng thượng thừa và sự mưu trí, anh cải trang thành sĩ quan thủy quân lục chiến, thâm nhập vùng địch kiểm soát để trừng trị những tên ác ôn, chỉ điểm nguy hiểm như Thuận Đỉu, Đá Mói – những kẻ gây tổn thất lớn cho cơ sở cách mạng. Các nhiệm vụ được thực hiện táo bạo, chính xác, góp phần củng cố phong trào tại địa phương.

Đầu năm 1972, tại mặt trận Gio Sơn, anh đề xuất và trực tiếp chỉ huy trận đánh úp căn cứ Quán Ngang. Trận đánh thắng lợi, địch tổn thất nặng nề, nhân dân được trở về làng. Đây được xem là một trong những đòn mở màn quan trọng cho khí thế tiến công trên chiến trường Quảng Trị năm ấy.

Sau ngày giải phóng, anh tiếp tục công tác tại địa phương, giữ nhiều cương vị quản lý. Cuộc sống thời hậu chiến của anh nhiều gian truân: vợ bệnh nặng suốt 13 năm, một mình anh vừa chăm sóc gia đình, vừa công tác. Dù vậy, anh vẫn sống giản dị, khiêm nhường. Năm 2013, anh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Phần thưởng nhận được, anh cùng đồng đội dựng bia tưởng niệm tại Quán Ngang để tri ân những người đã ngã xuống.

Cuộc đời Trương Đức Hai là biểu tượng của lòng quả cảm, trí mưu lược và nghĩa tình sâu nặng với đồng đội – một người lính bước ra từ khói lửa nhưng suốt đời giữ trọn cốt cách bình dị, thủy chung.