Cao Lãnh những ngày tháng Bảy năm 1954: Từ chiến trường lửa đạn đến lệnh ngừng bắn

Thời gian này, tôi tiếp tục được phân công là Huyện uỷ viên, kiêm Chánh trị viên lực lượng địa phương quân của huyện. Những tháng đầu năm 1954, bộ đội địa phương phối hợp với bộ đội Phân Liên khu miền Đông nhiều lần tổ chức đánh bót, đánh bọn giải tỏa, tuần tiễu, bao vây công đồn, pháo kích, phá tề trừ gian, diệt và làm bị thương nhiều tên địch. Cùng tham gia với anh em những trận đánh từ xã này qua xã nọ, tôi lại thêm một lần may mắn thoát chết lúc bao vây một đồn địch ở cánh trên (vạt Phong Mỹ). Bữa đó, tôi cùng một số anh em trong Ban chỉ huy trận đánh đang “chốt quân” trong một căn nhà dân nằm rất gần đồn địch để tiền bề theo dõi. Đương lúc chúng tôi có phần thiếu cảnh giác vì nghĩ có cánh du kích xã đóng ở gần sát đó cảnh giới, thì bất ngờ có một đám lính bảo an kéo ra. Thời may vừa lúc đó, anh Trinh trong nhóm chúng tôi bước ra ngoài đi tiểu kịp thời phát hiện và hô toáng lên báo động. Anh em hùa nhau tốc chạy, địch bắn theo rất rát. Nhờ cánh anh em cạnh bên nổ súng chi viện, nên chúng tôi mới được an toàn. Anh Trinh sau đó nói vui: “May nhờ có tui đi đái, chớ trễ một chút là toi mạng hết ráo”.

Tháng 02 năm 1954, du kích xã Mỹ Hiệp phục kích đánh địch càn từ Xóm Xẻo ra Bà Minh, diệt hơn 2 trung đội địch. Nổi bật trong tháng 4 và tháng 5 năm 1954, du kích Mỹ Hiệp phối hợp đặc công huyện đánh kỳ tập, diệt gọn đồn đình Tân Mỹ, sau đó, tiếp tục bao vây bức rút 5 đồn, chiếm trụ sở tề, giải phóng cơ bản xã. Lính địch bị diệt, bị thương, bị bắt và đào rã ngũ lên đến hàng trăm, ta thu nhiều súng đạn.

Thông tin từ chiến trường: từ khi Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn (ngày 13 tháng 3 năm 1954), nhằm chia lửa cho chiến trường này, quân và dân miền Nam ở khắp nơi đã đẩy mạnh tiến công, giành quyền chủ động, mở rộng nhiều vùng giải phóng. Quân và dân Cao Lãnh vô cùng phấn khởi, hăng hái tập trung đánh địch với khí thế mới.

Rồi tin vui lớn bay về: ngày 07 tháng 5 năm 1954, quân ta giành thắng lợi quyết định, tiêu diệt và bắt sống toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Tin vui như một cơn mưa giữa mùa nắng hạn, tạo ra không khí nô nức tưng bừng, tiếp sức cho quân và dân khắp vùng thừa thắng xông lên tiến công địch, bao vây bức rút, bức hàng thêm nhiều đồn bốt, giải phóng nhiều xã, ấp.

Tỉnh kịp thời chỉ đạo chuyển mở vùng Hòa An, Tân Thuận Tây, Tân Thuận Đông, gỡ đồn bốt dọc sông Cao Lãnh... mở ra vùng giải phóng liên hoàn, áp sát huyện lỵ Cao Lãnh - quân ta đã có mặt ở ngay phía bên này cầu Đình Trung trong khí thế sẵn sàng tấn công. Ở những nơi trước đây địch hung hãn, ngoan cố thì giờ đây cũng phải co cụm hoặc phải xin hòa hoãn với ta. Chiến thắng đang ở rất gần - cơ hội trăm năm một thuở để giải phóng quê hương, giải phóng Cao Lãnh, giành lấy chính quyền về tay nhân dân tưởng chừng chỉ còn trong tầm tay với. Chúng tôi đứng ở bên cầu Đình Trung nhìn qua bên vùng thị tứ - nơi địch còn đang dồn quân tìm cách cầm cự, mà trong lòng dâng lên một cảm giác nôn nao khó tả. Chúng tôi náo nức khi hình dung đến ngày toàn thắng, mọi người được tự do đi lại trên chính mảnh đất cha ông từng dày công khai phá mà sướng vui vô cùng...

Thì có tin về Hiệp định đình chiến. Trên thông báo xuống cho các đơn vị phải dừng mọi hoạt động tấn công vào đối phương.

Hòa bình được lập lại? Có phải kẻ địch đã đầu hàng? Rất nhiều tâm trạng: vui mừng xen lẫn sự lo lắng và nghi ngờ, thắc mắc. Sao không cho đánh bứt một trận giành luôn chánh quyền...

Rồi việc Cao Lãnh được chọn làm điểm tập kết chuyển quân ra Bắc trong 100 ngày lại khiến cho nhiều đồng chí, anh em du kích và nhân dân tiếp tục bàn tán xôn xao.

Nhưng đã có lệnh của trên thì phải chấp hành và phải chấp hành một cách nghiêm chỉnh. Lúc bấy giờ, ở địa bàn huyện Cao Lãnh, đồng chí Mai Xuân Quảng đương là Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện uỷ, tôi được đề cử làm Phó Bí thư phụ trách 5 xã, kiêm Chánh trị viên mặt trận.

Nguồn: Trích Hồi ký Trần Anh Điền - Đổi đời (2016)