BÁC SĨ ĐẶNG THÙY TRÂM – ĐÓA HOA KIÊN CƯỜNG NƠI TUYẾN LỬA

Họ và tên đầy đủ: ĐẶNG THÙY TRÂM

• Năm sinh: 26/11/1942 (Hy sinh ngày 22/06/1970 – Hưởng dương 28 tuổi)

MỞ ĐẦU: NGƯỜI CON GÁI HÀ NỘI VÀ LÝ TƯỞNG “XẾP BÚT NGHIÊN LÊN ĐƯỜNG”

Trong lịch sử những cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã hóa thành bất tử không phải bởi những chiến công hiển hách bằng súng đạn, mà bởi chính một tâm hồn vĩ đại được thắp lên giữa làn bom đạn khốc liệt. Người con gái ấy là Đặng Thùy Trâm – một bác sĩ trẻ, một tiểu thư đài các của đất Hà thành, người đã tình nguyện rời xa giảng đường đại học, rời xa thủ đô hòa bình để dấn thân vào "chảo lửa" miền Trung. Chị mang theo trong ba lô hành trang của một người thầy thuốc, một trái tim nhạy cảm yêu thơ ca và một lý tưởng sống cao đẹp của thế hệ thanh niên "Mãi mãi tuổi hai mươi". Câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của chị tại mảnh đất Đức Phổ, Quảng Ngãi mãi mãi là một khúc tráng ca, một bông hoa lửa kiên cường không bao giờ lụi tàn trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

CHƯƠNG I: BƯỚC CHÂN VÀO VÙNG LỬA ĐẠN – KHỐC LIỆT CHIẾN TRƯỜNG ĐỨC PHỔ

Sinh ra trong một gia đình trí thức lớn tại Hà Nội (cha là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê, mẹ là dược sĩ Doãn Ngọc Trâm), Đặng Thùy Trâm lớn lên trong sự bao bọc của tình yêu thương và nền giáo dục tinh hoa. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc trường Đại học Y khoa Hà Nội vào năm 1966, trước mắt chị là một tương lai rộng mở nơi hậu phương an toàn. Thế nhưng, tiếng gọi từ miền Nam ruột thịt đang oằn mình dưới bom đạn Mỹ đã thôi thúc người con gái nhỏ bé ấy viết đơn tình nguyện ra tiền tuyến.

Tháng 3 năm 1967, sau ba tháng hành quân vượt qua dãy Trường Sơn đại ngàn với bao gian khổ, Thùy Trâm đặt chân đến Quảng Ngãi. Chị được phân công về Trạm xá huyện Đức Phổ – nơi lúc bấy giờ được mệnh danh là "vùng đất chết" bởi các trận càn quét liên miên của Sư đoàn bộ binh số 23 Mỹ (Sư đoàn Americal). Trạm xá dã chiến nằm sâu trong rừng núi, thiếu thốn đủ bề: từ bông băng, thuốc sát trùng cho đến những liều thuốc gây tê tối thiểu.

Đối với một cô gái vốn quen với ánh đèn rực rỡ của thủ đô, chiến trường Đức Phổ là một cú sốc thực tế tàn khốc. Trên đôi bàn tay mềm mại vốn chỉ quen cầm bút và các dụng cụ y khoa y chuẩn, giờ đây hằng ngày phải tiếp nhận hàng chục bệnh binh với những vết thương rách nát do mảnh bom, mảnh pháo. Thùy Trâm đã phải học cách thích nghi, học cách trở thành chỗ dựa cho hàng trăm chiến sĩ. Nhiều ca phẫu thuật dã chiến phải diễn ra ngay dưới hầm chữ A, trong bóng tối lờ mờ của chiếc đèn pin, xung quanh là tiếng gầm rú của máy bay địch. Nhiều lúc, chị phải nghẹn ngào thực hiện những ca cưa chân, tay của đồng đội mà không hề có một giọt thuốc tê, chỉ có ý chí của người chiến sĩ và những giọt nước mắt lăn dài trên má người bác sĩ trẻ.

CHƯƠNG II: NHẬT KÝ THÙY TRÂM – KHOẢNG LẶNG TÂM HỒN GIỮA LÀN BOM ĐẠN

Nếu chiến trường tước đi sự bình yên của Thùy Trâm, thì cuốn nhật ký nhỏ lại là nơi chị giữ vẹn nguyên thế giới nội tâm trong sáng và thánh thiện của mình. Đi qua những trang viết của chị, người đọc không thấy một biểu tượng khô cứng, mà thấy một con người bằng xương bằng thịt với đầy đủ những cung bậc cảm xúc: có nỗi sợ hãi con người trước cái chết, có nỗi nhớ mẹ da diết đến quặn lòng mỗi khi đêm về, và có cả những rung động, đau đớn của một tình yêu thầm kín thời chiến.

