Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cúp
Mẹ Nguyễn Thị Cúp sinh năm 1923, tại thôn Đồng Tiến, xã Bắc Hưng. Sau khi kết duyên với ông Nguyễn Trọng Nâu, mẹ về sinh sống tại quê chồng ở thôn Láng Trình, nay thuộc thôn Nam Hưng, xã Chấn Hưng.
Tuổi thơ của mẹ Nguyễn Thị Cúp gắn liền với những năm tháng cơ cực dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến tay sai. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ sớm quen với cuộc sống lam lũ, cày thuê, cuốc mướn để phụ giúp gia đình. Sau khi lập gia đình, mẹ cùng chồng chăm lo xây dựng tổ ấm, nuôi dạy các con nên người bằng tất cả tình yêu thương.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, hưởng ứng chủ trương của Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân trên địa bàn xã tích cực tham gia phong trào Bình dân học vụ, xóa nạn mù chữ. Hòa chung không khí “Người biết chữ dạy người chưa biết chữ”, chồng mẹ là ông Nguyễn Trọng Nâu hăng hái tham gia dạy học cho Nhân dân, đem con chữ đến với bà con làng xóm. Trong những năm tháng ấy, mẹ luôn là hậu phương vững chắc, quán xuyến việc nhà để chồng yên tâm cống hiến cho phong trào của quê hương.
Mẹ sinh được 7 người con trai. Lớn lên giữa cảnh nước mất, nhà tan và thấu hiểu được giá trị của độc lập, tự do, mẹ luôn dạy các con phải sống ngay thẳng, biết yêu thương đồng bào, quê hương, đất nước và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm khi Tổ quốc cần. Đến tuổi trưởng thành, nhiều người con, cháu của mẹ đã tình nguyện lên đường nhập ngũ, tiếp bước cha anh bảo vệ non sông.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mẹ Nguyễn Thị Cúp đã lần lượt tiễn hai người con trai lên đường chiến đấu rồi mãi mãi không được đón các anh trở về. Người con trai cả là liệt sĩ Nguyễn Văn Lưu, sinh năm 1950. Trước khi nhập ngũ anh là công nhân tại Hải Phòng và anh dũng hy sinh ngày 03/5/1971. Người con trai thứ hai là liệt sĩ Nguyễn Văn Thủy, sinh năm 1952. Trước khi lên đường nhập ngũ, anh làm nghề đóng tàu tại Phả Lại (nay thuộc phường Chí Linh, thành phố Hải Phòng). Trong một lần nghỉ phép, anh trở về quê hương lập gia đình rồi tiếp tục lên đường chiến đấu. Niềm hạnh phúc nhỏ bé ấy chưa kịp trọn vẹn thì anh đã anh dũng hy sinh vào ngày 18/8/1972.
Trong những năm tháng nơi chiến trường, hai người con trai vẫn thường xuyên gửi thư về thăm hỏi bố mẹ và gia đình. Mỗi lá thư chan chứa tình cảm ấy là một niềm mong ngóng, là nguồn động viên để mẹ vơi bớt nỗi nhớ thương. Sự hy sinh của các con là nỗi đau to lớn đối với mẹ, nhưng mẹ cũng rất đỗi tự hào vì các con đã sống trọn nghĩa với quê hương, hiếu trung với Tổ quốc, với Nhân dân. Người con thứ tư của mẹ là Nguyễn Trọng Lộc (sinh năm 1958) cũng đi bộ đội trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và là thương binh. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, đồng chí trở về địa phương lập nghiệp, sau đó tham gia Hội Cựu chiến binh xã. Đồng chí Lộc hiện là người trực tiếp hương khói, thờ cúng hai anh trai liệt sĩ.
Sau ngày đất nước hòa bình, thống nhất, cuộc sống dần trở lại bình yên nhưng những mất mát của chiến tranh vẫn còn in đậm trong lòng mẹ Nguyễn Thị Cúp. Dẫu vậy, mẹ vẫn cần mẫn chăm lo cho con cháu, tham gia mọi việc trong xã, sống chan hòa, nghĩa tình với bà con lối xóm. Kể về mẹ, trong xóm, ngoài thôn không một ai phàn nàn, điều tiếng, ai cũng dành cho mẹ lòng yêu mến và sự kính trọng.
Mẹ Nguyễn Thị Cúp qua đời năm 2012, hưởng thọ 89 tuổi. Mẹ được an táng tại quê nhà và thờ cúng tại nhà người con trai thứ ba là Nguyễn Trọng Lợi.
Với những cống hiến, hy sinh to lớn vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, năm 2014, mẹ được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, theo quyết định số 3464/QĐ-CTN, ngày 26/12/2014.
Đã 14 năm vĩnh biệt con cháu, bà con xóm làng, mẹ về với tổ tiên. Song nếp sống giản dị, những điều mẹ dạy con cháu vẫn còn nguyên giá trị, từ nết ăn, cách đối nhân xử thế với mọi người đến tình yêu quê hương, đất nước. Cả cuộc đời một nắng hai sương là vậy mà mẹ chưa một lần than phiền về những nhọc nhằn, vất vả. Những hy sinh của mẹ mãi là biểu tượng đẹp và phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam, nhân hậu, nhân ái và thủy chung.
