Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

BÁM CỨ

Đoạn trích là một câu chuyện vừa kịch tính vừa hóm hỉnh về trí thông minh và sự gan lì của tiểu đội vệ binh Phân khu 1 trong những ngày đối đầu nghẹt thở với quân Mỹ tại lõm rừng Tây Bưng Cồng. Dù Mỹ huy động hỏa lực hùng hậu cùng mạng lưới tình báo, chó nghiệp vụ lùng sục từng mét đất nhằm "xóa sổ đầu não Việt Cộng", các chiến sĩ vẫn bám trụ kiên cường dưới hệ thống địa đạo bí mật ngay sát nách quân thù. Khi lương thực cạn kiệt sau 8 ngày bị vây hãm, đội phó Châm cùng đồng đội đã thực hiện một

Lai Châu10/03/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Tin tình báo chính xác, có kẻ chỉ điểm dẫn đường, bộ Tư lệnh Mỹ quyết xóa sổ một cơ quan chỉ huy đầu não Việt Cộng. Đó là phòng Tham mưu Bộ Chỉ huy Phân khu 1 Bắc Sài Gòn - Gia Định. Đơn vị từ Củ Chi vượt sông Sài Gòn về căn cứ phía sau đóng tại các lõm rừng Tây Bưng Cồng thuộc xã Thanh Tuyền huyện Bến Cát (Bình Dương).

Mỹ sử dụng một tiểu đoàn bộ binh kết hợp công binh biệt kích thuộc sư đoàn 1 “anh cả đỏ” ở Lai Khê bất ngờ dùng trực thăng đổ chụp. Chiến đoàn bọc thép vài mươi chiếc M113, tăng M41 từ hai chốt dã chiến Rạch Kiến - Phố Bình cơ động đến bao vây lõm rừng ngang dọc không quá 400 mét. Các trận địa pháo Lai Khê, Bến Cát, Dầu Tiếng cùng hỏa lực của máy bay ném bom và trực thăng vũ trang dồn dập cấp tập liên hồi để yểm trợ bộ binh và cơ giới tấn công.

Người Mỹ hí hửng chộp trúng đích. Bằng trận tập kích tiêu diệt bất ngờ chớp nhoáng họ tin chắc thành công. Hốt mẻ lưới này sẽ giải tỏa áp lực quân Giải phóng đè nặng nơi cửa ngõ Bắc Sài Gòn.

Vòng vây hình thành. Chốt kín vòng trong, đón lõng vòng ngoài.

Mỹ không nhầm. Họ đánh trúng mục tiêu.

Tuy bị bất ngờ, nhưng ta luôn thường trực cảnh giác, chuẩn bị chu đáo, có phương án dự phòng nên không hề hấn gì. Sau một ngày chịu đựng căng thẳng ém dưới địa đạo được xây dựng hai tầng, ta lợi dụng đêm tối, dò biết chỗ hở trong vòng vây khép kín của Mỹ, hai mươi cán bộ chiến sĩ trai có, gái có lách khỏi vòng vây chuyển đến căn cứ dự bị ở lõm rừng bên cạnh an toàn.

Đó là đêm cuối năm Kỷ Dậu (1969) sắp bước sang đầu năm Canh Tuất (1970).

Suốt ngày lùng sục không kết quả, Mỹ quyết không bỏ cuộc. Họ cho rằng chưa khui ra đối phương chứ không chụp vuột, Mỹ chuyển từ thế đánh chớp nhoáng sang thế vây dài ngày. Họ chà xát, xâm chỉa từng mét vuông đất để tìm địa đạo, hầm bí mật, kho tàng mà Mỹ cho là còn ẩn kín đâu đó. Họ tin Việt Cộng không thể thoát vây. Bị phong tỏa dù là “Thánh” ẩn sâu trong lòng đất đến lúc cũng phải trồi lên. Khó ai chịu nổi lâu ngày. Họ kiên trì vây hãm để bọn Cộng Sản biến thành “những con giun đất”.

Mùng bảy Tết Nguyên đán (1970).

