BÀI THI: CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA (6)

BÀI THI: CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Tác phẩm: Những con người trong một thời kỳ đầy khói lửa

Tác giả: Phan Thị Bảo Ngân

Trong dòng thời gian đầy gian khổ của lịch sử, từ cuối năm 1978 cho đến đầu những năm 1980 khi cuộc chiến tranh mở rộng tại các biên giới Tây Nam và lan sang Campuchia, thanh niên Việt Nam một lần nữa đối mặt với những thử thách. Họ không ồn ào cũng như không màu mè mà lặng lẽ tiến vào chiến trường, họ mang trong lòng một lý tưởng giản dị nhưng vĩ đại đó chính là bảo vệ đất nước.

Theo lời kể của đồng chí Nguyễn Cư, nguyên Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong, cùng với đồng chí Lê Văn Phước một cựu thanh niên xung phong đến từ xã Phước Thành - những người đã từng trực tiếp tham gia nơi chiến tuyến, một bức tranh hiện thực bắt đầu được phác họa. Đó không phải là những trang sử khô cứng mà là những ngày tháng được ghi lại bằng mồ hôi, nỗi đói khát và cả xương máu.

Vào đầu năm 1979, khi được giao nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa tiếp tế qua biên giới Campuchia, họ bước vào một cuộc đời hoàn toàn khác biệt. Rừng sâu thăm thẳm, con đường cheo leo, gập ghềnh, đầy rẫy nguy hiểm. Lương thực khan hiếm đến nỗi mỗi bữa ăn chỉ còn lại vài nắm cơm vội vã. Có lúc cả đơn vị chỉ có thể chia sẻ từng giọt nước nhỏ, giữ lại phần lớn hơn cho những người yếu ớt. Nỗi đói không chỉ làm cơ thể trở nên mệt nhọc mà còn thử thách tình đồng đội, đồng chí, ý chí con người,... . Nhưng điều lạ lùng là trong hoàn cảnh khó khăn ấy không ai có ý định rút lui. Vì phía trước là nhiệm vụ, là trách nhiệm và là niềm tin không thể nào bị lung lay.

Những chuyến xe chuyên chở hàng hóa trong giai đoạn 1979 - 1981 giống như những canh bạc với số phận. Những chiếc xe chạy trong đêm tối hoàn toàn không bật đèn, đi qua những con đường rừng tối tăm. Không khí yên ắng đến nỗi có thể nghe thấy tiếng gió thổi qua những tán lá và âm thanh bánh xe cọ xát lên mặt đất cằn cỗi. Mỗi khi có dấu hiệu bất thường, mọi người phải ngay lập tức giữ im lặng, nín thở. Trong không gian chật hẹp của thùng xe, nhiều người phải nằm co quắp hàng giờ mà không dám động đậy. Chỉ còn nghe thấy tiếng nhịp tim đập mạnh như một lời nhắc nhở về sự mong manh giữa sự sống và cái chết trong khoảnh khắc đó.

Đạn bom luôn luôn rình rập. Những con đường mà họ vừa đi qua hôm trước, hôm sau đã biến thành những hố sâu nguy hiểm. Khói lửa, đất đá và mùi thuốc súng hòa quyện vào nhau đã trở thành một phần không thể tách rời của cuộc sống hàng ngày. Nhưng có lẽ điều kinh hoàng nhất không phải là tiếng nổ mà là sự tĩnh lặng trước đó - sự tĩnh lặng kéo dài, căng thẳng khiến con người đối mặt với nỗi sợ trong chính bản thân mình.

Ban đêm, mọi người lần lượt thay nhau thức canh không ngừng. Không ai được phép ngủ say. Chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng đủ để làm tất cả đứng dậy trong trạng thái sẵn sàng. Những đêm dài nối tiếp nhau, mắt của mọi người đều trũng sâu vì thiếu ngủ nhưng ánh mắt ấy vẫn kiên định. Họ nhận thức rằng, chỉ một giây phút lơ là cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống của đồng đội.

Không chỉ trên mặt trận biên giới Tây Nam hay tại Campuchia, “thời hoa lửa” còn lan tỏa khắp mọi miền Tổ quốc. Tại đó có những người lặng lẽ sống và hy sinh, không cần được công nhận danh tính nhưng sẽ mãi được ghi nhớ. Hình ảnh đồng chí Lê Chẵn, người dân quê ở xã Phước Thành là một ví dụ tiêu biểu cho điều đó. Ông được phân công trông giữ tại chốt trên tuyến đường 638 từ Tuy Phước đến Vân Canh - một vị trí quan trọng luôn tiềm ẩn nguy cơ bất ngờ. Công việc này tuy không tốn thời gian ồn ào nhưng lại yêu cầu sự kiên trì, tỉnh táo và dũng cảm.

Khi đồng hồ điểm khoảng 11 giờ trưa hôm ấy đã đến thời gian đổi ca, đồng chí Lê Chẵn nhận nhiệm vụ tại chốt canh. Trong lúc tranh thủ nghỉ ngơi một chút giữa ca, không gian xung quanh vẫn bình yên bỗng dưng có tiếng súng vang lên phá vỡ sự tĩnh lặng đó. Không chần chừ một giây phút nào, ông đã ngay lập tức bỏ tất cả lao nhanh ra vị trí làm nhiệm vụ. Và trong chính cái khoảnh khắc ngắn ngủi đó, ông đã trúng đạn và dũng cảm hy sinh.

Không có những lời biệt ly kéo dài, không có những khoảnh khắc chia tay. Chỉ có một hành động nhanh chóng, rõ ràng, dứt khoát - nhưng đủ để diễn đạt tất cả: sự trách nhiệm, lòng can đảm và sự sẵn sàng hy sinh cho nhiệm vụ.

Việc ông ra đi là một tổn thất lớn. Nhưng chính từ những con người như ông, hình ảnh về “thời hoa lửa” trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Đó là thời kỳ của những con người bình thường nhưng đã sống một cuộc đời thật phi thường.

Các câu chuyện ngày hôm nay được kể không còn có tiếng súng, cũng không có khói lửa nhưng trong chúng vẫn vang vọng âm hưởng của một thời thanh xuân đã trải qua những cuộc chiến tranh và mất mát. Một thời mà con người không sống cho bản thân, mà sống vì điều gì đó lớn lao hơn -Tổ quốc.

Thời hoa lửa có thể đã kết thúc trong quá khứ nhưng tinh thần của nó chưa bao giờ lụi tàn. Nó vẫn âm thầm cháy trong từng suy nghĩ, từng hành động của thế hệ hôm nay. Đó là lời nhắc nhở về trách nhiệm, lòng tri ân và cách sống xứng đáng với những hy sinh của ông cha ta.

Khép lại câu chuyện, những con người trong “thời kỳ hoa lửa” - từ những người thanh niên tình nguyện nơi biên giới cho đến đồng chí Lê Chẵn tại quê nhà - vẫn sẽ luôn là những ngọn lửa vĩnh cửu. Họ đã dành những năm tháng trẻ trung để thắp sáng một giai đoạn lịch sử đầy thử thách nhưng cũng rất rực rỡ. Có lẽ, chỉ cần còn những người biết nhớ ơn, biết trân trọng và biết tiếp tục hành trình thì “thời kỳ hoa lửa” ấy sẽ còn sống mãi - không chỉ trong ký ức mà còn trong tương lai của dân tộc.