Ánh Sáng Trên Những Con Đường Đất Đỏ

Hà Xuân Ban – Người Thanh Niên Xung Phong Giữ Lửa Truyền Thống Cách Mạng

Hà Xuân Ban, sinh năm 1949, xuất thân từ một gia đình nông dân yêu nước tại xã Minh Nghĩa, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa – mảnh đất nơi những cánh đồng lúa vàng rực, nơi tiếng gió vi vu qua những hàng tre già như nhắc nhở về quá khứ hào hùng và niềm kiêu hãnh của bao thế hệ đi trước. Ngay từ tuổi thơ, Hà Xuân Ban đã thấm đẫm tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc và niềm khao khát đóng góp cho Tổ quốc. Trong những ngày nắng hanh hay mưa rào trên cánh đồng quê, cậu bé Ban thường lặng lẽ quan sát những người nông dân gánh lúa, cấy cày, cảm nhận nhịp sống cần cù, bền bỉ và ý chí kiên cường của quê hương mình.

Tuổi trẻ Hà Xuân Ban tràn đầy khát vọng, khát vọng được góp một phần sức lực cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Năm 1971, khi vừa tròn 22 tuổi, cậu tình nguyện gia nhập Thanh niên xung phong, bước chân vào con đường phục vụ Tổ quốc với trái tim ngập tràn nhiệt huyết. Những ngày tháng ấy, Hà Xuân Ban luôn gợi nhắc về quê hương bằng hình ảnh những ruộng lúa xanh mướt, những mái tranh nghèo và nụ cười giản dị của cha mẹ. Mỗi bước chân trên những con đường đất đỏ hay bến cảng miền Tây đều vang vọng trong lòng chàng thanh niên như nhịp tim quê hương, nhắc nhở phải sống xứng đáng với truyền thống yêu nước của gia đình.

Trong những năm tháng Thanh niên xung phong (1971–1974), Ban đã trực tiếp tham gia vào các công trình giao thông, những dự án kết nối những miền đất xa xôi, nơi mà mỗi con đường, mỗi cây cầu đều mang trên mình dấu ấn của kháng chiến và sự hy sinh thầm lặng. Tháng 7 năm 1973, trong một buổi sinh hoạt Đảng đầy trang nghiêm, Hà Xuân Ban được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam – khoảnh khắc đánh dấu sự trưởng thành, là minh chứng cho lý tưởng kiên định, cho niềm tin sắt son vào lý tưởng cách mạng mà Ban đã ấp ủ từ những ngày còn thơ bé.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ Thanh niên xung phong, Ban tiếp tục con đường học tập, theo học tại Trường Trung học Giao thông vận tải Đường bộ, nơi chàng trai trẻ không chỉ học nghề nghiệp vụ mà còn thấm nhuần những giá trị tinh thần của sự kỷ luật, trách nhiệm và sự đoàn kết. Những ngày học tập ấy, Ban vẫn nhớ đến quê hương, thường viết những bức thư dài, kể lại mùi thơm đồng ruộng, kể lại những kỷ niệm tuổi thơ bên bà con làng xóm, nhắc nhở chính mình rằng dù ở bất cứ nơi đâu, lý tưởng và nỗi nhớ quê hương luôn là động lực để vượt qua gian khổ.

Tốt nghiệp trường Trung học Giao thông vận tải, từ năm 1978 đến 1984, Hà Xuân Ban công tác tại Ty Giao thông vận tải Cửu Long, đảm nhận nhiều chức vụ quan trọng: từ cán bộ Phòng Quản lý vận tải Thủy bộ, đến Bí thư đoàn, ủy viên thường vụ Công đoàn cơ sở, cán bộ kế hoạch, thư ký công đoàn, và phó phòng kế hoạch Xí nghiệp xe Cửu Long. Trong mỗi nhiệm vụ, Ban đều hoàn thành xuất sắc, không chỉ bằng năng lực mà còn bằng tinh thần tận tụy, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích chung. Ban luôn nhớ đến những ngày kháng chiến gian khổ, những đồng đội đã ngã xuống, và những câu chuyện hào hùng trong tù đày của các chiến sĩ đi trước, lấy đó làm động lực vượt qua mọi thử thách trong công việc.

Giai đoạn 1984–1989, Hà Xuân Ban trở thành Quyền trưởng phòng kế hoạch, Trưởng phòng kế hoạch cảng Vĩnh Thái, đồng thời là Phó bí thư chi ủy cảng Vĩnh Thái. Những năm tháng ấy, Ban vừa đảm bảo sự vận hành hiệu quả của cảng, vừa quan tâm đời sống công nhân, thấu hiểu nỗi vất vả và hiểm nguy nơi bến cảng. Ban thường kể cho đồng nghiệp nghe về những ngày xung phong, về những chuyến vận tải nguy hiểm, về những đêm nằm dưới bầu trời đầy sao mà vẫn nghe tiếng sóng nước và gió rít như nhắc nhở mình về trách nhiệm với Tổ quốc. Mỗi quyết định, mỗi kế hoạch của Ban đều được đặt trên nền tảng tinh thần “cống hiến là lý tưởng cao quý nhất”, và “một người làm, cả cộng đồng hưởng lợi”.