Kể từ ngày Mỹ bất chợt đổ quân đánh phá ác liệt căn cứ đến nay đã 8 hôm. Tiểu đội vệ binh có 7 chiến sĩ được lệnh trụ lại căn cứ do không bị Mỹ phát hiện, để theo dõi bám địch. Đội trưởng Vĩnh, Tết này tuổi được 24. Anh quê Thái Mỹ một xã phía tây huyện Củ Chi. Lầm lì ít nói nhưng anh rất thành thạo chế các loại mìn gài tự động, trăm quả ăn chắc trăm. Đội phó Châm tuổi tròn 23. Anh vốn sinh viên trường Đại học Tổng hợp Hà Nội biết chút ít tiếng Anh. Vóc dáng thư sinh vui tính nhưng rất gan lì. Thích được đi trinh sát địch. Năm chiến sĩ còn lại có Bình quê địa phương Bến Cát. Còn Hùng, Dũng, Trọng, Dõng đều quê Miền Bắc vùng Hà Tây, Phú Thọ. Tuổi đời các anh 24 trở lại, nhưng thâm niên chiến đấu không ai dưới 3 năm. Trừ Trọng có vợ một con. Số kia đều trai tân. Trọng thường bị anh em chê là “dê con ham nhảy cái” sớm. Mỗi lần thế là Châm có dịp trêu Trọng. Anh ngâm mấy câu ca dao theo điệu sa mạc:

... Em ham giàu nên em lấy thằng bé bí tí ti
Làng trên xóm dưới thiếu gì trai tơ
Em đem thân cho thằng Trọng nó dày vò
Mùa đông tháng giá nó nằm co trong lòng
Cũng đa mang là gái có chồng
Chín đêm đã phải nằm không cả mười...
Nói ra sợ chị em cười...


Trọng cãi lại: “Nằm không mà tớ đúc ra một thằng nhóc à”. Sợ bị trêu tiếp Trọng chặn trước: “Thằng nhóc là bản sao chính hiệu con nai vàng của tớ đây. Nó giống tớ như đúc”. Một đồng chí khác chêm vào: “Sau này nó giống thằng Trọng - bố nó - cả cái tính ham nhảy cái sớm nữa đây”. Trọng cười hả hê: “Thế là tớ có kẻ nối dòng. Mấy cậu thì... trơ đếch hà... hà”.

Đại khái chuyện thường ngày trong tiểu đội là thế. Hiện giờ giặc sát nách, có chuyện chi chỉ thì thầm bên tai.

Căn cứ tiểu đội cùng cụm rừng với cứ chỉ huy nhưng ở cuối lõm. Tên chỉ điểm không biết. Nhờ vậy tuy nằm trong vòng vây nhưng bọn Mỹ không chú tâm đến. Cửa địa đạo sát mé rừng cách chốt Mỹ gần nhất không quá vài trăm bước chân. Nó ẩn kín trong lùm gai rậm. Anh em ngụy trang rất khéo. Đứng gần sát bên khó phát hiện. Ló đầu lên khỏi miệng hầm từ bên trong quan sát rất rõ mọi hành động bọn Mỹ bên ngoài.

Tết đã qua hơn tuần. Đón xuân trong hầm sâu bằng nhấm nháp mấy nắm gạo rang sắp hết. “Không ngờ quân Mỹ vây quét dài ngày. Nó chơi trò ú tim với ta đến bao giờ? Làm sao đây? Gạo ăn đã hết…”. Câu hỏi đặt ra được lập lại nhiều lần nhưng chưa có lời giải.

Đội phó Châm thường ngày ló đầu quan sát cảnh giới - Anh thường trực thay các đồng khí khác ngoài phiên gác của mình. Mọi hành động địch không qua mắt anh. Chợt một ý định táo bạo lóe trong đầu. Anh đề xuất cùng đội cách giải quyết bế tắc. Anh em bấm tay nhau tán đồng thay tiếng reo khi tìm được giải pháp độc đáo.

