Ao ước được xông pha nơi chiến trận

Đầu năm 1966, đang học lớp 9 trường làng, cậu học trò nghèo Vũ Văn Tân viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Tám năm huấn luyện, chiến đấu trên chiến trường ác liệt cho đến lúc hy sinh, anh đã viết hàng trăm lá thư gửi về gia đình thể hiện ý chí quyết tâm vượt mọi khó khăn, gian khổ, sẵn sàng cống hiến tất cả cho Tổ quốc.

Không lúc nào rời khỏi đường dây

Vũ Văn Tân sinh năm 1948, quê ở xã Liêm Sơn, huyện Thanh Liêm, tỉnh Nam Hà (nay là Hà Nam), nhập ngũ vào đơn vị Thông tin thuộc Bộ CHQS tỉnh Nam Hà. Ngay từ những ngày đầu quân ngũ, chiến sĩ Tân đã nỗ lực, vượt khó với ý chí quyết tâm cao. Trong lá thư đầu tiên gửi về cho bố mẹ ngày 15-5-1966, sau những lời thăm hỏi sức khỏe gia đình, Tân viết: “Ở đơn vị Thông tin đòi hỏi kỹ thuật và có kiến thức nên con phải cố gắng rất nhiều để nâng cao trình độ của bản thân, không thua kém đồng đội và làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ. Dù khó khăn, vất vả con cũng quyết tâm lập nhiều thành tích trong đợt huấn luyện này để bố mẹ vui… Con nghe tin, một vài bạn ở cùng xã bỏ về, con thấy đó là điều sai lầm lớn của các bạn mà con không được vấp phải”.

Chưa hết đợt huấn luyện tân binh, do yêu cầu nhiệm vụ, Vũ Văn Tân được lệnh chuyển vào Thanh Hóa làm nhiệm vụ bảo đảm đường dây thông tin cho các đơn vị bảo vệ cầu Hàm Rồng. Trước khi cơ động, anh viết thư về nhà: “Bố mẹ ạ, con sắp được vào Thanh Hóa công tác. Đợt huấn luyện vừa qua con đạt rất nhiều thành tích, được cấp trên biểu dương, động viên con phát huy truyền thống gia đình, quê hương để cố gắng hơn nữa. Con nhận thấy trách nhiệm to lớn của mình đối với đất nước trong thời chiến. Nhất định con sẽ vượt qua…”. (Thư ngày 23-6-1966)

Công tác tại Thanh Hóa, chiến sĩ Vũ Văn Tân luôn tích cực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, nguy hiểm cùng đồng đội giữ vững thông tin liên lạc. Lá thư viết ngày 23-1-1967, anh tâm sự với gia đình: “Hai ngày 19 và 20-1 vừa qua, máy bay địch bắn phá liên tiếp, khoảng 30 đợt mỗi ngày. Hàng vạn tấn bom trút xuống khu vực chúng con đóng quân. Dây thông tin nối xong lại đứt, hầu như chúng con không lúc nào rời khỏi đường dây. Có lần đạn rốc-két của địch nổ chỉ cách chỗ con chừng vài mét, đất đá vùi con xuống không sao vùng dậy được. Các đồng chí dân quân phải bới đất lôi con lên. Con cứ nghĩ trận này mình sẽ hy sinh nhưng không hề nao núng. Ngớt đạn bom, con lại lao ra tuyến dây, nối, ghim quyết không để mất liên lạc. Suốt hai ngày trời, chúng con đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, được cấp trên khen thưởng. Vất vả nhưng cũng thật tự hào, bố mẹ ạ”…

Chiến tranh ngày càng ác liệt, cuối tháng 5-1968, Vũ Văn Tân cùng đơn vị vào chiến đấu tại chiến trường Vĩnh Linh (Quảng Trị). Đạn, pháo của địch từ bờ nam sông Bến Hải bắn sang khiến đường dây thông tin liên tục bị đứt. Giữa cái nóng của cồn cát Quảng Trị và cái “nóng” của bom đạn chiến tranh, Tân cùng đồng đội phải nằm hầm cát để bảo vệ đường dây. Nhiều ngày không nấu được cơm, phải ăn gạo xay nhưng các anh vẫn bám trụ kiên cường. “… Khó khăn, vất vả, hiểm nguy chẳng thấm tháp gì bố ạ. Con vẫn mạnh khỏe và phấn khởi như thường. Sức thanh niên mà bố! Máy bay phản lực của Mỹ, kể cả L19, B52 chúng con cũng không sợ, vẫn động viên nhau quyết giữ đường dây không để thông tin gián đoạn”. (Thư ngày 23-5-1968)

"Nếu như không may con hy sinh...”

