Bài thơ về tiểu đội xe không kính/Những người lính lái xe Trường Sơn

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
ĐOÀN PHƯỜNG BÌNH TÂY - CHI ĐOÀN TRƯỜNG MN RẠNG ĐÔNG 5

BÀI DỰ THI LỊCH SỬ

Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Chủ đề:

Câu chuyện thời hoa lửa

Tác phẩm / Nhân vật:

Bài thơ về tiểu đội xe không kính/Những người lính lái xe Trường Sơn

Đơn vị thực hiện:

Chi đoàn Trường MN Rạng Đông 5 - Đoàn phường Bình Tây

Người thực hiện:

Nguyễn Cẩm Vân

Kênh gửi:

nguyencamvan170598@gmail.com

TỪ NHỮNG CHIẾC XE KHÔNG KÍNH ĐẾN HÀNH TRÌNH GIEO NHỮNG MẦM XANH

Có những năm tháng đã đi qua nhưng chưa bao giờ cũ. Có những con người đã nằm lại với đất mẹ nhưng câu chuyện về họ vẫn được nhắc nhớ qua từng trang sách, câu thơ. Và cũng có những hình ảnh chỉ cần một lần bắt gặp là có thể khiến ta lặng người trước vẻ đẹp của một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh bằng tất cả tuổi trẻ của mình.

Trong dòng chảy của văn học thời kỳ kháng chiến chống Mỹ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của nhà thơ Phạm Tiến Duật là một tác phẩm như thế. Những chiếc xe không kính tưởng như trần trụi, méo mó bởi bom đạn lại trở thành biểu tượng đẹp đẽ của một thời hoa lửa. Qua đó, hình ảnh những người lính lái xe Trường Sơn hiện lên trẻ trung, ngang tàng, lạc quan nhưng vô cùng dũng cảm, mang trong mình một tình yêu Tổ quốc sâu sắc.

NHỮNG CHIẾC XE KHÔNG KÍNH – DẤU TÍCH CỦA MỘT THỜI BOM ĐẠN

Ngay từ nhan đề, Phạm Tiến Duật đã đưa người đọc đến với một hình ảnh rất đặc biệt: những chiếc xe không kính.

“Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.”

Chỉ một câu thơ ngắn đã gợi ra cả một hiện thực chiến tranh khốc liệt. Những trận bom dội xuống tuyến đường Trường Sơn khiến những chiếc xe trở nên biến dạng. Kính xe vỡ, thân xe méo mó, nhưng điều kỳ lạ là những người lính vẫn tiếp tục lên đường. Nhà thơ không né tránh sự khốc liệt của chiến tranh. Nhưng điều ông muốn người đọc nhìn thấy phía sau những mất mát ấy không phải là sự sợ hãi, mà là tư thế chủ động và tinh thần bất khuất của con người.

Không có kính, người lính phải trực tiếp đối diện với gió, bụi, mưa rừng. Gió tạt vào mặt, bụi phủ trắng mái tóc, mưa xối xả. Thế nhưng họ vẫn:

“Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.”

Hai chữ “ung dung” và hình ảnh “nhìn thẳng” chính là một trong những điểm sáng đẹp nhất của bài thơ. Đó không chỉ là tư thế ngồi trên xe. Đó còn là tư thế của một con người trước chiến tranh, trước hiểm nguy và trước nhiệm vụ của mình. Bom đạn có thể phá vỡ kính xe nhưng không thể phá vỡ ý chí của người lính.

HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH

 VẺ ĐẸP CỦA MỘT THẾ HỆ TUỔI TRẺ

Nếu những chiếc xe không kính là dấu tích của chiến tranh thì người lính lái xe mới chính là hình ảnh trung tâm làm nên vẻ đẹp của bài thơ.

Họ hiện lên với một phong thái rất trẻ:

“Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già.”

Bụi đường, mưa gió vốn là những gian khổ. Nhưng qua cái nhìn của người lính, tất cả lại trở thành câu chuyện để cười vui. Họ nhìn gian khổ bằng ánh mắt bình thản, thậm chí có phần tinh nghịch. Đó là chất lính rất riêng của tuổi trẻ thời chiến: ngang tàng mà không ngạo mạn, hồn nhiên mà không vô tư trước nhiệm vụ, vui vẻ nhưng luôn kiên cường.

Họ không né tránh gian khổ:

“Không có kính, ừ thì ướt áo…”

Mưa có thể làm ướt áo, bụi có thể phủ trắng tóc, nhưng họ vẫn tiếp tục hành quân. Bởi phía trước họ là con đường, là nhiệm vụ, là miền Nam đang chờ đợi. Đặc biệt, giữa những gian khổ, người lính tìm thấy ở nhau một tình đồng đội vô cùng đẹp:

“Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.”

