BẢN HÙNG CA VỀ NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG NGOẠI GIAO: CHÂN DUNG NHÀ NGOẠI GIAO LỖI LẠC UNG VĂN KHIÊM

Lịch sử ngoại giao Việt Nam trong giai đoạn bản lề của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và những năm đầu xây dựng hòa bình miền Bắc không chỉ được định hình bởi các vị lãnh đạo tối cao, mà còn được bồi đắp bởi trí tuệ sắc sảo của những nhà ngoại giao tài năng, kiên định. Trong số đó, đồng chí Ung Văn Khiêm nổi lên như một nhà lãnh đạo xuất chúng, một nhà ngoại giao bản lĩnh đã góp phần đắc lực vào việc mở ra cánh cửa giao bang quốc tế cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sinh ra tại tỉnh An Giang trong một gia đình yêu nước, sớm tiếp thu tư tưởng cách mạng từ phong trào yêu nước đầu thế kỷ 20, Ung Văn Khiêm từ bỏ tương lai rộng mở để dấn thân vào con đường hoạt động bí mật. Trải qua những năm tháng bị thực dân Pháp bắt giam, đày ải qua các nhà tù khét tiếng ở Nam Bộ và Côn Đảo, bản lĩnh và ý chí kiên trung của ông không ngừng được tôi luyện, biến ông thành một cán bộ lãnh đạo cốt cán của phong trào cách mạng miền Nam.

Khi cách mạng Tháng Tám thành công, trên nhiều cương vị trọng trách khác nhau, đặc biệt là khi được giao giữ chức vụ Thứ trưởng rồi Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp đầy cam go, ông đã thể hiện một tư duy ngoại giao sắc sảo, linh hoạt nhưng tuyệt đối kiên định về nguyên tắc độc lập chủ quyền. Trong bối cảnh đất nước bị bao vây cô lập hoàn toàn bởi các thế lực thù địch phương Tây, việc tìm kiếm sự ủng hộ từ các nước xã hội lớn anh em như Liên Xô, Trung Quốc và phong trào nhân dân tiến thế giới là bài toán sống còn.

Bằng sự uyên bác, phong thái điềm đạm, lịch lãm và tầm nhìn chiến lược dài hạn, Ung Văn Khiêm đã trực tiếp tham gia đàm phán, ký kết nhiều hiệp định hợp tác quan trọng, tranh thủ tối đa viện trợ về quân sự, kinh tế và ngoại giao để hậu phương lớn miền Bắc đủ sức chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt. Ông luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh: "Dĩ bất biến, ứng vạn biến", biết uyển chuyển trong từng sách lược cụ thể nhưng không bao giờ nhượng bộ dù chỉ một tấc đất chủ quyền quốc gia trước các áp lực ngoại giao phức tạp từ bên ngoài.

Không chỉ là một nhà ngoại giao tài ba, ông còn là một nhà lý luận chính trị uy tín, luôn gần gũi, quan tâm sâu sắc đến đời sống của cán bộ, nhân viên ngoại giao và quần chúng nhân dân. Cuộc đời hoạt động oanh liệt và trong sáng của đồng chí Ung Văn Khiêm là một tấm gương mẫu mực về đạo đức cách mạng, tinh thần phụng sự vô điều kiện cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Những đóng góp to lớn của ông mãi mãi được khắc ghi trong biên niên sử ngoại giao Việt Nam như một biểu tượng sáng ngời về trí tuệ và bản lĩnh người cộng sản Việt Nam.