Trong nhiều lá thư, chiến sĩ Vũ Văn Tân đã kể lại cho bố mẹ nghe những đau thương, mất mát mà người dân nơi anh ở hoặc đi qua phải gánh chịu; tâm nguyện và khát vọng được trực tiếp cầm súng chiến đấu với quân thù… Những điều đó đã thôi thúc anh hăng say luyện rèn, kiên cường, dũng cảm thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện hiểm nguy, gian khổ: “Bố mẹ có biết không, hôm 17-9 vừa qua máy bay Mỹ ném bom đúng vào tuyến dây của đơn vị con. Vừa dứt tiếng nổ, con và một đồng chí nữa được lệnh đi nối những chỗ đứt. Đến nơi, nhìn cảnh bom đạn tàn phá mà lòng con đầy uất hận. Con rải lại đường dây qua chỗ hố bom, nhìn thấy anh dân quân đang bới đất, tìm người. Gần đó, hai em nhỏ bị gãy rời chân đang nằm rên khóc. Chao ôi, nước mắt con bất chợt ứa ra. Lúc đó, con chỉ muốn mình được cầm súng nã vào máy bay địch, trút căm thù vào đầu quân giặc cướp nước”. (Thư ngày 2-10-1966)

Ước nguyện của Tân cũng thành hiện thực. Đơn vị anh cơ động vào chiến đấu ở mặt trận Đường 9. Tranh thủ lúc nghỉ chân, anh viết: “Chỉ còn một đoạn đường ngắn nữa là con được giáp mặt với quân thù. Thật sung sướng biết bao khi con được cầm súng diệt bầy sói Mỹ. Đường vào càng lúc càng ác liệt nhưng không thể ngăn cản được bước tiến của đơn vị con. Chúng con vẫn đi, vẫn thẳng tiến ra mặt trận để bảo vệ mảnh ất quê hương. Con biết rằng, chiến đấu là gian khổ, thậm chí hy sinh tính mạng nhưng tất cả những điều đó con đã nghĩ tới và nhất định sẽ vượt qua. Con hiểu được rằng, chỉ khi nào đất nước thống nhất, không còn bóng giặc Mỹ xâm lược thì con mới được về thăm bố mẹ. Con tự hứa với lòng phải dũng cảm, kiên cường chiến đấu cho nhiệm vụ giải phóng miền Nam. Đó là nhiệm vụ vinh quang mà bao thanh niên như chúng con nô nức tòng quân ra mặt trận”. (Thư ngày 3-7-1968)

Để bảo đảm thông tin chiến đấu và giữ an toàn, đơn vị anh liên tục thay đổi vị trí đóng quân, rồi lại chuẩn bị cho những trận đánh mới. Trước ngày vào chiến trường B (tại Mộc Hóa, Kiến Tường-nay là tỉnh Long An), Vũ Văn Tân bày tỏ niềm vui sướng khi được xông pha nơi tuyến đầu bão lửa: “Chỉ còn một vài ngày nữa là con lên đường vào Nam chiến đấu. Đó là điều con luôn mong đợi và vô cùng vui sướng, cũng là trách nhiệm nặng nề đối với con. Chiến trường miền Nam đang rất cần chúng con. Cứ nghĩ đến lúc được góp sức cho miền Nam mau đến ngày giải phóng con lại thấy rất vui, dù có phải hy sinh con cũng cùng đồng đội chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để không làm ảnh hưởng tới gia đình, quê hương”. (Thư ngày 16-10-1969)

Ông Vũ Văn Duy, 92 tuổi, bố của liệt sĩ Vũ Văn Tân, tâm sự: “Bức thư nào nó cũng không quên an ủi mẹ, động viên cha giữ gìn sức khỏe để nuôi dạy các em. Tôi biết, điều kiện chiến đấu kham khổ lắm nên dặn con đừng gửi gì về nhà nhưng nó vẫn tiết kiệm tiêu chuẩn đường, sữa, quần áo và cả phụ cấp gửi về phụ giúp vợ chồng tôi. “Hôm nay con gửi về 70 đồng để bố mẹ chi tiêu, thêm vào lo cho các em ăn học. Con vẫn biết dù nhà mình có khó khăn đến đâu bố cũng sẽ giải quyết được. Nếu con ở nhà sẽ làm được nhiều việc giúp đỡ bố mẹ hơn. Nhưng vì trách nhiệm của thanh niên với Tổ quốc nên con chẳng giúp được nhiều cho gia đình. Từ tháng 11-1969 trở đi, mỗi tháng bố sẽ được lĩnh 10 đồng theo chính sách quy định với những gia đình có con đi B. Con chỉ giúp được vậy, mong bố mẹ lượng thứ!”. (Thư ngày 21-9-1969)

Bẵng đi hơn 3 năm sau bức thư cuối cùng đề ngày 20-3-1973 gia đình nhận được như một lời nhắn nhủ sau cuối Vũ Văn Tân gửi về thăm bố mẹ: "Nếu như không may con hy sinh thì đó cũng là sự đóng góp của gia đình đối với cách mạng”. Thì đúng một năm sau, ngày 20-4-1974, Chính trị viên phó Vũ Văn Tân (Đại đội 2, Tiểu đoàn 504, tỉnh Kiến Tường) đã anh dũng hy sinh.

Hơn 40 năm trôi qua, những bức thư từ tiền tuyến của con trai gửi về đã được ông Vũ Văn Duy lưu giữ cẩn thận. Ông còn kỳ công sao chép lại, đóng thành quyển theo thứ tự thời gian, cất giữ như một kỷ vật để nhắc nhở cháu con phấn đấu học tập, công tác xứng đáng với tấm gương của liệt sĩ Vũ Văn Tân đã cống hiến cuộc đời và tuổi thanh xuân cho đất nước.