Mỗi ngày khoảng 8 giờ Mỹ ở các chốt được trực thăng mang đến các bữa ăn trong ngày. Thực phẩm đóng hộp. Nước uống tinh khiết trong bao ni lông, mỗi bao đựng 5 đến 7 lít nước. Mỹ ít khi dùng hết khẩu phần trong ngày. Thừa gom lại từng đống đủ loại, xế chiều trực thăng “quả chuối bay” hai cánh quạt (chinock) cẩu đến những thùng to đựng nước có vòi tắm. Chốt Mỹ trước mắt lính ta cứ mặt trời nghiêng bóng ngóng cổ đợi trực thăng thả nước và quần áo sạch. Lần này đến lượt chúng qua chốt bên cạnh ở mép rừng phía phải cách đó khoảng 300 mét để tắm rửa thay quần áo. Cả trung đội kéo đi không để ai trực gác. Đơn vị cơ giới đã rút sau một tuần vây hãm chà xát không kết quả. Chỉ còn lính bộ binh, công binh... chốt lại tiếp tục lùng sục tìm kiếm, chúng đinh ninh chẳng ma Việt Cộng nào dám hó hé đến gần.

Đã nắm quy luật, chờ dịp này chiến sĩ ta ra tay. Theo kế hoạch của Châm, anh em trồi lên mặt đất. Tốp cảnh giới, tốp tiếp cận mục tiêu. Thoáng chốc đống đồ hộp to tướng, những bọc nước cho vào bao tải tuôn nhanh xuống hầm. Xong xóa kỹ dấu vết. Việc này lính ta nhiều kinh nghiệm và khéo tay.

Bọn Mỹ trở lại vừa đi vừa hát nghêu ngao. Có tên rống ồ ồ như bò cái động đực. Chúng sảng khoái sau buổi tắm được thay đồ sạch, sắp được tống lắm thứ vào mồm trong bữa ăn chiều.

Bỗng cả bọn sững sờ kinh ngạc. Đống thực phẩm to tướng biến mất. Không phải chúng lo mất phần ăn. Điều chúng không sao hiểu: Ai vào đây? Ai cuỗm sạch mọi thứ ngay mũi chúng? Việt Cộng ư? Cả tuần, ngày nào cũng biệt kích công binh, bầy chó thính hơi lùng sục, xâm nát lõm rừng không sót mét vuông nào nhưng chẳng thấy ai? Thế Việt Cộng từ đâu ra?

Công bằng mà nói, với lực lượng đông, mạnh, trang bị được nhiều phương tiện hiện đại tối tân, Mỹ có thu đôi chút kết quả. Phát hiện mấy đoạn địa đạo, gần chục hầm ngủ bỏ không, khám phá giếng nước hầm bếp... còn người không có ma nào tuy dấu vết rành rành còn đấy. Chẳng có vũ khí lương thực kho tàng tài liệu gì đáng giá. Toàn những nùi giẻ rách, những túi ni lông đựng mắm tôm thối hoắc... Bọn Mỹ bàn tán xôn xao cãi vã om sòm. Bỗng có tiếng thét: “Ghost V.C” (ma Việt Cộng) làm cả bọn hốt hoảng. Có đứa nằm rạp xuống đất, có đứa bò lết vào bụi cây ẩn núp. Tên to béo đầu trọc, mình trần nước da đỏ au cười hô hố như điên. Không rõ hắn cười chế nhạo sự bất lực của hắn hay để xua đi hơi hám thần chết xem chừng phảng phất đâu đây. Tiếng cười dần lạc giọng. Lính ta dưới hầm nghe rõ mọi chuyện, nhưng không phân biệt tên Mỹ cười hay khóc.

Muộn nhưng đội vệ binh hưởng cái tết với nhiều thực phẩm Mỹ khá xôm tụ. Tiềm tiệm cả đội có đủ lương ăn hơn tuần tha hồ thi gan cùng bọn Mỹ xem ai bám trụ đến cùng cho biết.

Anh em lăn ra cười khùng khục trong cổ họng khi chàng lính sinh viên thầm thì kể điều mắt thấy tai nghe về bọn Mỹ. Anh diễn lại điệu bộ bọn chúng rồi thề nặng lời không thêm bớt hư cấu chút nào.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn