Bản Đồ Vẽ Tay

Tôi vốn là người giữ bản đồ của tổ. Nhưng bản đồ chúng tôi có chỉ là tờ giấy đã cũ, mép rách, nhiều chỗ nhòe vì mưa và mồ hôi.

Đường mòn trên núi thay đổi liên tục. Có hôm đi qua được, hôm sau quay lại đã bị sạt lở. Có đoạn hôm trước là lối đi, hôm sau biến thành vách đất dựng đứng.

Vì thế, tôi bắt đầu vẽ thêm.

Ban đầu chỉ là vài nét bút chì: một tảng đá lớn, một cây cổ thụ, một khúc cua nguy hiểm. Rồi dần dần, tờ bản đồ đầy những ký hiệu nhỏ li ti chỉ mình tôi hiểu.

Một buổi chiều, chúng tôi nhận nhiệm vụ đưa thương binh về tuyến sau bằng con đường vòng qua sườn núi phía tây. Đó là lối chưa ai trong đơn vị đi bao giờ.

Trung đội trưởng hỏi tôi:
“Có tìm được đường không?”

Tôi gật, dù trong lòng không chắc.

Chúng tôi đi rất chậm. Mỗi bước đều phải dò dẫm. Nhiều lúc tôi phải dừng lại nhìn bản đồ thật lâu, so sánh với từng tảng đá, từng gốc cây.

Trời tối nhanh hơn tôi nghĩ. Sương kéo xuống dày đặc. Người bị thương bắt đầu sốt, thở dốc từng nhịp.

Tôi nghe thấy phía sau có người thì thầm:
“Lạc rồi à?”

Tôi siết chặt tờ bản đồ trong tay. Không thể lạc.

Rồi tôi nhìn thấy nó — một cây thông bị sét đánh, thân cháy đen, chẻ đôi như chữ V. Tôi đã vẽ nó cách đây ba ngày.

Tôi thở phào:
“Đúng đường rồi.”

Chúng tôi đi tiếp, qua khúc cua có tảng đá giống hình con rùa, qua con dốc trơn trượt mà tôi từng đánh dấu bằng một dấu chấm đỏ.

Gần nửa đêm, ánh đèn tuyến sau hiện ra phía xa. Mọi người thở ra nhẹ nhõm như vừa bỏ xuống một tảng đá trong ngực.

Khi giao người bị thương xong, trung đội trưởng vỗ vai tôi:
“Bản đồ tốt đấy.”

Tôi nhìn xuống tờ giấy nhăn nhúm trong tay. Những nét vẽ nguệch ngoạc, những ký hiệu vụng về — chẳng giống bản đồ chút nào.

Nhưng tôi hiểu: đó không chỉ là đường đi qua núi.

Đó là dấu vết của những ngày chúng tôi đã đi qua, và con đường chúng tôi đã tìm được để trở về.