BÁC HỒ VỀ NƯỚC

Cuối năm Canh Thìn (1940), trong cái rét cắt da của vùng biên, đồng chí Lê Quảng Ba dẫn đoàn 41 cán bộ được huấn luyện quân sự hành quân gấp về phía Tĩnh Tây. Hai ngày sau, đoàn về tới Nậm Quang – Ngàm Tẩy, vùng hoạt động cũ của cơ sở cách mạng Hà Quảng. Gần một tháng sau, Bác Hồ cũng về tới Nậm Quang. Tại đây, một lớp huấn luyện chính trị được mở, do Bác trực tiếp đặt chương trình và chỉ đạo; các đồng chí Phùng Chí Kiên, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp biên soạn nội dung và giảng dạy.

Nhớ lại những ngày Tết năm ấy, đồng chí Lê Quảng Ba kể:

“Vào những ngày từ 28 đến 30 Tết ở Nậm Quang, nhà nào cũng giết lợn. Có ngày hai, ba nhà cùng mời ăn. Bác đến thăm hỏi từng gia đình, nói chuyện thân mật vui vẻ với người già bằng tiếng Pạc.”

Phong tục người Nùng không để khách ngủ trong nhà từ đêm 30 đến trưa mồng Một. Bác khuyên anh em lên lán ở. Ngày Tết, Bác còn chuẩn bị sẵn tiền xu để mừng tuổi trẻ em:

“Tết đến, tất cả các cháu ở hai làng Nậm Quang, Ngàm Tẩy đều nhận được tiền phong bao của cán bộ Việt Nam, mỗi gói một xu đồng.”

Những bước chân đầu tiên trên đất mẹ:

Sau khi lớp huấn luyện kết thúc, đầu xuân 1941, đồng chí Lê Quảng Ba được vinh dự dẫn đường cho Bác từ Nậm Quang về nước.

“Trong bộ quần áo chàm Nùng, Bác như gầy hơn. Bác cầm một cây gậy nhỏ nhưng chỉ khi xuống dốc mới chống, chân bước mau lẹ, dẻo dai như một thanh niên.”

Đến cột mốc 108, Bác dừng lại đọc những dòng chữ khắc trên đá, rồi lặng lẽ nhìn về phía Tổ quốc:

“Người nhìn sâu vào khoảng đất trời Tổ quốc biết bao đẹp đẽ nhưng đang đầy đau thương.”

Lê Quảng Ba xúc động viết:

“Đứng cạnh Bác trên cái mốc biên giới ấy, tôi thấy mình vô cùng gần gũi Bác như đứa con ở bên cha, như người chiến sĩ đứng sau lá cờ của Tổng chỉ huy.”

Hang Cốc Bó – nơi Bác chọn “ở rừng”

Dự định đưa Bác về ở nhà cơ sở cách mạng là ông Máy Lì, nhưng Bác nói nhỏ:

“Ta nhiều người nên ở trong núi thôi.”

“Thôi, sáu sán!”

Hang nhỏ, kín đáo, gió núi vi vút. Bên trong là một nhũ đá thiên nhiên, sau này được Bác tạc thành tượng Các Mác. Bên dòng suối trong xanh, Bác nói với Lê Quảng Ba và Phùng Chí Kiên:

“Dòng suối của ta đẹp quá, trong xanh như ngọc, lại bắt nguồn từ đây, nên đặt tên là suối Lê-nin. Còn ngọn núi hùng dũng kia, ta gọi là núi Các Mác.”

85 năm đã trôi qua, nhưng mùa xuân Bác Hồ về nước – mùa xuân 1941 nơi Pác Bó – vẫn mãi là mùa xuân mở đầu cho con đường độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Tư liệu: Hồi ký “Đầu nguồn” – đồng chí Lê Quảng Ba (Hà Minh Tuân ghi)