BẢN TRƯỜNG CA DU KÍCH ĐỒNG THÁP
BẢN TRƯỜNG CA DU KÍCH ĐỒNG THÁP
Nắng quái chiều hôm đổ dồn xuống mặt nước lung linh của vùng Đồng Tháp Mười, nhuộm đỏ cả một khoảng không gian mênh mông bát ngát. Trong hơi gió mang theo vị mặn nồng của phèn chua và hương sen ngan ngát, tiếng súng đì đùng vọng lại từ phía kinh Dương Văn Dương như một lời nhắc nhở về một thời đại rực lửa. Người ta vẫn thường nói, Đồng Tháp Mười là "rốn" của miền Tây, là túi chứa nước của Cửu Long, nhưng trong những năm tháng khói lửa ấy, nơi đây còn là túi chứa lòng yêu nước, là cái nôi nuôi dưỡng những "cánh tay thép" của lực lượng du kích địa phương.
Câu chuyện về những người du kích Đồng Tháp không bắt đầu từ những doanh trại uy nghi hay những binh đoàn hùng hậu. Nó bắt đầu từ chính những mái chèo khua nước đêm trăng, từ những chiếc áo bà ba đen lẫn vào bóng tối rừng tràm, và từ những lời thề giữ đất của những người nông dân vốn dĩ chỉ quen với cây lúa, con cá.
Khi thực dân Pháp rồi đến đế quốc Mỹ đặt chân lên mảnh đất này, chúng không thể hiểu nổi tại sao một vùng sình lầy, muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lội tựa bánh canh lại có thể trở thành một pháo đài bất khả xâm phạm. Câu trả lời nằm ở chiến tranh nhân dân – nơi mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi con kinh là một trận đồ, và mỗi cánh sen đều ẩn chứa một họng súng.
Lịch sử sẽ mãi ghi nhớ những ngày đầu kháng chiến, khi vũ khí của du kích Đồng Tháp chỉ là những cây tầm vông vạt nhọn, là súng ngựa trời đúc bằng ống tuýp nước, hay những quả mìn tự tạo từ vỏ bình trà. Nhưng cái thiếu thốn về khí tài lại được bù đắp bằng sự sáng tạo đến kinh ngạc của trí tuệ nhân dân. Bạn đã bao giờ nghe về "trận đồ kinh rạch"? Đó là nơi du kích tận dụng sự chằng chịt của sông ngòi để đánh địch. Họ không đánh trực diện, họ đánh theo kiểu "xuất quỷ nhập thần". Khi xuồng máy của địch gầm rú trên mặt kinh, những người du kích đã lặng lẽ ngâm mình dưới nước, thở bằng ống sậy, kiên nhẫn chờ đợi. Chỉ một tiếng nổ vang lên, chiếc tàu sắt của địch khựng lại, và từ trong những bụi rậm, những cánh tay đen nhẻm, rắn rỏi vươn lên, trút bão lửa vào kẻ thù rồi biến mất hút vào rừng tràm như những bóng ma.
Cái hay của du kích Đồng Tháp chính là sự gắn bó máu thịt với xóm làng. Họ không ở đâu xa, họ chính là anh Tư, chị Năm, là ông già câu cá bên bờ kinh. Ban ngày, họ vẫn ra đồng cấy lúa, vẫn vác cuốc đi làm, nhưng khi màn đêm buông xuống, họ lại khoác lên mình khẩu súng, băng qua những cánh đồng lầy lội để đi phục kích. Tình yêu làng xóm chính là sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt nhất. Mỗi ngôi nhà ở Tháp Mười thời đó đều là một pháo đài. Các má, các chị không chỉ tiếp tế cơm đùm cơm nắm, mà còn là những "tai mắt" tinh tường nhất. Một dấu hiệu lạ trên mặt nước, một tiếng chim kêu bất thường đều được báo tin kịp thời cho du kích. Chính sự bảo bọc của nhân dân đã tạo nên sức mạnh cho những cánh tay bảo vệ làng.
