Cựu chiến binh

BẢN DI BÚT TỪ LÒNG ĐẤT THÀNH CỔ VÀ NGỌN LỬA CHÁY MÃI CỦA TUỔI ĐÔI MƯƠI

Quảng Trị06/04/2026Nguyễn Hoàng Thái Nhân (Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những di sản lịch sử không nằm ở những công trình đồ sộ, mà nằm gọn trong mười trang giấy hoen ố màu thời gian. Đứng giữa Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, thực hiện "mệnh lệnh của trái tim" để đi ngược thời gian tìm về quá khứ, bước chân của những người trẻ chúng tôi chợt lặng đi trước một tủ kính nhỏ. Nơi đó lưu giữ một báu vật: Bức thư di bút của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh. Câu chuyện của anh chính là một trong những trang sử chân thực nhất, đau thương nhất nhưng cũng rực rỡ nhất của "thời hoa lửa", nơi cuộc giao duyên giữa hai thế hệ được kết nối bằng máu, nước mắt và lòng biết ơn vô tận.

Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh sinh ra tại Thái Bình. Năm 1972, khi đang là sinh viên năm thứ tư khoa Cầu hầm (Đại học Bách khoa Hà Nội), mang trong mình biết bao hoài bão của tuổi trẻ, anh gác lại bút nghiên, từ biệt người vợ mới cưới vỏn vẹn 6 ngày là chị Đặng Thị Xơ để khoác ba lô tiến vào chảo lửa Thành cổ Quảng Trị.

Ngày 11/9/1972, giữa những ngày chiến đấu khốc liệt nhất, dưới hầm hào rung bần bật vì bom cày đạn xới, người sinh viên ấy đã viết một bức thư dài 1.271 chữ gửi về hậu phương. Điều khiến hàng triệu người rơi nước mắt khi đọc bức thư này không chỉ là tình cảm chứa chan, mà là linh cảm kỳ lạ và sự bình thản đến phi thường trước cái chết. Anh viết cho gia đình: "Hôm nay con ngồi đây biên vài dòng chữ cuối cùng, phòng khi đã đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất thì gia đình khỏi thấy điều đó là đột ngột".

Tuổi hai mươi của anh Huỳnh, cũng giống như tuổi hai mươi của chúng tôi hôm nay, mang đầy khát vọng sống. Nhưng đối diện với vận mệnh dân tộc, anh chọn sự hy sinh nhẹ tựa lông hồng. Gửi lời chào đến người mẹ kính yêu, anh dặn dò bằng một sự xót xa thấu tâm can: "Lớn lên trong tay mẹ từ khi còn trứng nước, chưa đền đáp được công ơn to lớn đó của mẹ thì đứa con út của mẹ đã phải đi thăm bố con rồi... Mẹ đừng buồn, coi như con đã sống trọn đời cho Tổ quốc mai sau".

Xót xa hơn cả là những dòng thư anh viết cho người vợ hiền. Anh thấu hiểu nỗi thiệt thòi của chị, một người con gái "vừa gặp nhau đã phải mãi mãi xa nhau". Thậm chí, bằng một dự cảm rợn ngợp, anh đã chỉ đường rành rọt cho người thân tìm kiếm hài cốt của mình sau này: "Từ thị xã qua cầu, ngược trở lại, hỏi thăm thôn Nhan Biều. Em cứ đi đến đó, tính xuôi theo dòng nước thì ở cuối làng. Đến đó sẽ tìm thấy tấm bia ghi tên anh đục trên mảnh tôn. Mộ anh ở đó...".

Và lịch sử đã ghi lại một sự trùng hợp bi tráng đến nhói lòng. Đúng ngày 2/1/1973 – đúng một năm kỷ niệm ngày cưới của hai vợ chồng – anh Lê Văn Huỳnh anh dũng hy sinh bên dòng sông Thạch Hãn, khi mới bước sang tuổi 24. Hơn 30 năm sau, đồng đội và gia đình đã tìm thấy anh ở đúng vị trí thôn Nhan Biều mà anh đã viết trong thư.

Đứng trước kỷ vật thiêng liêng ấy, thế hệ thanh niên chúng tôi không khỏi trào dâng một niềm tự hào xen lẫn sự hổ thẹn chững lại. Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa" nhắc nhở chúng tôi về mục tiêu bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và trách nhiệm xã hội. Nhìn vào tấm gương của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh, chúng tôi hiểu rằng nền hòa bình độc lập hôm nay được đổi bằng thanh xuân, bằng hạnh phúc lứa đôi dang dở, và bằng sinh mệnh của hàng vạn người con ưu tú như thế. Ngọn lửa của lòng yêu nước không hề tắt đi khi các anh ngã xuống, mà nó đã được chuyển giao, âm ỉ cháy sang thế hệ hôm nay.

Gấp lại những dòng ký ức về Quảng Trị oai hùng, chúng tôi – những Đoàn viên, thanh niên của thời đại mới – xin cúi đầu thề nguyện: Sẽ mang theo tinh thần "Sống trọn đời cho Tổ quốc" của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh làm kim chỉ nam cho mọi hành động. Chúng tôi sẽ sống, cống hiến và lao động không chỉ cho riêng mình, mà cho cả phần đời rực rỡ mà thế hệ cha anh đã vĩnh viễn gửi lại dưới đáy sông Thạch Hãn và lòng đất mẹ Quảng Trị.

Bản hùng ca "thời hoa lửa" sẽ mãi mãi bất tử, bởi lòng biết ơn của thế hệ hôm nay là vô tận.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
BẢN DI BÚT TỪ LÒNG ĐẤT THÀNH CỔ VÀ NGỌN LỬA CHÁY MÃI CỦA TUỔI ĐÔI MƯƠI | Câu chuyện thời hoa lửa