‘Bác Hồ sống mãi’ - Lời tri ân viết trên sườn núi Nhón

Chiều tháng 8 nắng đổ gay gắt, xây xẩm mặt mày. Chủ tịch UBND xã Lam Thành (tỉnh Nghệ An) - ông Nguyễn Hữu Hà nhễ nhại mồ hôi, cởi mở trút bầu tâm sự: “Công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại mãi mãi được nhân dân khắc cốt ghi tâm. Dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” đã có trên núi Nhón hàng chục năm rồi, là biểu tượng thiêng liêng, thể hiện tình cảm sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và người dân địa phương với Bác. Khi chính quyền 2 cấp đi vào vận hành, xã Lam Thành thống nhất chủ trương tiến hành phục dựng, tôn tạo với sự thống nhất tuyệt đối của cả hệ thống chính trị và sự hồ hởi vui mừng của toàn thể người dân”.

Trước đây dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” thường xuyên được chính quyền địa phương chăm lo giữ gìn, rải vôi, phát cỏ. Với mục tiêu kéo dài “tuổi thọ” của công trình đặc biệt trên, kế hoạch khắc chữ bằng bê tông thay thế được xem là phương án tối ưu. Dù vậy để vận chuyển hàng ngàn tấm bê tông nặng trịch từ điểm tập kết lên đến mạn sườn núi Nhón trong điều kiện đường lên uốn lượn quanh co, nhiều điểm dốc đứng, lại diễn ra trong điều kiện nắng nóng hầm hập là điều gian nan quá đỗi.

Không có máy móc, thiết bị hay bất kỳ phương tiện cơ giới nào có thể tiếp cận khu vực thi công, thành thử để đưa một tấm bê tông lên đúng vị trí ghép chữ đòi hỏi lực lượng tham gia phải chia thành nhiều chặng hòng giảm tải sức người. Nặng nhọc là thế nhưng ai nấy đều hăng hái tham gia, trên vai, trong tay mỗi cán bộ, chiến sĩ, dân quân, đoàn viên, giáo viên, hội viên và người dân là những tấm bê tông nặng hơn 20 kg, người này chuyền cho người kia, nhịp độ diễn ra liên tục, đều tăm tắp, cứ thế tạo thành một “dây chuyền” vận chuyển đặc biệt giữa lưng chừng núi.

Những người lớn tuổi ở Lam Thành vẫn nhớ như in thời điểm tháng 12/1969, chỉ ba tháng sau ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, trên sườn núi Nhón, huyện Hưng Nguyên (nay thuộc xã Lam Thành, Nghệ An), dòng chữ đặc biệt “Bác Hồ sống mãi” đã hình thành.

Thời điểm ấy, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta đang ở vào giai đoạn ác liệt. Trong niềm tiếc thương Người vô hạn, hàng trăm đoàn viên, thanh niên của 12 xã trong huyện Hưng Nguyên đã mang cuốc, xẻng, dao, rựa lên núi, đào đất, tạo chữ rồi rải vôi trắng. Mỗi xã đảm nhận một chữ cái. Không có máy móc hay phương tiện hiện đại hỗ trợ, họ hoàn thành công trình chỉ trong một ngày.

Việc chính quyền và người dân Hưng Nguyên lựa chọn núi Nhón khắc dòng chữ "Bác Hồ sống mãi" mang một ý nghĩa đặc biệt. Đây là cao điểm 144 - cao điểm quân sự quan trọng thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt trong những năm 1965-1968. Chính trên vùng đất từng trải qua bom đạn ấy, dòng chữ tưởng nhớ Bác được khắc lên núi như một lời khẳng định về niềm tin, lòng biết ơn và ý chí tiếp tục con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn.

Gần 60 năm kể từ ngày Bác đi xa và dòng chữ hình thành trên núi Nhón, các tổ chức đoàn thể, lực lượng thanh niên và nhân dân vẫn thường xuyên lên núi phát cây, phát cỏ, rải vôi để giữ cho dòng chữ không bị phai màu. Tuy nhiên, cách làm này phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, bởi lẽ chỉ cần một vài trận mưa lớn là màu vôi bị rửa trôi ít nhiều, dòng chữ mờ dần.