Cái bắt tay qua ô cửa kính đã vỡ là một hình ảnh rất giản dị nhưng giàu sức gợi. Không cần những lời lẽ lớn lao, chỉ một cái bắt tay cũng đủ để những người lính truyền cho nhau sự động viên, niềm tin và sức mạnh.

Rồi họ cùng dựng lên những mái ấm tạm thời giữa chiến trường:

“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy.”

Chiến tranh khắc nghiệt nhưng không thể ngăn những người lính xây dựng tình đồng chí, đồng đội. Họ trở thành một gia đình giữa tuyến đường Trường Sơn. Chính tình đồng đội đã giúp họ vượt qua những chặng đường đầy bom đạn.

SỨC MẠNH LỚN NHẤT: TRÁI TIM YÊU NƯỚC

Có lẽ câu thơ làm tôi ấn tượng nhất khi đọc tác phẩm là:

“Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim.”

Nếu những câu thơ trước cho người đọc thấy hiện thực chiến tranh và vẻ đẹp của người lính thì hai câu thơ này đã nâng hình tượng người lính lên thành một biểu tượng. Xe có thể không còn kính. Xe có thể bị bom đạn làm biến dạng. Con đường có thể đầy hiểm nguy. Nhưng chỉ cần “một trái tim”, chiếc xe vẫn tiếp tục chạy. “Trái tim” ở đây không chỉ là trái tim của một người lính. Đó là trái tim của tuổi trẻ Việt Nam thời chiến – một trái tim biết yêu quê hương, biết đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên sự an nguy của bản thân.

Đó chính là vẻ đẹp của “thời hoa lửa”. Họ cũng từng là những người trẻ. Họ cũng có những ước mơ, những tình cảm riêng, những tháng năm thanh xuân đáng lẽ được sống trong hòa bình. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng lên đường. Và có lẽ điều khiến thế hệ hôm nay xúc động nhất chính là: họ đã trao tuổi trẻ của mình để chúng ta có một tuổi trẻ trong hòa bình.

TỪ “THỜI HOA LỬA” ĐẾN “THỜI HOA” CỦA TÔI

Đọc Bài thơ về tiểu đội xe không kính, tôi không chỉ nhìn thấy những người lính Trường Sơn của năm tháng chiến tranh. Tôi còn nhìn thấy chính mình trong một hành trình khác – hành trình của một giáo viên mầm non trong thời bình. Tôi không phải người lính cầm súng. Tôi không phải người lái xe vượt qua những cung đường đầy bom đạn. Tôi không phải đối mặt với mưa bom bão đạn như thế hệ cha anh.Nhưng tôi cũng đang đứng trên một con đường của riêng mình – con đường gieo những mầm xanh cho tương lai. Nếu người lính năm xưa mang trong tim mình một lý tưởng lớn lao là độc lập, tự do cho Tổ quốc, thì người giáo viên hôm nay mang trong tim mình tình yêu trẻ thơ, trách nhiệm với nghề và niềm tin vào thế hệ tương lai.

Mỗi ngày đến trường, tôi được gặp những ánh mắt trong veo, những nụ cười hồn nhiên và những bàn tay nhỏ bé cần được yêu thương, chăm sóc. Công việc của một giáo viên mầm non có thể không có những tiếng bom, nhưng có những thử thách rất riêng: áp lực công việc, sự vất vả, những yêu cầu ngày càng cao, những khoảnh khắc mệt mỏi và đôi khi là cả những hoài nghi về chính mình.Nhưng mỗi khi nhìn một em bé biết tự xúc ăn, biết chào hỏi, biết yêu thương bạn bè, biết nói một lời cảm ơn hay tự tin đứng trước lớp, tôi lại hiểu rằng những điều mình làm mỗi ngày đều có ý nghĩa. Có thể tôi không làm nên những điều lớn lao trong một ngày. Nhưng tôi có thể làm một điều nhỏ bé thật tốt mỗi ngày. Một lời động viên. Một cái ôm khi trẻ khóc. Một bàn tay dắt trẻ vào lớp. Một câu chuyện kể trước giờ ngủ. Một bài học về lòng yêu thương. Một lần kiên nhẫn giúp trẻ vượt qua nỗi sợ. Những điều tưởng như rất nhỏ ấy chính là những hạt giống đầu tiên được gieo vào tâm hồn một con người.

BÀI HỌC TỪ NHỮNG NGƯỜI LÍNH NĂM XƯA

Từ hình ảnh người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính, tôi nhận ra nhiều bài học có ý nghĩa đối với bản thân. Trước hết là bài học về lý tưởng và trách nhiệm. Người lính biết mình đang đi đâu và vì điều gì. Chính lý tưởng đã giúp họ vượt qua gian khổ. Là một giáo viên mầm non, tôi cũng cần xác định rõ giá trị của nghề mình đang theo đuổi: giáo dục trẻ không chỉ là chăm sóc một đứa trẻ hôm nay, mà là góp phần hình thành nhân cách của một con người trong tương lai.