Chị viết cho mẹ, viết cho Hà Nội với một nỗi niềm khôn nguôi: "Đêm nay nghe tiếng mưa rơi trên mái lá, con nhớ nhà đến da diết. Mẹ ơi, ở phương trời xa ấy, mẹ có biết đứa con gái bé bỏng của mẹ đang ở giữa tâm bão của cuộc chiến tranh?". Thế nhưng, vượt lên trên tất cả những phút yếu lòng đời thường ấy là một ý chí thép, một lý tưởng sống không hề lay chuyển. Trong những ngày đen tối nhất, khi trạm xá bị bao vây, đồng đội hy sinh, Thùy Trâm đã tự răn mình bằng một câu nói đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ: "Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố".

Cuốn nhật ký cũng là minh chứng cho tình yêu thương bao la của một người thầy thuốc. Chị coi bệnh binh như anh em ruột thịt, đau nỗi đau của họ, chăm sóc họ bằng tất cả sự dịu dàng của một người chị, người em. Khi một chiến sĩ không qua khỏi, chị tự trách mình, nỗi đau đớn ấy kết tinh thành lòng căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm bám trụ đến cùng để bảo vệ trạm xá.

CHƯƠNG III: TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG VÀ SỰ BẤT TỬ Ở TUỔI 28

Mùa hè năm 1970, chiến sự tại Đức Phổ ngày càng trở nên khốc liệt. Quân Mỹ thực hiện chiến dịch "tìm và diệt" quy mô lớn, lùng sục khắp các cánh rừng nhằm xóa sổ các trạm y tế dã chiến của ta. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trạm xá bị lộ sau một trận oanh tạc dữ dội. Để bảo vệ an toàn cho các thương bệnh binh đã được sơ tán trước đó, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm cùng một vài đồng chí bám trụ lại để thu dọn tài liệu và thuốc men.

Trong cuộc càn quét bất ngờ của một toán lính thuộc Sư đoàn Americal, Thùy Trâm đã bị cô lập. Một mình người con gái Hà Nội ấy, với khẩu súng trường trong tay, đã kiên cường đứng lên đối đầu với lực lượng địch đông gấp bội để thu hút hỏa lực về phía mình. Chị đã ngã xuống khi vừa tròn 28 tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người, khi những ước mơ về một ngày hòa bình trở về thủ đô vẫn còn dang dở. Chị hy sinh tại một mảnh đất vô danh giữa rừng núi Đức Phổ, nhưng linh hồn chị đã hòa vào đất mẹ, hóa thành sự bất tử.

Sau trận đánh, người sĩ quan quân đội Mỹ Fred Whitehurst đã tìm thấy cuốn nhật ký của chị trong chiếc ba lô lấm lem máu và bùn đất. Ông đã định ném nó vào đống lửa theo quy định, nhưng người thông dịch viên của quân đội Sài Gòn lúc bấy giờ là Nguyễn Trung Hiếu đã giữ tay ông lại và nói một câu định mệnh: "Đừng đốt, trong đó đã có lửa rồi!". Chính ngọn lửa tâm hồn ấy đã lay động Fred Whitehurst, khiến ông quyết định lưu giữ cuốn nhật ký suốt 35 năm qua nửa vòng Trái Đất, để rồi đến năm 2005, kỷ vật ấy được trao trả lại cho gia đình liệt sĩ tại Hà Nội, làm chấn động trái tim của hàng triệu con người thời bình.

KẾT LUẬN: NGỌN LỬA THÙY TRÂM SOI SÁNG THẾ HỆ TƯƠNG LAI

Bác sĩ – Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm đã nằm lại đất mẹ Đức Phổ hơn nửa thế kỷ, nhưng "ngọn lửa" trong cuốn nhật ký của chị thì chưa bao giờ tắt. Cuộc đời chị là minh chứng hùng hồn cho tinh thần yêu nước, lý tưởng sống cao đẹp và lòng nhân ái vô bờ bến của người thầy thuốc Việt Nam. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là những y bác sĩ đang ngày đêm làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, tấm gương của chị Đặng Thùy Trâm là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình, về tinh thần cống hiến không mệt mỏi cho Tổ quốc. Đóa hoa kiên cường nơi tuyến lửa ấy sẽ mãi mãi tỏa hương, soi rọi con đường lý tưởng cho các thế hệ mai sau bước tiếp.