BA, BỐN NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ

Chiến tranh đôi khi được nhắc đến bằng những con số. Bao nhiêu người ra trận, bao nhiêu người hy sinh, bao nhiêu người trở về. Nhưng với những người từng trực tiếp trải qua chiến tranh, phía sau mỗi con số là một con người, một gia đình và một cuộc đời.

Trong ký ức của ông Nguyễn Văn Kiệm, có những mất mát vẫn khiến người ta không thể quên. Ông nhớ rằng những người lái xe trong đơn vị thường có phần may mắn hơn. Nhiều người sau những chuyến đi vẫn có thể trở về.

Nhưng những người lính đi bộ, đặc biệt là bộ phận bộ binh, phải đối mặt với sự nguy hiểm lớn hơn.

Có những đợt, chỉ trong một lần, mất đến ba, bốn người.

Ba, bốn người – một con số nghe tưởng như rất nhỏ nếu đặt bên cạnh những con số lớn của một cuộc chiến tranh. Nhưng với một đơn vị, đó có thể là những người đồng đội vừa hôm trước còn cùng nhau làm nhiệm vụ.

Họ có thể từng cùng ăn một bữa cơm, cùng trò chuyện, cùng chia sẻ những ngày tháng gian khổ. Họ cũng từng là những người lính trẻ với mong muốn được hoàn thành nhiệm vụ và một ngày trở về.

Nhưng chiến tranh không cho tất cả mọi người cơ hội ấy.

Sau mỗi lần mất mát, những người còn lại lại tiếp tục nhiệm vụ. Những chuyến hành quân vẫn phải tiếp diễn, công việc vẫn phải hoàn thành. Có lẽ chính trong những hoàn cảnh như vậy, người lính càng hiểu rõ giá trị của sự sống và sự mong manh của số phận.

Ông Kiệm là người đã trở về. Nhưng trên con đường trở về ấy, có những người đồng đội đã dừng lại.

Mỗi người hy sinh lại để lại một khoảng trống. Có người có gia đình đang chờ đợi. Có người có cha mẹ mong con trở về. Có người có những dự định còn chưa kịp thực hiện.

Nhưng tất cả đều đã trở thành ký ức.

Nhiều năm sau chiến tranh, những người còn sống tiếp tục cuộc đời của mình. Họ lập gia đình, nuôi con, chăm sóc cháu và sống trong những ngày tháng hòa bình. Còn những người đã hy sinh thì mãi mãi dừng lại ở tuổi trẻ của mình.

Đó cũng là điều khiến ký ức chiến tranh trở nên nặng nề đối với những người từng trải qua.

Bởi họ không chỉ nhớ mình đã sống như thế nào, mà còn nhớ những người đã không thể sống đến ngày hôm nay.

Ba, bốn người trong một đợt hy sinh có thể chỉ là một câu nói ngắn ngủi khi được kể lại sau nhiều năm. Nhưng đằng sau câu nói ấy là những mất mát không thể đo đếm.

Và có lẽ, khi một người lính già nhắc lại những con số ấy, điều ông thực sự nhớ không phải là con số.

Ông nhớ những con người.

Những người đã từng là đồng đội của mình, từng cùng đứng trong hàng ngũ, cùng đi qua những ngày tháng chiến tranh, nhưng cuối cùng không thể cùng ông trở về.