Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Mai Thị Út: Người nữ giao liên dọc ngang vùng sông nước

Bước vào thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chồng mẹ – ông Nguyễn Văn Hợi – đảm nhận vai trò Bí thư xã Mỹ Phước Tây. Ngày 5 tháng 7 năm 1961, trên đường đến lớp tập huấn của Huyện ủy, ông bị địch bắt trong một trận càn và bị giết hại, thi thể bị bỏ lại tại Tân Hòa Tây. Trải qua nhiều đêm tìm kiếm gian khổ, mẹ Út cùng đồng đội mới mang được thi hài chồng về an táng. Chồng mất, mẹ không gục ngã mà nén đau thương tiếp tục dấn thân vào cách mạng.

Hình 1: Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng LLVTND Mai Thị Út

Năm 1954, mẹ Út bắt đầu hoạt động bí mật tại xã, và đến tháng 01 năm 1960 được phân công làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Mỹ Phước Tây. Trong vai trò đó, mẹ tổ chức và dẫn dắt chị em tham gia các cuộc mít-tinh, biểu tình chống đế quốc Mỹ và tay sai, phản đối chính sách dồn dân lập khu trù mật, phá ấp chiến lược. Mẹ và đồng đội từng bước buộc địch phải nhượng bộ trước sức mạnh của quần chúng.

Để vận chuyển vũ khí và thuốc men qua mặt quân thù, mẹ Út cải tạo chiếc thuyền thường ngày thành thuyền hai đáy: phía trên chở hàng hóa thông thường, lớp đáy bên dưới bí mật cất giấu đạn dược và thuốc men. Người cháu nội nhỏ tuổi của mẹ – sau này là Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang – thường được mẹ đưa theo làm bình phong trong những chuyến vận chuyển dọc ngang vùng sông nước. Sau hàng trăm chuyến trót lọt, mẹ bắt đầu bị địch chú ý và theo dõi.

Năm 1965, địch bày trận chặn bắt nhưng mẹ Út nhận được tin báo kịp thời, dìm xuồng và trốn thoát qua nhà người quen. Lần khác, khi chở gần chục thùng đạn đại liên qua bốt kênh 12 tại xã Mỹ Hạnh Trung, mẹ kịp tháo đáy thả hàng xuống sông nhưng vẫn sót lại một thùng. Mẹ bị địch bắt, tra tấn đến gãy ba xương sườn, song do thiếu bằng chứng xác thực, chúng buộc phải thả mẹ ra. Chưa đầy nửa tháng sau, dù thương tích chưa lành, mẹ đã quay lại nhiệm vụ giao liên công khai.

Hình 2: Các chiến sĩ giao liên vận chuyển vũ khí phục vụ chiến đấu tại chiến trường Tây Nam Bộ. (Ảnh: Tư liệu)

Giai đoạn 1972–1974, khi đường dây hậu cần bị địch cắt đứt hoàn toàn cả trên bộ lẫn đường thủy, Tỉnh đội Mỹ Tho mời mẹ bàn kế hoạch chuyển hàng công khai từ biên giới Campuchia về bằng thuyền hai đáy. Dù đã qua tuổi 60, mẹ vẫn nhận nhiệm vụ mà không chút do dự. Không chỉ vậy, mẹ còn mở rộng địa bàn hoạt động, cùng các con tham gia làm giao liên hợp pháp cho đơn vị Y4, đặc khu Sài Gòn–Chợ Lớn, góp phần trực tiếp vào công cuộc chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, mẹ tiếp tục gắn bó với vai trò Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Mỹ Phước Tây. Năm 1977, mẹ được phong quân hàm Thượng úy rồi nghỉ hưu. Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, chồng mẹ và hai người con trai – liệt sĩ Nguyễn Văn Đô (sinh năm 1935, tham gia bộ phận cơ yếu Văn phòng Tỉnh ủy Mỹ Tho năm 1952) và liệt sĩ Nguyễn Văn Nở (sinh năm 1943, nhập ngũ Tiểu đoàn 267 tháng 4 năm 1960) – đều đã ngã xuống vì sự nghiệp giải phóng dân tộc..

Ngày 5 tháng 8 năm 1994, mẹ Mai Thị Út qua đời và được an táng tại ấp Láng Biển, xã Mỹ Phước Tây. Ngày 17 tháng 12 năm 1994, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, và ngày 20 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước chính thức tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ngoài ra, mẹ còn được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba – phần thưởng ghi nhận những đóng góp phi thường của một người phụ nữ kiên trung suốt cả cuộc đời.

Tên tuổi mẹ Mai Thị Út đã trở thành biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam vừa mưu trí vừa dũng cảm, sẵn sàng hy sinh tất cả cho độc lập dân tộc. Hình ảnh chiếc thuyền hai đáy lặng lẽ vượt qua những đồn bốt địch giữa mênh mông sông nước Tây Nam Bộ mãi còn đó như một trang sử hào hùng, nhắc nhở các thế hệ sau biết trân trọng và tiếp nối tinh thần bất khuất của những bà mẹ anh hùng.

Nguồn: https://baotangphunu.com/ba-me-viet-nam-anh-hung-anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan-mai-thi-ut/ và https://ct.qdnd.vn/ho-so-tu-lieu/nu-giao-lien-doc-ngang-vung-song-nuoc-521331