BÁC SĨ VÀ CA MỔ ĐẺ DƯỚI LÒNG ĐỊA ĐẠO
Khi dải đất vĩ tuyến 17 Vĩnh Linh (Quảng Trị) bị bom B-52 và pháo hạm từ Hạm đội 7 ngoài biển cày xới thành tro bụi, người dân nơi đây đã kiến tạo nên một kỳ tích lịch sử: chuyển toàn bộ cuộc sống và chiến đấu xuống lòng đất sâu với hệ thống Địa đạo Vĩnh Mốc. Giữa không gian ngột ngạt, thiếu dưỡng khí và thiếu thốn đủ bề ấy, câu chuyện về bác sĩ Tạ Thị Chung mổ đỡ đẻ thành công dưới ánh đèn nến chập chờn đã trở thành biểu tượng kiêu hãnh cho sức sống bất diệt của con người Việt Nam thời hoa lửa.
Bác sĩ Tạ Thị Chung là một người con gái Hà Nội gác lại tuổi thanh xuân, xung phong vào chiến trường Vĩnh Linh khốc liệt. Tại Địa đạo Vĩnh Mốc – hệ thống hầm ngầm sâu gần 20 mét dưới lòng đất cứng, chị được giao phụ trách trạm xá dã chiến. Nơi đây hoàn toàn không có ánh sáng mặt trời, không khí vô cùng ngột ngạt, dụng cụ y tế thiếu thốn và chỉ được tiệt trùng bằng nước sôi thô sơ. Thách thức lớn nhất đối với chị là thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp giữa lúc mặt đất chao đảo vì bom B-52 dội dồn dập.
Đêm mùa đông năm 1967, trạm xá tiếp nhận một nữ dân quân bị thương nặng do mảnh bom vỡ thấu bụng, đồng thời đang trong tình trạng chuyển dạ sinh khó cực kỳ nguy cấp. Trên mặt đất, pháo hạm địch nã liên tục khiến trần hầm rung lắc, bụi đất đỏ rơi lã chã xuống bàn mổ. Bác sĩ Chung cùng ekip phải giăng những tấm bạt nilon phía trên để giữ vệ sinh tối thiểu.
Under ánh sáng leo lét của vài ngọn nến nhỏ, chị vừa khéo léo gắp mảnh đạn ra khỏi cơ thể người mẹ, vừa tiến hành mổ bắt con khẩn cấp. Mỗi đường kim mũi chỉ đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối giữa ranh giới sinh tử. Mồ hôi đầm đìa trên trán chị hòa cùng bụi đất hầm, nhưng đôi bàn tay người bác sĩ vẫn kiên định không một chút run rẩy.
Sau ba tiếng đồng hồ nghẹt thở, tiếng khóc chào đời rộn rã của một bé gái cất lên dưới lòng đất sâu, hòa cùng tiếng bom gầm trên mặt đất. Ca mổ thành công viên mãn trong giọt nước mắt lăn dài của cả ekip phẫu thuật. Đứa trẻ ấy sau này được đặt tên là Nguyễn Thị Xuất (với tên gọi thân thương là "Địa Đạo"). Bác sĩ Tạ Thị Chung cùng đồng nghiệp đã chào đón 60 sinh linh mới ra đời trong lòng Vĩnh Mốc, viết nên bản hùng ca bất tử về tình người và y đức Việt Nam thời hoa lửa.
