Bà Nguyễn Thị Tuyền - Nữ dũng sĩ làng Yên Vực

Bà Nguyễn Thị Tuyền (82 tuổi) chậm rãi hồi tưởng lại ký ức thanh xuân tươi đẹp trong niềm vui, niềm tự hào và sự xúc động, nghẹn ngào đan xen. Bà bộc bạch: “Tôi nay đã “gần đất xa trời”, nhiều việc đã quên quên nhớ nhớ lẫn lộn hết cả”... Ấy vậy mà, chuyện làng Yên Vực chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng ra sao, bà tham gia đánh Mỹ như thế nào thì đã hằn in trong tâm trí, tưởng chừng chỉ khẽ đưa tay phủi đi lớp bụi thời gian là ngay lập tức sáng rõ, hiển hiện sinh động, chân thực.

Buổi chiều đạn lửa ngày 3/4/1965 ghi tạc vào trang sử xứ Thanh sự kiện: Không lực Mỹ bắt đầu tấn công cầu Hàm Rồng; từng tốp máy bay phản lực đủ các loại như: F-105, F-8, F-101... thay nhau bổ nhào bắn phá. Trong phút chốc, Hàm Rồng trở thành “chảo lửa”, rung chuyển khắp một vùng. “Cuộc chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng của quân và dân Thanh Hóa diễn ra vô cùng khốc liệt, mất mát, hy sinh nhiều lắm” – lời bà Tuyền nói trong rưng rưng nước mắt. Bà Tuyền là một trong những nữ dân quân làng Yên Vực tham gia chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng từ những ngày đầu tiên. “Ngay từ ngày 3/4/1965, nhiều máy bay của địch đã tiến vào Hàm Rồng. Tiếng gào rú inh ỏi của động cơ máy bay, tiếp sau đó là tiếng bom rơi đạn nổ xé nát những tháng ngày bình yên của mảnh đất Hàm Rồng và những ngôi làng xung quanh, trong đó có làng Yên Vực của chúng tôi” - bà Tuyền trầm giọng kể lại.

Bên bờ Bắc Hàm Rồng khi ấy, làng Yên Vực chẳng khác nào “túi đựng bom”. Để tránh thương vong, làng Yên Vực vận động bà con trong làng đi sơ tán, chỉ để lại lực lượng dân quân bám trụ phục vụ chiến đấu. Trung đội dân quân làng Yên Vực được thành lập với khoảng 100 người tham gia, chia làm 5 bộ phận, đảm nhận nhiều công việc khác nhau như: tải cứu thương, tải đạn, thay thế pháo thủ, trực chiến, hậu cần, mai táng liệt sĩ, tuần tra canh gác, tăng gia sản xuất, đào công sự, giúp dân đi sơ tán... Bà Tuyền kể: “Lực lượng dân quân Yên Vực khi ấy được bố trí ăn ngủ tập trung, thường ngày vẫn lo việc đồng áng, lao động sản xuất. Khi quân giặc bắn phá thì phối hợp với các đơn vị chiến đấu tại các trận địa pháo”.

Dẫu rằng trước đó chẳng biết khẩu pháo hình dạng, cấu tạo, cách sử dụng ra sao. Nhưng phát huy tinh thần “cháu con quê hương Bà Triệu”, “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, cô dân quân trẻ Nguyễn Thị Tuyền lúc đó vẫn hăng hái đăng ký tham gia nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ tiếp lương, tải đạn, tải thương cho đến thay thế pháo thủ. Bà Tuyền nhớ, những ngày ấy, bà lúc nào cũng đeo khẩu súng K44 trên vai. Chiến sự ác liệt nên việc tải đạn, tải thương rất cấp bách. Để nhanh chóng, kịp thời tiếp đạn cho các đơn vị bộ đội trên trận địa, bà Tuyền đã nghĩ ra cách kê thêm mảnh luồng nhằm “độ” thêm sức mạnh cho đôi vai. “Nghĩa là chiến sự cần gì, bộ đội cần gì thì dân quân làng Yên Vực quyết tâm làm cho bằng được, bất kể bom rơi đạn lạc, hiểm nguy luôn rình rập, có chết cũng không từ nan” – bà Tuyền bộc bạch.

Với nhiều nỗ lực, đóng góp trong lao động, chiến đấu, năm 24 tuổi, bà Tuyền đã vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Bà Tuyền từng là Trung đội phó Trung đội dân quân làng Yên Vực, Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Long và cũng có thời gian gắn bó với công tác hội phụ nữ xã... Ở vị trí nào, bà Tuyền cũng nhiệt tình, tận tâm, trách nhiệm với công việc được giao. Bà đã cùng đồng đội đi qua tuổi hoa niên sôi nổi, đẹp đẽ, đầy tự hào.