Bản Hùng Ca Biên Giới 1979

Bản Hùng Ca Biên Giới 1979

Miền biên ải phía Bắc Việt Nam, cuối tháng 2 năm 1979, vẫn giữ vẻ đẹp hoang sơ và kỳ vĩ vốn có. Những triền đá tai mèo Lạng Sơn, những vạt rừng hồi hương Cao Bằng, Hà Giang vẫn đang cựa mình đón mùa xuân muộn. Sương giăng mờ ảo trên đỉnh núi, len lỏi qua khe suối, ôm ấp những bản làng mộc mạc nơi người Tày, người Nùng, người Dao sinh sống. Tuy nhiên, dưới cái vẻ bình yên mong manh ấy, một không khí căng thẳng đến nghẹt thở đã bao trùm. Cuộc chiến ở biên giới Tây Nam vừa tạm lắng, thì ở phía Bắc, bầu trời đã vần vũ mây đen. Tin tức từ đài phát thanh, những công điện khẩn, và hơn hết là sự dịch chuyển bất thường của lực lượng quân sự phía bên kia biên giới đã vẽ nên một bức tranh dự báo về thảm họa.

Tuyến biên giới dài hàng ngàn cây số, vốn là nơi giao thương, nơi tình làng nghĩa xóm bền chặt, nay bỗng trở thành tiền tuyến. Người dân các tỉnh biên giới, những con người suốt đời gắn bó với nương rẫy, bỗng trở thành những người lính du kích đầu tiên, âm thầm chuẩn bị cho một cuộc chiến không thể tránh khỏi. Họ cất giấu lương thực, sơ tán người già và trẻ nhỏ, và đào hầm hào ngay trên mảnh đất của tổ tiên mình.

Ở một trạm gác tiền tiêu heo hút thuộc tỉnh Cao Bằng, Binh nhất Hùng, một thanh niên Hà Nội vừa nhập ngũ chưa đầy một năm, đang siết chặt khẩu AK. Đêm hôm trước, anh vừa nhận được thư nhà, mẹ anh dặn dò giữ gìn sức khỏe, và tin rằng con trai mình đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình. Hùng nhìn về phía bên kia, nơi đèn vẫn sáng, nơi anh từng trao đổi bắp ngô, củ khoai với những người lính gác đối diện. Giờ đây, chỉ còn là sự im lặng ghê rợn, một sự im lặng chất chứa tiếng súng.

Rạng sáng ngày 17 tháng 2 năm 1979, bình minh chưa kịp rọi sáng núi rừng thì tiếng nổ đã xé toang không gian. Hàng chục sư đoàn, với tổng cộng khoảng 600.000 quân, được sự hỗ trợ của hàng trăm xe tăng, pháo binh hạng nặng, đã đồng loạt tràn qua biên giới Việt – Trung trên toàn tuyến từ Quảng Ninh đến Lai Châu. Đó là một cuộc tấn công tổng lực, chớp nhoáng và vô cùng tàn bạo. Tiếng pháo rền vang như sấm sét, không chỉ nhằm vào các cứ điểm quân sự mà còn dội thẳng vào các thị trấn, thị xã, bản làng.

Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Hà Giang trở thành chảo lửa. Cuộc chiến không phải là một cuộc xâm nhập thông thường, mà là một sự hủy diệt có hệ thống. Những đơn vị đồn trú biên phòng của Việt Nam, vốn mỏng yếu về quân số và trang bị, đã phải đối diện với một lực lượng đông gấp nhiều lần.

Tại đèo Khách, đèo Bông Lau (Lạng Sơn), những người lính của Sư đoàn 3 Sao Vàng đã chiến đấu kiên cường. Họ bám trụ từng tấc đất, biến các cao điểm thành pháo đài bất khả xâm phạm. Những chiến sĩ du kích địa phương, với vốn hiểu biết địa hình tuyệt vời, đã trở thành cơn ác mộng của quân xâm lược, dẫn đường cho các mũi phục kích và cắt đường tiếp tế. Hình ảnh những người phụ nữ Tày, Nùng cầm súng, hay mang gùi cơm ra tiền tuyến, đã khắc họa rõ nét tinh thần "toàn dân đánh giặc".

Ở thị xã Cao Bằng, nơi quân đội đối phương áp dụng chiến thuật "biển người", Sư đoàn 346 đã phải đối đầu với một sức ép khủng khiếp. Từng ngôi nhà, từng con phố trở thành chiến hào. Thiếu tá Tám, chỉ huy một tiểu đoàn, đã hy sinh ngay trên cầu Sông Bằng, nhưng trước khi ngã xuống, anh đã kịp ra lệnh cho đồng đội giật sập cầu để ngăn chặn bước tiến của xe tăng địch. Dòng sông Bằng Giang hiền hòa bỗng chốc nhuốm đỏ máu và nước mắt.

Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc không chỉ là cuộc đọ sức về quân số, mà là cuộc đối đầu của ý chí. Quân đội Việt Nam, vừa trải qua hai cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, mang trong mình kinh nghiệm chiến đấu và lòng yêu nước cháy bỏng. Dù nhiều đơn vị chủ lực đang ở Campuchia, nhưng lực lượng còn lại, chủ yếu là bộ đội biên phòng, dân quân tự vệ, và các đơn vị quân đội địa phương, đã thể hiện tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc Quyết sinh".

Những trận đánh kinh điển đã đi vào lịch sử.

• Mặt trận Lạng Sơn: Thị xã Lạng Sơn, cửa ngõ quan trọng, là mục tiêu hủy diệt hàng đầu. Quân xâm lược muốn đánh chiếm nhanh để làm áp lực chính trị. Tại các cao điểm 400, 820, bộ đội ta đã cầm chân đối phương trong nhiều ngày. Cả thị xã Lạng Sơn bị san phẳng bởi hỏa lực pháo binh. Nhưng ý chí của những người lính đã khiến kẻ thù phải trả giá đắt cho từng bước tiến.

Không chỉ có bộ đội chính quy, sinh viên, công nhân, trí thức từ hậu phương cũng dồn sức chi viện. Những đoàn xe tải chở lương thực, vũ khí băng qua mưa bom bão đạn. Những thanh niên xung phong lại một lần nữa ra trận.

Ở Binh nhất Hùng (trạm gác Cao Bằng), tiểu đội của anh chỉ có 12 người, đã phải chặn đánh một đại đội địch. Khi đơn vị anh hết đạn, Hùng và đồng đội đã ôm bộc phá, lao vào đội hình xe tăng địch. Tiếng nổ long trời lở đất, khói lửa che mờ cả bầu trời. Họ đã hy sinh, nhưng đã giữ vững được cao điểm, tạo điều kiện cho lực lượng tiếp viện đến kịp thời. Sự hy sinh của họ không chỉ là mất mát, mà là biểu tượng của tinh thần không khuất phục.

Sau gần một tháng giao tranh ác liệt, khi nhận thấy không thể đạt được mục tiêu chiến lược nhanh chóng và đã bị tiêu hao sinh lực nghiêm trọng, đồng thời vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ của quân và dân Việt Nam cùng với áp lực của dư luận quốc tế, quân xâm lược đã tuyên bố bắt đầu rút quân vào ngày 5 tháng 3 năm 1979.

Tuy nhiên, việc rút quân không hề yên bình. Trước khi rút, quân đội đối phương đã thực hiện chính sách "tiêu thổ" dã man. Chúng phá hủy triệt để cơ sở hạ tầng, các công trình kinh tế, văn hóa và xã hội. Cầu cống bị đánh sập, nhà máy điện, trường học, bệnh viện bị đốt phá, mìn được gài khắp nơi.

Khi bộ đội và người dân quay trở lại, họ chỉ thấy hoang tàn, đổ nát. Thị xã Lạng Sơn chỉ còn là đống gạch vụn. Thị xã Cao Bằng tan hoang. Hàng ngàn người dân vô tội đã bị giết hại. Thi thể nằm rải rác trong các bản làng, trên nương rẫy, là bằng chứng không thể chối cãi về tội ác chiến tranh. Cuộc chiến đã để lại một vết thương sâu hoắm về người và của.

Tuy nhiên, trong đống tro tàn, tinh thần Việt Nam lại trỗi dậy. Ngay sau khi tiếng súng ngưng, những người lính đã bắt đầu gỡ mìn, những người dân đã bắt tay vào xây dựng lại quê hương. Những giọt nước mắt tiếc thương đồng đội, người thân, hòa cùng mồ hôi trên cánh đồng vừa được dọn dẹp.

Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 là một chương bi tráng nhưng cũng đầy anh hùng trong lịch sử dân tộc. Nó đã chứng minh một chân lý: dân tộc Việt Nam không bao giờ lùi bước trước bất kỳ kẻ thù xâm lược nào.

Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua, nhưng âm vang của những trận đánh năm ấy vẫn còn vọng mãi. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, đồng bào đã ngã xuống, máu của họ đã thấm vào lòng đất biên cương, tưới đẫm cho những mầm cây hòa bình.

Ngày nay, biên giới phía Bắc đã trở lại vẻ đẹp vốn có, với những phiên chợ tấp nập, những cây cầu nối liền tình hữu nghị. Nhưng tại các nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên, Đồng Đăng, hay những đài tưởng niệm vô danh trên triền núi, vẫn luôn có khói hương nghi ngút. Đó là lời nhắc nhở cho thế hệ mai sau về một "tháng Hai" đau thương và oanh liệt, về Những Dòng Sông Máu và Hoa đã tạo nên bản hùng ca bất tử, bản hùng ca của những người con đã dùng sinh mạng mình để bảo vệ trọn vẹn từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam.