Bàn Thạch

Ngày hơn 400 thanh niên Tam Kỳ bước qua cầu lên đường cứu nước

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, có những khoảnh khắc tuy ngắn ngủi nhưng đủ sức sống mãi với thời gian. Với quê hương Tam Kỳ anh dũng, ngày 5/3/1967 là một dấu son như thế – ngày hơn 400 thanh niên tuổi đời chỉ từ 15 đến 20 đã cùng nhau bước qua “Cầu Vinh dự”, lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.

Sáng hôm ấy, tại khu vực gò Bà Triên, xóm Nổng, thôn Thăng Tân, xã Tam Thăng, không khí vừa trang nghiêm vừa xúc động. Trong khói lửa chiến tranh, khi đất nước đang ở thời khắc cam go nhất, hàng trăm chàng trai, cô gái Tam Kỳ khoác lên mình ý chí sắt son, xếp hàng chỉnh tề chuẩn bị bước qua cây cầu tre mộc mạc – cây cầu được gọi bằng cái tên đầy tự hào: Cầu Vinh dự.

Đó không phải cây cầu lớn, cũng không được dựng nên bằng vật liệu quý giá. Nhưng giá trị của nó vượt xa mọi công trình vật chất. Bởi mỗi bước chân qua cầu là một lời thề son sắt với non sông. Bước qua cây cầu ấy là rời xa vòng tay gia đình, rời mái nhà thân thuộc, rời những tháng ngày tuổi học trò để bước vào cuộc chiến đấu đầy gian khổ, hiểm nguy.

Trong hàng ngũ ngày ấy có những người mới mười lăm, mười sáu tuổi. Có người chưa kịp lớn, chưa một lần đi xa quê. Có những cô gái tóc còn xanh, đôi mắt sáng ngời niềm tin. Có những chàng trai chưa kịp nói lời thương ai đã tình nguyện khoác ba lô ra trận. Họ đến từ những xóm làng bình dị của Tam Kỳ, mang theo hành trang đơn sơ nhưng trái tim thì cháy bỏng khát vọng độc lập, tự do.

Có những người mẹ đứng lặng bên đường, nuốt nước mắt nhìn con bước đi. Có những người cha chỉ kịp dặn dò vài lời ngắn ngủi rồi quay mặt giấu đi xúc động. Không ai biết ngày trở về là khi nào, cũng chẳng ai dám chắc sẽ còn gặp lại. Nhưng trong giây phút ấy, tất cả đều hiểu: đất nước đang cần, tuổi trẻ không thể đứng ngoài.

Mười ngày sau, ngày 15/3/1967, lực lượng thanh niên tiếp tục tập hợp tại thôn Thạch Tân để lên chiến khu. Trong số đó, gần 200 người, đa phần là nữ giới, được giữ lại để thành lập đơn vị Thanh niên xung phong mang biệt danh Hà Nam. Từ đây, họ trở thành những chiến sĩ thầm lặng nơi hậu tuyến, làm nhiệm vụ tải thương, tiếp tế, vận chuyển vũ khí, phục vụ chiến trường trong mưa bom bão đạn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhiều người trong số hơn 400 thanh niên năm ấy đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Có người chưa tìm thấy hài cốt. Có người tên tuổi đã hòa vào đất mẹ. Nhưng tinh thần của họ vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức quê hương.

Ngày nay, công trình phục dựng Cầu Vinh dự được xây dựng tại Tam Thăng không chỉ để nhắc nhớ một địa danh lịch sử, mà còn để kể lại câu chuyện lớn lao về lòng yêu nước của tuổi trẻ Tam Kỳ. Mỗi nhịp cầu là một nhịp thời gian nối quá khứ với hiện tại. Mỗi bước chân qua cầu hôm nay là một lần thế hệ trẻ được nhắc nhớ về trách nhiệm sống xứng đáng với cha anh.

Ngày hơn 400 thanh niên Tam Kỳ bước qua cầu lên đường cứu nước đã lùi xa trong năm tháng, nhưng âm vang của nó chưa bao giờ mất đi. Đó là ngày tuổi trẻ hóa thành biểu tượng. Là ngày lòng yêu nước hiện hình trong từng bước chân. Và là ngày Tam Kỳ viết nên một trang sử đẹp bằng chính thanh xuân của những người con bình dị.