"Bậc trí giả" thức tỉnh phong trào đấu tranh nghị trường

Năm 1936, sau nhiều năm bị thực dân Pháp tù đày tại nhà tù khét tiếng Buôn Ma Thuột, Phan Đăng Lưu trở về và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Giữa cao trào Đấu tranh Dân chủ (1936 - 1939), ông được phân công hoạt động tại Huế và trở thành linh hồn của phong trào cách mạng miền Trung.

Với tư duy lý luận sắc bén và vốn hiểu biết uyên bác, Phan Đăng Lưu đã khôn khéo tận dụng các hình thức đấu tranh hợp pháp và nửa hợp pháp. Ông trực tiếp viết hàng loạt bài báo đanh thép bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp, vạch trần các chính sách sưu cao thuế nặng của chính quyền thực dân. Đặc biệt, ông là người tổng chỉ huy chiến dịch đưa các đại biểu tiến bộ vào Viện Dân biểu Trung Kỳ, biến cơ quan quyền lực của bù nhìn thành bục giảng đường vạch tội kẻ thù và đòi quyền lợi cho nhân dân. Hình ảnh người chiến sĩ cộng sản có vóc dáng cao gầy, cặp kính cận hiền từ nhưng sở hữu những bài phát biểu hùng hồn, logic đã trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc cho phong trào đấu tranh của giới trí thức và nhân dân bấy giờ.