Từ thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương thống nhất phải tìm một giải pháp bền vững hơn. Ban đầu phương án sử dụng bê tông tươi được tính đến nhưng địa hình núi Nhón quá dốc, phương tiện không thể tiếp cận khu vực thi công. Trước tình hình đặt ra, UBND xã Lam Thành đã giao Ban Chỉ huy Quân sự xã xây dựng phương án phù hợp với điều kiện thực tế.

Tiến hành khảo sát, đo đạc, xác định các nét chữ rộng khoảng 80 cm, độ cao giữa các vị trí chênh nhau từ 7,5 - 8 m, từ đó phương án đúc từng tấm bê tông rời để vận chuyển thủ công lên núi được lựa chọn. Mỗi tấm bê tông có chiều rộng khoảng 20 cm, dài 80 cm, dày 6 cm, trọng lượng từ 20 - 23 kg. Đợt đầu, hơn 1.500 tấm đã được đúc, sau đó huy động toàn bộ lực lượng vận chuyển lên núi, đợt tiếp theo sẽ đúc bổ sung thêm 300 - 400 tấm bê tông nữa để đảm bảo đủ khối lượng. Dự kiến khi hoàn thành, dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” có chiều cao khoảng 7 - 8 m, nét chữ rộng 80 cm và chiều dài khoảng 120 m.

Anh Trần Mạnh Hùng, Thôn đội trưởng xóm Hưng Thắng 2, xã Lam Thành khẳng định, khi Đảng ủy, UBND xã phát động kế hoạch tôn tạo lại dòng chữ thiêng liêng, người người, nhà nhà trong xóm đều đồng lòng hưởng ứng.

“Là người con của quê hương, chúng tôi mong muốn góp sức, góp công thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Bác Hồ và các thế hệ đi trước. Do nhiều yếu tố đặc thù nên công trình không thể hoàn thành trong ngày một, ngày hai và vì thời tiết bất thuận nên chúng tôi bố trí, luân phiên nhân lực làm việc theo ca để đảm bảo sức khỏe cho anh em. Mỗi ngày có khoảng 20 - 25 người thường xuyên tham gia, mỗi ca kéo dài khoảng 8 tiếng. Người đúc bê tông, người vận chuyển, người ghép chữ. Công việc được phân chia theo từng mảng, cứ thế nối tiếp nhau giữ tiến độ”, anh Trần Mạnh Hùng chia sẻ.

Ròng rã hàng tháng trời, từng nét chữ đặc biệt dần hiện rõ trên sườn núi Nhón. Công trình được tạo nên từ công sức, tâm huyết của hàng trăm, hàng nghìn lượt người, gửi vào từng con chữ tình cảm và lòng biết ơn sâu nặng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Hơn nửa thế kỷ trôi qua và mãi mãi, dòng chữ ấy luôn luôn hiện diện như một dấu son của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, là mạch nguồn văn hiến bền bỉ chảy trong tâm thức dân tộc.

Ông Nguyễn Hữu Hà, Chủ tịch UBND xã Lam Thành cho biết: "Quá trình phục dựng dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” được triển khai từ tháng 4/2026, đến nay mọi công đoạn cơ bản đã hoàn tất, nguyên vật liệu đã được tập kết đầy đủ tại hiện trường. Xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng nên tất cả đều chung sức, đồng lòng, ai có sức góp sức, ai có của góp của, dù thời tiết không ủng hộ, nắng nóng gay gắt suốt nhiều ngày dài nhưng lòng quyết tâm của mọi người vẫn chất cao như núi. Với tiến độ này, chúng tôi tự tin sẽ hoàn tất trước ngày 28/8, kịp chào mừng dịp Quốc khánh 2/9 và kỷ niệm 57 năm ngày Bác đi xa”.