Bát cháo loãng chia đôi giữa đại ngàn

Đường Trường Sơn – tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại – không chỉ là nơi ghi dấu những chiến công oanh liệt của các binh đoàn xung kích, mà còn là nơi thử thách đến cùng cực ý chí và sức chịu đựng của con người. Giữa chốn "rừng thiêng nước độc", nơi cái đói, cái lạnh, bệnh sốt rét ác tính và bom đạn rải thảm của địch luôn chực chờ cướp đi mạng sống của những chiến sĩ tuổi đời còn rất trẻ, tình đồng chí, đồng đội lại bừng sáng như ngọn lửa sưởi ấm đại ngàn.

Về thăm bà Trần Thị Mai – cựu nữ chiến sĩ giao liên thuộc Binh trạm 32, tuyến đường Trường Sơn năm xưa – chúng tôi không khỏi xúc động trước sự minh mẫn và ánh mắt ngời sáng của một người nữ binh đã từng đi qua thời hoa lửa.Trong muôn vàn ký ức dọc dẫm đường gian khổ, bà Mai không kể nhiều về những lần vượt qua trọng điểm oanh tạc của máy bay B-52, mà lại ngậm ngùi nhớ về một bát cháo loãng chia đôi giữa mùa mưa đại ngàn năm 1970.

Năm ấy, bà Mai mới mười tám tuổi, là một trong những nữ giao liên dũng cảm của trạm. Nhiệm vụ của bà cùng đồng đội là dẫn đường cho các đoàn quân tiến vào miền Nam và vận chuyển lương thực, thương binh qua các đỉnh núi cao ngất trời. Mùa mưa năm 1970 ở Trường Sơn đến sớm và kéo dài lê thê suốt mấy tháng ròng. Mưa như trút nước, làm sạt lở các tuyến đường gùi hàng, chia cắt hoàn toàn trạm giao liên với các kho kho tàng tuyến trên.

Lương thực dự trữ của trạm cạn kiệt dần. Sau nhiều ngày phải ăn rau rừng, củ móp trừ bữa, toàn trạm chỉ còn vỏn vẹn một lon bơ gạo mốc meo được cất kỹ dưới đáy thùng đạn. Giữa lúc ấy, trạm tiếp nhận hai thương binh nặng từ mặt trận đường 9 chuyển về. Cả hai anh đều bị thương rất nặng ở vùng ngực và chi dưới, lại gặp phải cơn sốt rét ác tính hoành hành khiến cơ thể co giật, môi xám ngắt, sốt cao mê sảng.

Trong cơn mê thiếp đi vì kiệt sức, người lính trẻ tên Nam – quê ở Hà Tây – cứ thều thào trong hơi thở đứt quãng: "Mẹ ơi... cho con xin giọt nước... con thèm một thìa cháo nóng quá..." Tiếng thì thầm yếu ớt ấy như một mũi dao đâm vào tim các nữ chiến sĩ giao liên. Nhìn đồng đội nằm rên rỉ trên chiếc võng dù ướt sũng, bà Mai cùng ba chị em trong trạm không ai bảo ai, quyết định gom lon gạo mốc ít ỏi còn lại để nấu một nồi cháo cho thương binh.

Bếp Hoàng Cân – loại bếp dã chiến không để lại khói – được nhóm lên cẩn thận trong một hang đá nhỏ sâu trong rừng.Lon gạo mốc được vo đi vo lại nhiều lần qua nước cắm suối, nhưng khi nấu lên vẫn nổi lăn tăn những hạt gạo ngả màu xám. Để nồi cháo có đủ khối lượng chia cho hai thương binh đang kiệt sức, các chị phải đổ thêm rất nhiều nước,bỏ thêm vài hạt muối rừng ít ỏi. Nồi cháo nấu xong loãng đến mức nhìn rõ cả bóng người chao ôi dưới đáy nồi.

Bà Mai cẩn thận múc bát cháo còn nghi ngút khói, đỡ đầu anh Nam dậy để bón từng thìa. Hơi ấm của bát cháo loãng cùng mùi thơm ít ỏi của hạt gạo làm anh Nam tỉnh lại. Nhìn thấy môi bà Mai tái nhợt vì đói, đôi bàn tay run rẩy vì mệt mỏi sau một ngày gùi hàng dưới mưa, anh Nam gạt nhẹ thìa cháo ra, mắt rấn nước: "Chị Mai ơi... các chị làm việc vất vả cả ngày chưa có gì vào bụng... Chị uống một nửa đi, em ăn vài thìa là đủ sức rồi..."

Bà Mai nghẹn ngào, cố nén giọt nước mắt đang chực trào ra: "Em ăn đi lấy sức mà đánh giặc! Bọn chị ở hậu phương, hái rau rừng ăn quen rồi. Em không ăn là chị giận đấy!" Nói rồi, bà lại dịu dàng đút từng thìa cháo ấm cho anh. Bát cháo loãng ngày ấy chẳng có thịt, chẳng có hành hoa, chỉ có vị mặn của muối và tình thương bao la của đồng đội,nhưng đã tiếp thêm nguồn sống diệu kỳ, giúp hai người chiến sĩ trẻ vượt qua cơn nguy kịch giữa rừng già.

Hơn năm mươi năm đã trôi qua, những cánh rừng Trường Sơn xơ xác vì chất độc hóa học năm xưa nay đã phủ một màu xanh bạt ngàn của cây lá. Nhưng ký ức về bát cháo loãng ngày mưa lũ vẫn luôn đong đầy trong tâm trí của cựu nữ giao liên Trần Thị Mai như một kỷ niệm đẹp đẽ và thiêng liêng nhất của tuổi trẻ.

Câu chuyện về bát cháo loãng chia đôi giữa đại ngàn không chỉ là một kỷ niệm chiến trường, mà còn là bài học sâu sắc về tinh thần sẻ chia, về tình đồng chí thắm thiết trong những thời khắc gian gian khổ nhất. Chính thứ tình cảm vô giá ấy đã dệt nên sức mạnh diệu kỳ, giúp dân tộc ta vượt qua mọi bão táp chiến tranh để đi đến ngày chiến thắng hoàn toàn.