Bác sĩ Trần Duy Hưng: Dấu ấn một đời vì Hà Nội

Ngày 10/10/1954, BS Trần Duy Hưng dẫn đầu đoàn quân trở về tiếp quản Thủ đô với trọng trách Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính. Sau đó, ngày 4/11/1954, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng bổ nhiệm làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội. Ông đã đảm nhiệm cương vị này cho đến khi nghỉ hưu năm 1977. Dưới sự lãnh đạo chỉ đạo sáng suốt của Chủ tịch Trần Duy Hưng, Thủ đô đã trở thành hậu phương vững mạnh, góp sức cùng cả nước hoàn thành công cuộc kháng chiến chống Mỹ, thống nhất non sông.

Ngày 17/9/1954, Hội đồng Chính phủ quyết định thành lập Ủy ban Quân chính thành phố Hà Nội để tổ chức tiếp quản và điều hành thành phố trong thời gian chuyển tiếp. Thiếu tướng Vương Thừa Vũ được giao làm Chủ tịch, bác sĩ Trần Duy Hưng làm Phó Chủ tịch.

Đây là một nhiệm vụ đặc biệt. Thành phố vừa trải qua những năm tháng chiến tranh, bộ máy cũ đang được bàn giao, trong khi chính quyền mới phải nhanh chóng ổn định đời sống, bảo đảm trật tự và đưa hoạt động của Thủ đô trở lại bình thường.

Sáng 10/10/1954, từ 5h, người dân Hà Nội đã mang cờ, hoa, ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh tập trung trên những tuyến đường đoàn quân sẽ đi qua. Sau những năm xa cách, thành phố chờ đón những người lính trở về.

Trong đoàn xe đầu tiên có Thiếu tướng Vương Thừa Vũ và bác sĩ Trần Duy Hưng, Chủ tịch và Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính Hà Nội. Đoàn xe cơ giới và pháo binh tiến vào những tuyến phố trung tâm trong sự chào đón của đông đảo người dân.

Trên các ban công, trước cửa nhà, dọc hai bên đường, người dân đứng kín để đón đoàn quân chiến thắng. Với bác sĩ Trần Duy Hưng, ngày trở về Hà Nội mang một ý nghĩa đặc biệt. Người bác sĩ từng gắn bó với thành phố nay trở lại trong một cương vị mới, cùng bộ máy chính quyền cách mạng tiếp nhận và tổ chức cuộc sống của Thủ đô.

Trước đó, ngày 9/10, những người lính Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội qua cầu Long Biên. Đến 16h30, quân ta hoàn toàn kiểm soát thành phố. Sáng hôm sau, các đơn vị tiến vào nội thành trong sự chào đón của hàng vạn người dân.

15h ngày 10/10, lễ chào cờ đầu tiên trong ngày Thủ đô giải phóng được tổ chức tại sân Cột Cờ. Thiếu tướng Vương Thừa Vũ, Chủ tịch Ủy ban Quân chính và bác sĩ Trần Duy Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính cùng có mặt tại buổi lễ.

Sau những năm chiến tranh, lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa Hà Nội. Đoàn quân chiến thắng đứng giữa thành phố mà nhiều người trong số họ từng chiến đấu, từng rời đi và nay trở lại.

Sau ngày tiếp quản, nhiệm vụ của Ủy ban Quân chính không chỉ là tiếp nhận các cơ quan, công sở được bàn giao mà còn nhanh chóng ổn định trật tự, khôi phục đời sống và đưa hoạt động của thành phố trở lại bình thường.

Trong quá trình chuyển bộ máy chính quyền từ cơ quan quân chính sang dân chính, ngày 4/11/1954, Hội đồng Chính phủ quyết định thành lập Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội. Bác sĩ Trần Duy Hưng được giao làm Chủ tịch.