BÁC SĨ TRẦN DUY HƯNG – CHỦ TỊCH ĐẦU TIÊN VÀ LÂU NHẤT CỦA THỦ ĐÔ
Sinh ra ở Hà Nội trong một gia đình nề nếp, bác sĩ Trần Duy Hưng từ nhỏ đã thông minh, giàu nhân ái. Là sinh viên Trường Y, ông không chỉ học giỏi mà còn nổi tiếng hào hoa, phong nhã, đặc biệt có năng khiếu violin. Chính trong thời gian ấy, ông tham gia phong trào yêu nước, trở thành một trong những hạt nhân cách mạng trí thức của Hà Nội trước 1942. Sau khi tốt nghiệp cùng thời với những tên tuổi lớn như GS. Tôn Thất Tùng, GS. Đặng Văn Ngữ, ông mở phòng khám ở số 6 Bông Nhuộm: vừa tận tâm chữa bệnh, vừa cưu mang người nghèo, vừa âm thầm che chở cán bộ cách mạng và văn nghệ sĩ yêu nước.
Theo cuốn Lịch sử cách mạng Thủ đô, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 30/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến tận phòng khám – cũng là nơi ở của gia đình bác sĩ Trần Duy Hưng – để gặp gỡ và trao nhiệm vụ Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội.Quá bất ngờ trước một sự kiện chưa từng dám nghĩ tới, ông bày tỏ:– “Thưa Cụ, nhiệm vụ Cụ trao quá lớn mà tôi thì chưa bao giờ làm quản lý nên chưa có kinh nghiệm.”Bác Hồ hiền từ mỉm cười, động viên:– “Thế chú tưởng tôi có kinh nghiệm à? Dân giao thì mình phải nhận. Đã nhận thì cố gắng làm cho tốt. Muốn làm tốt thì phải học, học suốt đời và phải đoàn kết mọi người.”Chính từ lời dạy giản dị mà sâu sắc ấy, bác sĩ Trần Duy Hưng thêm vững tin gánh vác trọng trách. Với ông, đây không chỉ là vinh dự, mà còn là sứ mệnh lớn lao để suốt đời noi theo tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, hình ảnh vị Chủ tịch dũng cảm, luôn sát cánh cùng quân và dân tham gia cứu hộ, dập lửa đã trở thành biểu tượng khiến nhân dân Hà thành vô cùng kính trọng. Một lần, khi nghe tin cầu Long Biên bị máy bay Mỹ ném bom, ông lập tức tới hiện trường, vừa cập nhật tình hình chỗ bắn phá thế nào, vừa thăm hỏi các chiến sĩ ở khẩu đại liên phòng trên cầu. Ở đâu Hà Nội có tiếng bom rơi là ở đó có bóng dáng của ông. Đêm tháng 12/1972, khi An Dương chìm trong khói lửa, chính người đứng đầu của thành phố cũng không khỏi nỗi xót xa, nghẹn ngào đến tận nơi, tận tay đi nhặt từng mảnh xương của người dân xấu số sắp xếp vào từng cỗ quan tài. Với nhân dân Thủ đô, chủ tịch Trần Duy Hưng không chỉ là một nhà lãnh đạo tận tụy mà còn là một trí thức mẫu mực, gần gũi, để lại tình cảm và hình ảnh bất tử trong lòng bao thế hệ. Chính sự mẫu mực, quả cảm ấy đã tiếp thêm sức mạnh, niềm tin để Hà Nội vững vàng đi qua mưa bom bão đạn, làm nên một bản hùng ca lịch sử, lẫy lừng mang tên “Hà Nội 12 ngày đêm khói lửa - Điện Biên Phủ trên không”.
Bác sĩ Trần Duy Hưng là một nhà lãnh đạo tài giỏi, bản lĩnh và hết lòng vì dân. Ông tự tin nói chuyện với các nhà ngoại giao nước ngoài mà không cần đến phiên dịch; tự tay viết các bài diễn văn, dự thảo các báo cáo quan trọng mà không yêu cầu thư ký. Ngoài việc chủ trì, tham dự các cuộc họp, Chủ tịch Trần Duy Hưng luôn dành thời gian để tiếp dân, lắng nghe từng nỗi lo, nguyện vọng của người dân Thủ đô.
Trong suốt 23 năm (1954 – 1977) giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội, bác sĩ Trần Duy Hưng đã để lại nhiều dấu ấn với những cải cách quan trọng trong y tế, giáo dục và hạ tầng đô thị, góp phần nâng cao đời sống người dân Thủ đô. Trước đó, khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông được giao trọng trách Thứ trưởng Bộ Nội vụ suốt 9 năm trường kỳ. Sau ngày hòa bình lập lại, ông tiếp tục đảm đương cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội, rồi giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế, dốc trọn tâm huyết và trí tuệ cho sự nghiệp xây dựng đất nước. Với những cống hiến lớn lao ấy, nhân dân Thủ đô đã dành một trong những con đường đẹp nhất mang tên ông. Năm 2005, ông được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh, phần thưởng cao quý của Tổ quốc.
Ngày 2/10/1988, bác sĩ Trần Duy Hưng, vị Chủ tịch thành phố Hà Nội đầu tiên và lâu nhất, một trí thức vì dân, được nhân dân tin yêu đã ra đi mãi mãi. Nhưng dường như trái tim ông vẫn đập cùng nhịp với dòng chảy của Thủ đô, tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ. Với sinh viên Y Hà Nội hôm nay, hình ảnh một bác sĩ – trí thức – lãnh đạo giản dị, hết mình vì dân, vì nghề chính là tấm gương sáng để học hỏi. Bởi có những “chính Nam” ngoài đời thực còn truyền cảm hứng hơn bất kỳ tiểu thuyết nào


