ẤP BẮC – BUỔI SÁNG TRONG CĂN HẦM NHỎ

Khoảng 5 giờ 30 phút sáng ngày 2/1/1963.

Một chiếc máy bay trinh sát xuất hiện trên bầu trời Ấp Bắc.

Nó bay nhiều vòng.

Những người lính dưới mặt đất hiểu rằng một trận đánh lớn sắp bắt đầu.

Ấp Bắc khi ấy là một vùng quê nhỏ thuộc xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc tỉnh Tiền Giang.

Không ai nghĩ một vùng quê chưa đầy 600 dân lại trở thành địa danh được nhắc đến trong lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Lực lượng giải phóng có các đơn vị chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích.

Chỉ huy trưởng là Hai Hoàng, tức Nguyễn Văn Điểu, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 261 Quân khu 8.

Phía bên kia là một lực lượng lớn với bộ binh, lính dù, xe thiết giáp M113, máy bay trực thăng, tàu chiến và pháo binh.

Đây là một trận đánh mà tương quan lực lượng rất chênh lệch.

Nhưng những người ở Ấp Bắc đã chuẩn bị cho cuộc chiến.

Công sự được xây dựng.

Các vị trí chiến đấu được bố trí.

Du kích địa phương phối hợp với bộ đội.

Sáng hôm ấy, trực thăng bắt đầu đổ quân.

Những chiếc máy bay quần đảo trên bầu trời.

Xe thiết giáp tiến vào.

Pháo binh yểm trợ.

Nhưng những người lính trong công sự không rời vị trí.

Trận đánh kéo dài từ khoảng 6 giờ sáng đến 8 giờ tối.

Mười bốn giờ đồng hồ.

Trong khoảng thời gian ấy, các lực lượng tại Ấp Bắc phải đối phó với nhiều mũi tiến công: bộ binh, trực thăng, xe thiết giáp, quân dù và lực lượng đường thủy.

Một trong những điểm đáng chú ý là cách đánh đối với trực thăng.

Quân giải phóng chờ cho máy bay tới gần mới đồng loạt nổ súng.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đến trưa, ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 5 chiếc trực thăng.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số, sẽ khó hình dung hết sự khốc liệt của trận đánh.

Đó là một ngày dài dưới tiếng động cơ.

Một ngày mà những người lính phải liên tục thay đổi vị trí.

Một ngày mà thương binh được đưa về phía sau trong điều kiện thiếu thốn.

Một ngày mà những người dân Ấp Bắc cũng trở thành một phần của cuộc chiến.

Khi màn đêm xuống, trận đánh kết thúc.

Ấp Bắc trở thành một dấu mốc quan trọng của chiến trường miền Nam.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá chiến thắng này là trận đầu đánh bại các chiến thuật “trực thăng vận” và “thiết xa vận”, đồng thời tạo tiếng vang lớn trên chiến trường miền Nam.

Nhưng với những người trực tiếp chiến đấu, có lẽ Ấp Bắc trước hết vẫn là một ngày mà họ phải giữ vị trí của mình.

Một căn hầm.

Một khẩu súng.

Một người đồng đội.

Một mệnh lệnh.

Và một niềm tin rằng nếu rời vị trí, tuyến phòng thủ sẽ bị phá vỡ.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, Ấp Bắc trở thành bảo tàng.

Những công sự được bảo tồn.

Những hiện vật được lưu giữ.

Những cái tên được nhắc lại.

Nhưng điều quý giá nhất vẫn là ký ức về một buổi sáng năm 1963, khi những người lính và người dân của một vùng quê nhỏ đứng trước một cuộc tiến công lớn.