BÀI DỰ THI “ CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA “
2 giờ sáng. Tôi gõ lạch cạch nốt mấy dòng tiểu luận trên con máy Dell, ngoái nhìn điện thoại: Screen time hôm nay xấp xỉ 8 tiếng. Mắt cay xè. Cả tuần nay tôi nhốt mình trong phòng cày đề thi vào Học viện Cảnh sát, căng thẳng đến mức hở tí là quạu. Lên mạng thì ngập tràn các bài đăng của bọn bạn than thở "trầm cảm", "áp lực đồng trang lứa", "muốn bỏ phố về rừng chữa lành". Tuổi trẻ của thế hệ bọn tôi bây giờ, nói thật là có vẻ mong manh quá.
Đoàn trường yêu cầu nộp bài dự thi "Câu chuyện thời hoa lửa". Ban đầu tôi tính mở bừa một cái phim tài liệu cũ rích trên YouTube, nghe loáng thoáng rồi chép đại mấy dòng nộp cho xong việc. Nhưng tự nhiên tôi khựng lại.
Trong cái màn hình đen trắng xước xát là một cô gái nhỏ tí, mặc bộ quần áo thanh niên xung phong rộng thùng thình, đứng chênh vênh trên một cái đồi trọc lốc không bóng cây. Đất đá cày xới nát bươm. Đó là bà La Thị Tám – người mà hồi bé tôi hay nghe lỏm qua cái đài radio tậm tịt của ông nội với bài hát "Người con gái sông La".
Năm 1967, bà Tám mới 18 tuổi. Đúng bằng tuổi tôi bây giờ.
18 tuổi của tôi là phòng có quạt mát, wifi căng đét, là áp lực chọn trường, tính điểm chuẩn. Còn 18 tuổi của bà Tám là đồi Mũi Mác - cái "tọa độ chết" khốc liệt nhất ngã ba Đồng Lộc. Nhiệm vụ của người con gái 18 tuổi ấy nghe thôi đã thấy rợn người: Đứng đếm bom.
Thề luôn, Tết người ta đốt quả pháo ném đùng cái tôi đã giật bắn mình. Thế mà ngày xưa, máy bay nó thả bom rào rào, cô gái ấy cứ lao ra khỏi hầm. Đứng trơ trọi giữa trời, mắt trừng trừng nhìn xem quả nào nổ rồi, quả nào xịt. Cứ ngớt tiếng nổ là cắm đầu chạy xuống đồi, bẻ cành cây cắm vào chỗ quả bom xịt để công binh ra gỡ.
200 ngày đêm ròng rã. 1.205 quả bom được đánh dấu. Sai một ly, chậm một giây là đi mạng người.
Tôi nhớ mãi cái đoạn người ta phỏng vấn bà. Có người hỏi: "Bom đạn thế o có sợ không?". Bà cười, cái nụ cười mộc mạc hết sức: "Ác liệt lắm cháu ạ, cái chết mỏng manh lắm. Nhưng cứ thấy xe bộ đội mình quân an toàn là sướng, quên hết cả sợ". Người ta nói về cái chết nhẹ tênh, giống như cách bọn tôi bây giờ rủ nhau đi ăn lẩu, uống trà sữa vậy.
Tự nhiên tôi thấy ngượng. Ngượng thật sự. Thanh xuân của thế hệ họ lấy đâu ra chỗ cho chênh vênh với chả yếu đuối. Mất mát, máu me đổ xuống gộp hết lại thành một thứ tinh thần cứng như thép. Họ chẳng cần ai "chữa lành", vì mục tiêu giành lại độc lập nó lớn hơn mọi nỗi đau cá nhân, vùi lấp luôn cả sự sợ hãi rồi.
Nhìn ra ngoài cửa sổ, Thái Nguyên đêm nay yên ắng, thỉnh thoảng có tiếng xe máy rồ ga chạy qua. Hòa bình đắt giá thật. Nó được mua bằng tuổi 18 đầy máu và khói khét của những người như bà Tám.
Đóng cái tab YouTube lại, tôi lôi xấp đề thi ra làm tiếp. Chắc chắn tôi không thể cứ hơi tí là than vãn, gục ngã trước mấy cái áp lực cỏn con được nữa. Phải sống sao cho bõ cái công người đi trước đã nằm xuống.