Nhắc đến du kích Đồng Tháp, không thể không nhắc đến những trận đánh đi vào huyền thoại trên các dòng kinh lịch sử. Có những đêm trắng, du kích phối hợp cùng bộ đội chủ lực bám trụ dọc kinh Nguyễn Văn Tiếp, chặn đứng các cuộc hành quân càn quét của địch. Tiếng súng nổ vang trời, ánh lửa soi rõ những khuôn mặt trẻ măng nhưng ánh mắt rực lửa căm thù. Trong trận chiến ấy, không ít người đã ngã xuống, máu của họ hòa vào phù sa, thấm sâu vào lòng đất mẹ. Nhưng người này ngã xuống, người kia lại đứng lên. Những cánh tay bảo vệ làng cứ thế nối dài, lớp cha trước, lớp con sau, tạo thành một bức tường thành vững chãi mà không một loại vũ khí tối tân nào có thể xuyên thủng.
Sự hy sinh của họ thầm lặng vô cùng. Có những người du kích đã vĩnh viễn nằm lại dưới đáy kinh sâu, không một nấm mồ, không một tấm bia đá. Tên tuổi của họ chỉ còn lưu giữ trong ký ức của người già và trong những bài ca vọng cổ buồn thương mà hào hùng. Nhưng chính sự thầm lặng ấy đã viết nên trang sử oanh liệt nhất của vùng đất này. Họ không cần danh hiệu cao quý, họ chỉ cần thấy lúa vàng vẫn chín rộ trên đồng, thấy trẻ con vẫn được cắp sách đến trường và thấy bóng dáng quân thù không còn lảng vảng trên bờ kinh đầu xóm.
Chiến tranh lùi xa, những vết thương trên thân thể đất nước dần được hàn gắn bởi màu xanh của lúa và sen. Những con kinh xưa máu nhuộm đỏ giờ lại hiền hòa chở nặng phù sa. Nhưng tinh thần du kích Đồng Tháp – tinh thần của những cánh tay bảo vệ làng – vẫn còn đó, vẹn nguyên và sáng chói. Nó là bài học về lòng dân, về sự đoàn kết và ý chí tự lực tự cường.
Nếu một lần bạn về với Đồng Tháp Mười, hãy đứng trước những tượng đài liệt sĩ, hay đơn giản là ngồi bên một bờ kênh vắng, hãy lắng nghe tiếng gió rì rào qua rừng tràm. Bạn sẽ nghe thấy tiếng vọng của lịch sử, tiếng khua chèo của những người du kích năm xưa. Họ vẫn ở đó, trong hơi thở của đất trời, trong màu đỏ của phù sa và trong hương thơm tinh khiết của những đóa sen hồng. Những cánh tay ấy đã bảo vệ làng, bảo vệ đất nước bằng cả thanh xuân và mạng sống, để hôm nay, chúng ta có một Đồng Tháp yên bình, trù phú và rạng rỡ giữa lòng Nam Bộ.
Mỗi khi nhìn những cánh sen Tháp Mười vươn cao khỏi bùn lầy, tỏa hương thơm ngát dưới nắng mai, tôi lại liên tưởng đến những người du kích năm ấy. Họ cũng như hoa sen, sinh ra từ gian khó, sống trong bùn đen của nô lệ nhưng chưa bao giờ ngừng vươn tới ánh sáng, vẫn luôn giữ cho mình một tâm hồn khiết trắng và một ý chí kiên cường như thép nguội. Lịch sử có thể sang trang, nhưng bản trường ca về du kích Đồng Tháp sẽ mãi là một chương rực rỡ nhất, nhắc nhở chúng ta về giá trị của độc lập, tự do và sức mạnh bất diệt của lòng yêu nước.
Đất Tháp Mười vẫn vậy, bao dung và chung thủy. Những cánh tay bảo vệ làng năm xưa giờ có thể đã mỏi, đã nằm xuống trong lòng đất, nhưng linh hồn của họ đã hóa thân thành sông núi, thành ngọn cỏ lá cây, mãi mãi canh giữ cho sự bình yên của xứ sở này. Và thế hệ hôm nay, khi cầm trên tay chén cơm thơm dẻo từ hạt gạo Tháp Mười, hãy nhớ rằng trong vị ngọt ấy có cả vị mặn của mồ hôi và vị nồng của máu những người anh hùng thầm lặng – những du kích Đồng Tháp – những cánh sen thép bất tử giữa lòng phù sa.
