BẢY NGÀY ĐÊM TRÊN CON ĐƯỜNG VÀO VĨNH LINH
Có những hành trình được đo bằng cây số. Nhưng cũng có những hành trình được đo bằng lòng quyết tâm vượt qua hiểm nguy để đến nơi con người đang cần mình nhất.
Tháng 5/1966, đoàn nghiên cứu của Giáo sư Đặng Văn Ngữ rời Hà Nội, lên đường vào Vĩnh Linh. Chuyến đi kéo dài bảy ngày đêm bằng xe U-oát, do anh Dương Văn Đắc lái.
Trong bối cảnh máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá các tuyến giao thông, đoàn phải di chuyển chủ yếu vào ban đêm để hạn chế nguy hiểm. Ban ngày, các thành viên tìm nơi trú ẩn, chờ bom ngớt, chờ đường thông rồi mới tiếp tục hành trình.
Có những đoạn đường bị cắt đứt, những cây cầu bị phá hủy. Việc đi lại không chỉ đòi hỏi sức khỏe và sự kiên trì mà còn phụ thuộc vào tình hình chiến sự từng thời điểm.
Với một đoàn nghiên cứu y tế, mỗi chặng đường vượt qua đều có ý nghĩa thiết thực: đưa con người và phương tiện đến nơi cần triển khai công việc.
Điểm đến của đoàn là Vĩnh Linh, vùng đất chịu nhiều bom đạn và có vị trí đặc biệt trong cuộc kháng chiến. Tại đây, Giáo sư Đặng Văn Ngữ lựa chọn Quân y viện 43, nằm trong vùng rừng Trường Sơn thuộc khu vực Vĩnh Khê, làm địa điểm nghiên cứu.
Quân y viện điều trị cho những người lính từ chiến trường miền Nam ra. Những bệnh nhân nằm trong các lán dựng bằng gỗ rừng, mái lợp lá tranh, vách che kín để hạn chế ánh sáng lọt ra ngoài và tránh bị máy bay phát hiện.
Trong khung cảnh ấy, đoàn nghiên cứu bắt đầu công việc.
Không có phòng thí nghiệm hiện đại. Không có điều kiện sinh hoạt thuận tiện. Những dụng cụ và phương tiện sẵn có phải được sử dụng cẩn thận, phù hợp với hoàn cảnh thực địa.
Nhưng khó khăn không làm thay đổi mục tiêu của họ.
Bảy ngày đêm trên đường là bảy ngày đêm đưa một nhiệm vụ khoa học đến gần hơn với nơi nó cần được thực hiện.
Hành trình ấy nhắc chúng ta rằng, đằng sau mỗi kết quả nghiên cứu là công sức của nhiều người: người tổ chức, người lái xe, người chuẩn bị phương tiện, người vượt đường bom đạn và những cán bộ trực tiếp tiến hành công việc.
Lịch sử khoa học không chỉ được tạo nên trong phòng thí nghiệm. Đôi khi, nó bắt đầu từ một chuyến xe lặng lẽ vượt qua những cung đường chiến tranh.
