Bản lĩnh kiên trung trước máy chém của kẻ thù

Tháng 9 năm 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Nhận định tình hình thay đổi, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã kịp thời chỉ đạo chuyển hướng chiến lược, đưa Đảng vào hoạt động bí mật và chuẩn bị cho thời kỳ khởi nghĩa vũ trang. Tuy nhiên, giữa lúc phong trào đang chuyển mình mạnh mẽ, vào đêm ngày 18 tháng 1 yến năm 1940, do có kẻ phản bội chỉ điểm, ông đã bị thực dân Pháp vây bắt tại Sài Gòn.

Biết ông là Tổng Bí thư của Đảng, thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất hòng khuất phục người chiến sĩ trẻ. Chúng giật điện, kìm kẹp, đóng đinh vào tay và dùng cả những đòn tâm lý dụ dỗ tiền tài, chức tước. Thế nhưng, trước sự tàn bạo của quân thù, Nguyễn Văn Cừ vẫn hiên ngang ngẩng cao đầu, bảo vệ tuyệt đối bí mật của tổ chức và đồng đội. Sau khi cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ, dù không trực tiếp tham gia chỉ huy do đang bị giam cầm, thực dân Pháp vẫn hèn hạ kết án tử hình ông cùng các đồng chí lãnh đạo xuất sắc khác như Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Huy Tập.

Rạng sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại pháp trường ngã ba Giồng (Hóc Môn, Gia Định), đứng trước họng súng của đội hành hình, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã chủ động giật phắt chiếc băng đen bịt mắt. Ông hiên ngang nhìn thẳng vào quân thù và cùng các đồng chí hô vang khẩu hiệu quyết chiến. Khi loạt đạn tàn khốc vang lên, người con ưu tú của đất Kinh Bắc đã anh dũng ngã xuống ở tuổi 29 rực rỡ dâng hiến. Sự hy sinh lẫm liệt của ông đã hóa thành bất tử, để lại tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với lý tưởng cộng sản cho các thế hệ mai sau viết tiếp khúc tráng ca độc lập.