Bác Hồ không nhận mình là “ân nhân”
Câu chuyện: Bác Hồ không nhận mình là “ân nhân” – lời kể của bà Nguyễn Thị Định
Bà Nguyễn Thị Định, nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, từng nhiều lần được gặp và làm việc trực tiếp với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong những kỷ niệm bà kể lại, có một câu chuyện khiến bà nhớ mãi, thể hiện rất rõ tư tưởng bình đẳng, tôn trọng con người và tinh thần vì dân của Bác Hồ.
Theo lời bà Nguyễn Thị Định, vào đầu những năm 1960, khi phong trào đấu tranh ở miền Nam đang diễn ra vô cùng ác liệt, bà được cử ra miền Bắc báo cáo tình hình với Trung ương và gặp Bác Hồ. Lần gặp ấy diễn ra trong không khí thân mật, giản dị, không có khoảng cách giữa lãnh tụ và cán bộ.
Sau khi nghe bà báo cáo về những khó khăn, hy sinh của đồng bào và chiến sĩ miền Nam, Bác Hồ im lặng khá lâu. Ánh mắt Bác trầm xuống. Rồi Bác đứng dậy, đi lại vài bước trong phòng, chậm rãi nói:
“Miền Nam gian khổ nhiều quá. Đồng bào ta chịu đựng giỏi lắm.”
Theo bà Nguyễn Thị Định, Bác hỏi rất kỹ về đời sống của cán bộ nữ, về việc phụ nữ tham gia chiến đấu, sản xuất và nuôi giấu cán bộ ra sao. Bác đặc biệt quan tâm đến những người mẹ, người vợ ở hậu phương miền Nam, những người âm thầm chịu đựng mất mát mà ít khi được nhắc đến.
Trong buổi gặp ấy, có cán bộ đề nghị Bác gửi quà hoặc thư động viên riêng cho một số gia đình có công lớn, coi đó như sự ghi nhận đặc biệt của Bác. Nhưng Bác Hồ lắc đầu. Bác nói một câu mà bà Nguyễn Thị Định nhớ rất rõ:
“Bác không phải là ân nhân của đồng bào. Bác chỉ là người được dân giao việc.”
Theo lời bà, câu nói ấy khiến cả căn phòng lặng đi. Với nhiều người, Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ tối cao, là người có công lớn với dân tộc. Nhưng chính Bác lại không bao giờ nhận mình ở vị trí ban ơn hay đứng trên nhân dân.
Bác giải thích rằng, nếu coi việc giúp đỡ nhân dân là “ân huệ”, thì vô tình đã đặt lãnh đạo cao hơn dân. Trong khi đó, với Bác, cách mạng là việc của nhân dân, còn cán bộ chỉ là người thay mặt dân làm việc. Bác nói:
“Dân nuôi cách mạng, dân che chở cách mạng. Không có dân thì không có chúng ta.”
Bà Nguyễn Thị Định kể rằng, sau buổi gặp, Bác dặn phải chuyển lời thăm hỏi chung của Bác đến toàn thể đồng bào, chiến sĩ miền Nam, không phân biệt ai nhiều công hơn ai. Bác không muốn sự tri ân trở thành sự phân chia hay so sánh.
Có lần khác, theo lời bà, khi nghe báo cáo về một đơn vị lập được nhiều chiến công lớn, có ý kiến đề nghị nêu tên Bác như người “ban thưởng tinh thần”. Nhưng Bác từ chối. Bác nói rằng chiến công ấy là của tập thể, của nhân dân, không phải của riêng ai.
Điều khiến bà Nguyễn Thị Định xúc động nhất là thái độ của Bác đối với phụ nữ. Bác không khen phụ nữ bằng những lời hoa mỹ, mà bằng sự tin tưởng thực sự. Bác giao việc, giao trách nhiệm, và coi kết quả công việc là thước đo, chứ không phân biệt giới tính.
Bà kể rằng, trước khi chia tay, Bác bắt tay bà rất chặt và nói:
“Cô về nói với đồng bào miền Nam rằng Bác luôn tin. Tin ở dân, tin ở thắng lợi.”
Không có lời hứa hẹn lớn lao, không có sự ban phát, chỉ có niềm tin đặt đúng chỗ. Chính điều đó khiến bà Nguyễn Thị Định cảm thấy được tiếp thêm sức mạnh.
Nhiều năm sau, khi nhớ lại câu chuyện này, bà khẳng định rằng điều lớn nhất Bác Hồ để lại không chỉ là đường lối cách mạng, mà là cách ứng xử với nhân dân. Bác không bao giờ coi mình là người ban ơn, mà luôn tự đặt mình ở vị trí người phục vụ.
Câu chuyện Bác Hồ không nhận mình là “ân nhân”, qua một nhân chứng duy nhất là bà Nguyễn Thị Định, đã cho thấy rõ bản chất dân chủ và nhân văn sâu sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ một lời nói giản dị, Bác đã khẳng định một chân lý lớn: trong cách mạng, nhân dân mới là chủ thể, còn lãnh đạo chỉ là người được dân tin tưởng giao phó trách nhiệm.
Chính cách nghĩ ấy đã làm nên sức mạnh tinh thần to lớn, gắn kết nhân dân với cách mạng, và tạo nên uy tín bền vững của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc Việt Nam.
