"Át chủ bài" của ngành tình báo Việt Nam

Hoạt động bí mật 24 năm liền tại Sài Gòn, cung cấp tin tức chiến lược cực kỳ giá trị cho cách mạng.

Phát hiện sớm nhất âm mưu của bè lũ Pol Pot, giúp Đảng và Nhà nước định hướng chiến lược bảo vệ biên giới Tây Nam và giải phóng Campuchia.

Từ chối vị trí Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo khi được đề cử, chỉ muốn làm người cố vấn thầm lặng.

Được tặng nhiều huân chương cao quý: Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công...

Tên ông được đặt cho một tuyến phố tại phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội — quê hương của ông.

Ban đầu chỉ làm nhân viên kế toán bình thường, nhưng nhờ sự khôn khéo, mẫn cán và lòng trung thành tuyệt đối, ông dần được trọng dụng, bước vào Sở Nghiên cứu Chính trị — cơ quan tình báo mật của chính quyền Ngô Đình Diệm, rồi lên Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo — chính là "sào huyệt đầu não" của địch.

Cứu Hoàng thân Sihanouk: Năm 1959, phát hiện âm mưu ám sát Hoàng thân Campuchia. Ông bố trí cho bom nổ lệch giờ, cứu mạng Sihanouk — tạo ảnh hưởng chiến lược lớn trên quốc tế.

Phát hiện âm mưu Pol Pot: Ông là người phát hiện sớm nhất âm mưu xâm lược và tội diệt chủng của bè lũ Pol Pot, giúp Trung ương ta định hướng chiến lược bảo vệ biên giới Tây Nam và giải phóng Campuchia.

Xóa sạch ổ gián điệp: Phát hiện và chỉ đạo phá vỡ 7 + 35 ổ gián điệp Mỹ cài cắm ở miền Bắc, vô hiệu hóa âm mưu "bên trong" của địch.

Bà Thanh — người vợ thủy chung — đồng ý hy vọng hạnh phúc riêng, để chồng hoàn thành nhiệm vụ. Bà nói: "Đất nước là trên hết, anh cứ đi!"

21 năm đằng đẵng, bà ở lại miền Bắc, một mình nuôi con, chịu bao lời dò xét, nghi kỵ của hàng xóm: "Chồng nó đi theo giặc!". Con cái bị kỳ thị ở trường, không được hưởng chính sách gia đình cách mạng... Bà vẫn giữ vững niềm tin, bảo con: "Bố con không phải phản quốc, cứ tin vậy!"

Bà Xuân không biết rõ thân phận thật của ông, nhưng bằng tình cảm và đức tính, ông đã chiếm được lòng tin. Bà trở thành vỏ bọc vững chãi nhất cho ông hoạt động suốt hơn 2 thập kỷ.

Ông ngồi lặng im, mắt nhìn người vợ đã chờ mình hơn hai thập kỷ — không nói nên lời, nước mắt lặng rơi. Bà Thanh chỉ nhìn chồng rồi gật đầu nhẹ nhàng — không oán trách một lời.

Sau đó, ông đón bà Xuân từ Sài Gòn ra. Hai người phụ nữ, một ở Bắc một ở Nam, không hề hiềm khích, cùng kính trọng và yêu thương ông. Ba người sống hòa thuận, chan hòa đến cuối đời.