Thứ hai là bài học về tinh thần lạc quan. Những người lính có thể cười trước bụi đường, mưa rừng và những chiếc xe không kính. Tôi hiểu rằng trong công việc, khó khăn không phải lúc nào cũng có thể lựa chọn, nhưng thái độ của mình trước khó khăn thì có thể. Tôi cần học cách bình tĩnh hơn, tích cực hơn và không dễ dàng bỏ cuộc khi gặp thử thách.

Thứ ba là bài học về tình đồng đội. Những người lính có thể vượt qua chiến tranh bởi họ không chiến đấu một mình. Họ có đồng đội, có sự sẻ chia và nâng đỡ. Trong môi trường mầm non cũng vậy. Một tập thể đoàn kết sẽ giúp mỗi giáo viên mạnh mẽ hơn. Tôi cần biết lắng nghe đồng nghiệp, chia sẻ công việc, cùng nhau học hỏi và cùng nhau tạo nên một môi trường giáo dục tốt đẹp cho trẻ.

Và quan trọng nhất là bài học về một “trái tim”.Chiếc xe không kính vẫn chạy được bởi trong xe có một trái tim. Tôi nghĩ, một người giáo viên cũng chỉ có thể đi thật xa với nghề khi trong mình còn một trái tim yêu trẻ, yêu nghề. Có thể kiến thức sẽ được cập nhật từng ngày. Phương pháp giáo dục sẽ thay đổi. Công nghệ sẽ ngày càng phát triển. Nhưng lòng yêu thương và trách nhiệm với trẻ vẫn luôn là điều không thể thay thế.

HƯỚNG PHẤN ĐẤU CỦA TÔI TRONG TƯƠNG LAI

Nhìn lại hành trình của những người lính năm xưa, tôi tự hỏi: Nếu thế hệ cha anh đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ chúng tôi sẽ làm gì để xứng đáng với những năm tháng ấy? Câu trả lời của tôi là: làm tốt công việc của mình bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu. Trong thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục học tập, nâng cao chuyên môn, đổi mới phương pháp giáo dục, ứng dụng công nghệ một cách phù hợp và quan trọng hơn cả là không ngừng học cách thấu hiểu trẻ.

Tôi muốn trở thành một giáo viên không chỉ biết dạy trẻ kiến thức mà còn biết gieo vào trẻ lòng nhân ái, sự tự tin, tinh thần hợp tác và tình yêu quê hương, đất nước.Tôi cũng muốn kể cho các em nghe về những trang sử đẹp của dân tộc theo cách gần gũi nhất, để những câu chuyện về các chú bộ đội, về Trường Sơn, về những năm tháng chiến tranh không chỉ nằm trong sách vở mà trở thành những giá trị sống được tiếp nối trong tâm hồn trẻ thơ. Bởi tôi tin rằng, giáo dục lòng biết ơn cũng chính là một cách để gìn giữ ký ức dân tộc.

LỜI KẾT – TIẾP NỐI MỘT “TRÁI TIM”

Năm tháng đã trôi qua. Những con đường Trường Sơn năm nào giờ đã mang một diện mạo khác. Những chiếc xe không kính đã trở thành hình ảnh của lịch sử. Nhưng “trái tim” của người lính năm xưa vẫn còn đó. Nó hiện diện trong cuộc sống hòa bình hôm nay. Hiện diện trong những người đang ngày ngày làm việc, cống hiến và xây dựng đất nước.

Và với tôi, trái tim ấy nhắc nhở mình phải sống có trách nhiệm hơn với nghề, với trẻ thơ và với tương lai. Nếu những người lính Trường Sơn năm xưa đã vượt qua bom đạn để mở đường cho đất nước đi tới, thì hôm nay, những người giáo viên như tôi đang cố gắng mở những con đường đầu tiên cho trẻ bước vào cuộc đời. Họ đã gieo những mùa xanh bằng máu và tuổi trẻ. Còn tôi muốn gieo những mùa xanh bằng tình yêu thương, tri thức và trách nhiệm. Có thể thời đại đã khác, con đường đã khác, công việc đã khác, nhưng một điều không thay đổi: mỗi thế hệ đều có một sứ mệnh của riêng mình.

Và tôi muốn gọi hành trình của mình là hành trình “Tiếp nối những trái tim” – từ trái tim của những người lính trong thời hoa lửa đến trái tim của những người thầy đang lặng thầm gieo những mầm xanh trong thời bình. Để rồi mai này, những đứa trẻ hôm nay sẽ lớn lên, trở thành những công dân có ích cho đất nước. Khi ấy, tôi sẽ hiểu rằng: những tháng năm mình đã dành cho nghề, dù bình dị, cũng chính là một cách để viết tiếp câu chuyện đẹp của những thế hệ đi trước.

 NGƯỜI THỰC HIỆN

                                                                           Nguyễn Cẩm Vân