Ban ngày pháo dội ban đêm hành quân
Ông Phạm Quang Dũng – một cựu chiến binh quê ở vùng chiêm trũng đồng bằng Bắc Bộ – mỗi lần nhắc đến chiến trường Vị Xuyên, ánh mắt ông lại trầm xuống. Đó là nơi tuổi trẻ của ông đã đi qua giữa khói lửa và những mất mát không thể nào quên.
Năm 1985, ông Dũng nhập ngũ và được điều động lên Hà Giang. Khi đặt chân đến Vị Xuyên, ông mới hiểu thế nào là chiến tranh thực sự. Núi đá dựng đứng, cây cối cháy xém, và không lúc nào ngớt tiếng pháo. Ông kể: “Ban ngày pháo dội, ban đêm lại hành quân. Có hôm vừa đào xong công sự thì bị san phẳng ngay sau đó.”
Đơn vị của ông đóng quân gần cao điểm 772 – một trong những điểm nóng khốc liệt nhất. Ở đó, việc giữ được từng mét đất là một kỳ tích. Những người lính như ông phải sống bám đá, ăn vội vàng, ngủ chập chờn trong hầm sâu.
Một lần, trong lúc vận chuyển đạn lên chốt, ông cùng tổ hậu cần bị pháo địch đánh trúng. Khói bụi mù mịt, đất đá đổ xuống như mưa. Khi tỉnh lại, ông thấy mình bị vùi một phần dưới hố đất, tai ù đi vì sức ép. Bên cạnh, người đồng đội trẻ tên Tuấn đã không qua khỏi. Ông nghẹn ngào nhớ lại:
“Cậu ấy mới mười chín tuổi, còn chưa kịp gửi lá thư cuối về cho mẹ…”
Sau trận đó, ông Dũng bị thương nhẹ nhưng vẫn xin ở lại đơn vị. Ông nói đơn giản: “Anh em còn ở đó, mình không thể rời.” Chính tinh thần ấy đã giúp họ trụ vững trong những tháng ngày gian khổ nhất.
Có những đêm trời mưa rừng xối xả, nước tràn vào hầm, lạnh buốt. Nhưng điều khiến ông nhớ nhất không phải là cái rét, mà là tình đồng đội. Họ chia nhau từng ngụm nước, từng viên lương khô, thậm chí nhường nhau chỗ khô ráo nhất để ngủ. Trong chiến tranh, tình người trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết.
Sau này, khi rời quân ngũ trở về, ông Dũng mang theo một vết sẹo trên vai và những ký ức không thể xóa nhòa. Mỗi lần nhắc đến Vị Xuyên, ông lại thắp nén hương tưởng nhớ những người đã nằm lại nơi núi đá ấy.
Ông thường nói với con cháu:
“Chiến tranh đã qua, nhưng bài học về lòng dũng cảm và tình đồng đội thì còn mãi. Các con phải sống sao cho xứng đáng với những người đã hy sinh.”
Câu chuyện của ông không chỉ là ký ức cá nhân, mà còn là một phần của lịch sử – nơi những người lính bình dị đã góp phần giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.



