BA NGỌN LỬA KHÔNG TẮT

Tôi tìm về xã Phước Hưng, huyện Trà Cú trong một ngày nắng nhẹ. Con đường quê yên bình, những hàng dừa đung đưa trong gió khiến người ta khó lòng hình dung nơi đây từng là vùng đất khốc liệt của chiến tranh. Là một cán bộ Đoàn đi sưu tầm tư liệu, tôi mang theo sự háo hức, nhưng khi nghe nhắc đến tên Mẹ Trần Thị Thời, lòng tôi chợt lắng lại.

Người dân nơi đây gọi mẹ bằng tất cả sự kính trọng.

Mẹ sinh năm 1916, một đời gắn bó với mảnh đất Phước Hưng. Mẹ lập gia đình với ông Huỳnh Văn Trí, sinh được bảy người con. Một gia đình đông con, tưởng chừng sẽ đầy ắp tiếng cười, nhưng chiến tranh đã biến mái ấm ấy thành nơi tiễn đưa những người con ra trận.

Người ta kể, mẹ là người phụ nữ ít nói, nhưng kiên cường. Trong những năm tháng chiến tranh, mẹ lặng lẽ nuôi con, lặng lẽ chứng kiến từng đứa con trưởng thành rồi bước vào con đường cách mạng. Không có lời ngăn cản, không có giọt nước mắt tiễn đưa – chỉ có ánh mắt dõi theo, chứa đựng cả niềm tự hào lẫn nỗi lo không nói thành lời.

Người con trai đầu – Huỳnh Văn Bé – là một người lính mang quân hàm Trung sỹ. Anh tham gia chiến đấu trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến. Ngày 5 tháng 5 năm 1966, anh hy sinh. Tin dữ đến như một nhát cắt vào trái tim người mẹ.

Nhưng đó chưa phải là lần cuối.

Người con trai thứ hai – Huỳnh Văn Ngươn – tiếp bước anh, trở thành chiến sĩ của Tiểu đoàn 3. Anh ra đi với tinh thần của một người con đất Việt: sẵn sàng dâng hiến tuổi trẻ cho Tổ quốc. Ngày 11 tháng 1 năm 1969, anh hy sinh.

Hai người con, hai lần tiễn biệt.

Người dân kể lại, sau mỗi lần nhận tin, mẹ không khóc thành tiếng. Mẹ chỉ lặng lẽ ngồi, ánh mắt xa xăm. Nỗi đau dường như quá lớn để có thể bật thành lời.

Nhưng chiến tranh vẫn chưa dừng lại với mẹ.

Người con trai thứ ba – Huỳnh Văn Thơ, sinh năm 1950 – tham gia cách mạng từ năm 1966, trở thành Trung đội phó địa phương huyện Cầu Kè. Ở tuổi đời còn rất trẻ, anh đã gánh trên vai trách nhiệm chỉ huy, dẫn dắt đồng đội trong chiến đấu.

Ngày 6 tháng 4 năm 1973, anh hy sinh.

Ba người con. Ba lần mất mát.

Tôi đứng lặng khi nghe kể đến đây. Không một trang sách nào có thể ghi hết nỗi đau của một người mẹ ba lần tiễn con ra đi mãi mãi. Đó không chỉ là sự hy sinh, mà là sự dâng hiến đến tận cùng.

Nhưng điều khiến tôi day dứt hơn cả là: mẹ vẫn sống.

Mẹ sống qua những năm tháng ấy, sống với những khoảng trống không bao giờ lấp đầy. Mẹ không kể công, không than vãn. Mẹ vẫn là người mẹ của những đứa con còn lại, vẫn giữ gìn mái ấm, vẫn âm thầm như chính mảnh đất quê hương.

Người dân Phước Hưng nói với tôi: “Mẹ chịu đựng giỏi lắm… không ai thấy mẹ than hết.”

Có lẽ, chính sự lặng lẽ ấy làm nên велич đại của mẹ.

Nhiều năm sau, khi đất nước đã hòa bình, những hy sinh của mẹ được Tổ quốc ghi nhận. Ngày 4 tháng 8 năm 2014, mẹ được truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Nhưng với người dân nơi đây, mẹ từ lâu đã là một anh hùng – không phải bởi danh hiệu, mà bởi những gì mẹ đã trải qua và chịu đựng.

Rời Phước Hưng, tôi mang theo câu chuyện về mẹ như mang theo một phần ký ức của quê hương. Có những con người đã sống rất bình dị, nhưng sự hy sinh của họ lại lớn lao đến mức thời gian cũng không thể xóa nhòa.

Mẹ Trần Thị Thời – người mẹ của ba người con liệt sĩ.

Ba ngọn lửa ấy đã tắt trong chiến tranh, nhưng chính từ đó, một ngọn lửa lớn hơn đã được thắp lên – ngọn lửa của độc lập, của tự do, của một dân tộc không bao giờ khuất phục.

Và ngọn lửa ấy… sẽ còn cháy mãi trong lòng những thế hệ mai sau.