Bác sĩ Trần Duy Hưng

TRẦN DUY HƯNG

Bác sĩ Trần Duy Hưng là một nhân vật tiêu biểu của giới trí thức Việt Nam trong thế kỷ 20, người đã có những đóng góp to lớn cho cả ngành y tế và sựnghiệp xây dựng Thủ đô Hà Nội.

• Họ và tên : Trần Duy Hưng ( 1912 – 1988 )

• Quê quán : Hà Nội

• Cuộc đời của ông :

Trần Duy Hưng từ nhỏ đã thông minh, giàu nhân ái. Là sinh viên Trường Y, ông không chỉ học giỏi mà còn nổi tiếng hào hoa, phong nhã, đặc biệt cónăng khiếu violin. Chính trong thời gian ấy, ông tham gia phong trào yêu nước, trở thành một trong những hạt nhân cách mạng trí thức của Hà Nộitrước 1942. Sau khi tốt nghiệp cùng thời với những tên tuổi lớn như GS. Tôn Thất Tùng, GS. Đặng Văn Ngữ, ông mở phòng khám ở số 6 Bông Nhuộm: vừa tận tâm chữa bệnh, vừa cưu mang người nghèo, vừa âm thầm che chởcán bộ cách mạng và văn nghệ sĩ yêu nước.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 30/8/1945, Chủ tịch HồChí Minh đã đến tận phòng khám (cũng là nơi ở của gia đình bác sĩ TrầnDuy Hưng ) để gặp gỡ và trao nhiệm vụ Chủ tịch Ủy ban Hành chính HàNội.

Quá bất ngờ trước một sự kiện chưa từng dám nghĩ tới, ông bày tỏ:

– “Thưa Cụ, nhiệm vụ Cụ trao quá lớn mà tôi thì chưa bao giờ làm quản lýnên chưa có kinh nghiệm.”

Bác Hồ hiền từ mỉm cười, động viên:

– “Thế chú tưởng tôi có kinh nghiệm à? Dân giao thì mình phải nhận. Đãnhận thì cố gắng làm cho tốt. Muốn làm tốt thì phải học, học suốt đời vàphải đoàn kết mọi người.”

Chính từ lời dạy giản dị mà sâu sắc ấy, bác sĩ Trần Duy Hưng thêm vững tin gánh vác trọng trách. Với ông, đây không chỉ là vinh dự, mà còn là sứ mệnhlớn lao để suốt đời noi theo tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, hình ảnh vị Chủ tịch dũng cảm, luôn sát cánh cùng quân và dân tham gia cứu hộ, dập lửa đã trở thành biểutượng khiến nhân dân Hà thành vô cùng kính trọng. Một lần, khi nghe tin cầu Long Biên bị máy bay Mỹ ném bom, ông lập tức tới hiện trường, vừacập nhật tình hình chỗ bắn phá thế nào, vừa thăm hỏi các chiến sĩ ở khẩu đạiliên phòng trên cầu. Ở đâu Hà Nội có tiếng bom rơi là ở đó có bóng dáng củaông. Đêm tháng 12/1972, khi An Dương chìm trong khói lửa, chính ngườiđứng đầu của thành phố cũng không khỏi nỗi xót xa, nghẹn ngào đến tận nơi, tận tay đi nhặt từng mảnh xương của người dân xấu số sắp xếp vào từng cỗquan tài. Với nhân dân Thủ đô, chủ tịch Trần Duy Hưng không chỉ là mộtnhà lãnh đạo tận tụy mà còn là một trí thức mẫu mực, gần gũi, để lại tìnhcảm và hình ảnh bất tử trong lòng bao thế hệ. Chính sự mẫu mực, quả cảmấy đã tiếp thêm sức mạnh, niềm tin để Hà Nội vững vàng đi qua mưa bom bão đạn, làm nên một bản hùng ca lịch sử, lẫy lừng mang tên “Hà Nội 12 ngày đêm khói lửa – Điện Biên Phủ trên không”. Ông là một nhà lãnh đạotài giỏi, bản lĩnh và hết lòng vì dân. Ông tự tin nói chuyện với các nhà ngoạigiao nước ngoài mà không cần đến phiên dịch; tự tay viết các bài diễn văn, dự thảo các báo cáo quan trọng mà không yêu cầu thư ký. Ngoài việc chủ trì, tham dự các cuộc họp, Chủ tịch Trần Duy Hưng luôn dành thời gian để tiếpdân, lắng nghe từng nỗi lo, nguyện vọng của người dân Thủ đô.