Từ năm 1990 đến 2009, Ban tiếp tục công tác tại Sở Giao thông vận tải Vĩnh Long, đảm nhận các vị trí: cán bộ tổ chức hành chính, Bí thư chi bộ, phó thanh tra Sở, chánh thanh tra, và thanh tra viên cấp I. Ở cương vị này, Ban không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn là người thầy, người đồng chí, hướng dẫn các đồng nghiệp trẻ về cách sống và làm việc theo tinh thần Đảng, về việc giữ vững phẩm chất đạo đức cách mạng trong môi trường công vụ. Ban vẫn giữ thói quen viết nhật ký công tác, trong đó không chỉ ghi chép công việc mà còn bộc lộ những trăn trở, những nỗi niềm riêng, những kỷ niệm về quê nhà, những đêm không ngủ vì suy tư về tương lai ngành giao thông và vận tải, về trách nhiệm với đồng đội và học trò.

Dù trong những năm tháng đảm nhiệm các chức vụ quản lý, tinh thần chiến sĩ xung phong trong Ban vẫn không hề phai nhạt. Ông thường nhắc lại những kỷ niệm sống động về những ngày kháng chiến ác liệt, về những đồng đội ngã xuống trong các trại giam, về sự hy sinh thầm lặng nhưng đầy kiêu hãnh, để nhắc nhở thế hệ sau rằng giá trị của một con người không chỉ nằm ở thành tích cá nhân mà còn ở sự đóng góp và hy sinh cho tập thể, cho đất nước.

Năm 2009, sau hơn 38 năm cống hiến cho sự nghiệp cách mạng và ngành Giao thông vận tải, Hà Xuân Ban được nghỉ hưu theo chế độ. Tuy vậy, Ban vẫn sinh hoạt Đảng tại Chi bộ Khóm 2, Đảng bộ Phường 4, TP Vĩnh Long, luôn là tấm gương sáng cho các đảng viên trẻ. Ban sống giản dị, gần gũi, thường nhắc nhở mọi người về tinh thần đoàn kết, về những câu chuyện thời hoa lửa, và về giá trị của lòng trung thành với lý tưởng cách mạng.

Trong suốt cuộc đời mình, Ban luôn giữ trọn vẹn tinh thần trách nhiệm của người Đảng viên. Mỗi quyết định, mỗi hành động đều được cân nhắc kỹ lưỡng, từ công tác tổ chức, thanh tra, đến việc hướng dẫn đồng nghiệp trẻ, chăm lo đời sống công nhân và gia đình, Ban đều đặt lợi ích chung lên hàng đầu. Tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và sự tôn kính đối với những chiến sĩ đi trước luôn hiện hữu trong tâm hồn Ban, như những dòng sông lặng lẽ chảy, bền bỉ, âm thầm nhưng vô cùng sâu sắc.

Trong quá trình rèn luyện và phấn đấu, Hà Xuân Ban đã được Đảng và Nhà nước trao tặng: Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng, Huy chương Kháng chiến hạng nhất, Huy chương Vì sự nghiệp Giao thông vận tải, cùng nhiều bằng khen và giấy khen khác. Nhưng với Ban, phần thưởng lớn nhất không nằm trên giấy tờ, mà là những niềm vui khi chứng kiến những công trình giao thông hoàn thành, những đồng nghiệp trưởng thành, những học trò và đồng đội tiếp tục thực hiện lý tưởng cao đẹp mà ông đã theo đuổi suốt đời.

Nhìn lại cuộc đời Hà Xuân Ban, người ta thấy một dòng chảy bền bỉ của tinh thần cách mạng, một trái tim tràn đầy tình yêu quê hương, một ý chí kiên cường và một tấm lòng nhân hậu. Ông là minh chứng sống cho câu nói: “Người chiến sĩ không chỉ chiến đấu trên mặt trận bom đạn, mà còn chiến đấu bằng trí tuệ, bằng lòng tận tụy và bằng ngọn lửa tình yêu với Tổ quốc.” Cuộc đời ông như một thiên trường ca, nơi hòa quyện giữa trách nhiệm, tình yêu nghề và niềm tin sắt son vào lý tưởng cách mạng – một ngọn lửa hoa lửa bừng sáng trong trái tim những người Việt Nam hôm nay và mai sau.

Tên tuổi và cuộc đời Hà Xuân Ban sẽ mãi được ghi nhớ, không chỉ bởi những thành tích, bằng khen hay huy chương, mà bởi tấm gương về sự hy sinh thầm lặng, lòng kiên định và tình yêu với quê hương, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho những thế hệ sau. Mỗi lần nhắc đến ông, người ta như nghe thấy những bước chân xung phong vang vọng trên đường đất đỏ quê Thanh Hóa, như nhìn thấy những cây cầu, con đường mang dấu ấn của những nỗ lực kiên cường và ánh sáng của lý tưởng cách mạng – ánh sáng dẫn lối cho những trái tim trẻ tuổi bước vào tương lai, tiếp tục giữ gìn và thắp sáng ngọn lửa thời hoa lửa.