Bài ca bất tử trên Đường 20 Quyết Thắng
Tại di tích lịch sử Hang Tám Cô (Km16+500 trên đường 20 Quyết Thắng, huyện Bố Trạch), có tổng cộng 13 anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh. Trong đó bao gồm 8 chiến sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) quê huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa và 5 chiến sĩ pháo binh thuộc các tỉnh phía Bắc

Những ngày tháng 11 năm 1972, tuyến Đường 20 Quyết Thắng – huyết mạch giao thông chiến lược nối Đông Trường Sơn với Tây Trường Sơn – rực lửa dưới những trận mưa bom của giặc Mỹ. Giữa tọa độ chết ấy, có một tập thể gồm 8 chàng trai, cô gái thuộc Đại đội 217 Thanh niên xung phong (TNXP) quê ở Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Họ đều đang ở độ tuổi đôi mươi, tràn đầy hoài bão và tình yêu cuộc sống.
Ngày 14 tháng 11 năm 1972, bầu trời Quảng Bình rung chuyển bởi những đợt oanh tạc dữ dội của máy bay B-52. Tiếng bom gầm rú xé toạc màn sương núi. Để tránh loạt bom rải thảm, 8 chiến sĩ TNXP cùng một đơn vị pháo binh gồm 5 chiến sĩ bộ đội đã nhanh chóng rút vào một hang đá bên đường – nơi họ vẫn thường trú ẩn sau những giờ bám đường thông tuyến.
Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên. Quả bom định mệnh lao xuống ngay trước cửa hang, làm sập một tảng đá khổng lồ nặng hàng nghìn tấn, bịt kín lối ra duy nhất.
Bên ngoài, đồng đội điên cuồng tìm cách ứng cứu. Họ dùng bộc phá, dùng xe xích, dùng mọi công cụ có trong tay để cố gắng lay chuyển khối đá, nhưng tảng đá quá lớn, súng đạn và sức người đều bất lực. Giữa làn bom đạn vẫn đang tiếp tục cày xới, người bên ngoài chỉ biết khóc nghẹn, đổ sữa và nước qua những kẽ đá nhỏ với hy vọng mong manh cứu sống đồng đội bên trong.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Từ sâu trong lòng hang tối tăm và thiếu dưỡng khí, những tiếng gọi "Đồng chí ơi!", "Anh em ơi!" thưa thớt dần qua từng ngày. Đến ngày thứ chín, tất cả chìm vào sự im lặng linh thiêng. 13 người con ưu tú của Tổ quốc đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đá, hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, vết thương chiến tranh đã lành, nhưng lòng hang lạnh lẽo năm xưa giờ đây luôn ấm áp khói hương. Câu chuyện về Hang Tám Cô đã trở thành một bài ca bất tử, nhắc nhở thế hệ mai sau về một "thời hoa lửa" kiên cường, nơi xương máu của những người anh hùng đã hòa vào đất mẹ để giữ vững mạch máu giao thông cho ngày toàn thắng.