Trong suốt 23 năm (1954 – 1977) giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chínhthành phố Hà Nội, bác sĩ Trần Duy Hưng đã để lại nhiều dấu ấn với nhữngcải cách quan trọng trong y tế, giáo dục và hạ tầng đô thị, góp phần nâng cao đời sống người dân Thủ đô. Trước đó, khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông được giao trọng trách Thứ trưởng Bộ Nội vụ suốt 9 năm trường kỳ. Sau ngày hòa bình lập lại, ông tiếp tục đảm đương cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội, rồi giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế, dốc trọntâm huyết và trí tuệ cho sự nghiệp xây dựng đất nước.

Ngày 2/10/1988, bác sĩ Trần Duy Hưng, vị Chủ tịch thành phố Hà Nội đầutiên và lâu nhất, một trí thức vì dân, được nhân dân tin yêu đã ra đi mãi mãi. Nhưng dường như trái tim ông vẫn đập cùng nhịp với dòng chảy của Thủ đô, tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ. Ông gây ấn tượng bởi hình ảnhmột bác sĩ – trí thức – lãnh đạo giản dị, hết mình vì dân, vì nghề .

• Các đóng góp to lớn của ông :

Bác sĩ Trần Duy Hưng là Chủ tịch đầu tiên, lâu nhất (25 năm), giỏi và đượcnhân dân Hà Nội tin yêu nhất. Ông đảm nhiệm cương vị Chủ tịch thành phốtrong những giai đoạn vô cùng khó khăn của đất nước, từ sau Cách mạngTháng Tám, qua kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến thời kỳ xây dựngThủ đô.

➢ Ngay sau khi Hà Nội giành chính quyền (1945–1946), ông cùng tậpthể lãnh đạo giải quyết hiệu quả các nhiệm vụ cấp bách như chống nạnđói, diệt giặc dốt, giữ vững an ninh, xây dựng chính quyền các cấp vàđoàn kết các tầng lớp nhân dân. Ông là người tổ chức “Tuần lễ vàng”, góp phần quan trọng vào việc củng cố chính quyền non trẻ.

➢ Sau khi Hà Nội được giải phóng năm 1954, ông tiếp tục được tínnhiệm giữ chức Chủ tịch thành phố đến năm 1977. Trong thời gian này, ông xây dựng Hà Nội thành hậu phương vững chắc, đi đầu trong nhiều phong trào lớn, phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội, có tầmnhìn quy hoạch lâu dài với nhiều công trình tiêu biểu như: đườngThanh Niên, công viên Thống Nhất, công viên Thủ Lệ, Khu công nghiệp Cao–Xà–Lá, Cung Văn hóa Hữu nghị Việt – Xô…

➢ Ông là nhà lãnh đạo giản dị, gần dân, quyết đoán, biết trọng dụng nhân tài, luôn lắng nghe và giải quyết kịp thời kiến nghị của nhân dân. Trong chiến tranh, ông luôn có mặt tại những nơi bị bom đạn để độngviên, cứu trợ nhân dân, góp phần làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủtrên không”.

➢ Với những công lao to lớn và nhân cách mẫu mực, bác sĩ Trần Duy Hưng được nhân dân kính trọng, được bầu làm đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa I đến khóa VI, được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh, và tên ông được đặt cho phố Trần Duy Hưng – một con phố lớn của Thủ đô.