BCH Đoàn phường Nguyễn Uý (136)
NGUYỄN PHÚC LAI – BIỂU TƯỢNG CỦA LÒNG YÊU NƯỚC
Giữa lòng thủ đô Hà Nội hôm nay có một con phố nhỏ mang tên Nguyễn Phúc Lai nằm bên
hồ Hoàng Cầu, thuộc quận Đống Đa. Con phố không quá dài, chỉ khoảng năm trăm mét, nối
từ đường La Thành đến phố Mai Anh Tuấn, nhưng cái tên được đặt cho con phố ấy lại gợi
nhắc về một người anh hùng trẻ tuổi đã ngã xuống trong những ngày đầu kháng chiến bảo vệ
Thủ đô. Việc thành phố Hà Nội lấy tên liệt sĩ Nguyễn Phúc Lai đặt cho tuyến phố không chỉ
là sự tri ân đối với một người chiến sĩ quả cảm mà còn là cách để những thế hệ sau luôn nhớ
đến tinh thần hy sinh vì đất nước của cha anh đi trước. Mỗi lần nhắc đến con phố ấy, người
dân Thủ đô lại nhớ về một tấm gương sáng ngời của lòng yêu nước và ý chí chiến đấu kiên
cường.
Người con của quê hương Hà Nam
Nguyễn Phúc Lai sinh năm 1928 tại xã Chi Long, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam trong một
gia đình nông dân nghèo nhưng giàu lòng yêu nước. Tuổi thơ của ông gắn liền với những
năm tháng đất nước còn chìm trong cảnh chiến tranh
và nhân dân phải sống trong áp bức. Ngay từ khi còn
nhỏ, ông đã chứng kiến nỗi cơ cực của quê hương,
nhìn thấy những mất mát mà chiến tranh gây ra cho
người dân. Chính những điều đó đã sớm hình thành
trong ông lòng yêu quê hương sâu sắc và ý chí muốn
góp sức mình bảo vệ đất nước.
Dù tuổi còn nhỏ, Nguyễn Phúc Lai đã sớm hiểu
rằng độc lập không phải tự nhiên mà có, mà phải
được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của
biết bao người. Từ nhận thức ấy, trong trái tim của
người thanh niên trẻ tuổi đã nhen nhóm khát vọng
được cống hiến cho Tổ quốc.
Sớm bước vào con đường chiến đấu
Tháng 4 năm 1946, khi mới mười tám tuổi, Nguyễn Phúc Lai tình nguyện gia nhập quân đội.
Đây là thời điểm đất nước vừa giành được độc lập nhưng thực dân Pháp đang âm mưu quay
trở lại xâm lược nước ta. Với tinh thần yêu nước mạnh mẽ, ông nhanh chóng hòa mình vàohàng ngũ chiến đấu, trở thành một chiến sĩ trẻ gan dạ, luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó
khăn.
Trong quân ngũ, Nguyễn Phúc Lai được biên chế vào Tiểu đội 1, Đại đội 2, Tiểu đoàn 56.
Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông đã thể hiện sự dũng cảm, bình tĩnh và tinh thần trách nhiệm cao
trong mọi nhiệm vụ. Đồng đội nhớ đến ông là một tiểu đội trưởng tận tụy, luôn đi đầu trong
chiến đấu và hết lòng vì đồng chí của mình.
Chiến công anh dũng tại Giảng Võ – Ô Chợ Dừa
Chiến công tiêu biểu nhất của Nguyễn Phúc Lai diễn ra vào sáng ngày 6 tháng 1 năm 1947
tại khu vực Giảng Võ – Ô Chợ Dừa, phía tây Hà Nội. Hôm đó, thực dân Pháp huy động gần
một nghìn lính bộ binh cùng nhiều xe tăng, xe bọc thép, pháo binh và máy bay yểm trợ mở
cuộc tiến công lớn nhằm phá vỡ phòng tuyến của quân ta.
Trước lực lượng địch đông hơn nhiều lần, các chiến sĩ của Đại đội 2 vẫn bám trụ chiến đấu
vô cùng dũng cảm. Khi một chiếc xe tăng địch tiến sát trận địa, đe dọa phá thủng tuyến
phòng ngự, Nguyễn Phúc Lai đã ôm bom ba càng từ trong công sự lao thẳng về phía xe tăng
địch. Một tiếng nổ lớn vang lên giữa chiến trường, chiếc xe tăng bốc cháy dữ dội. Nguyễn
Phúc Lai anh dũng hy sinh khi mới mười chín tuổi.
Hành động quả cảm của ông đã tạo nên khí thế chiến đấu mãnh liệt cho đồng đội. Noi gương
người tiểu đội trưởng trẻ tuổi, toàn đơn vị đồng loạt xông lên chiến đấu, buộc quân Pháp phải
rút lui khỏi khu vực phía tây Hà Nội. Chiến công ấy đã góp phần bảo vệ trận địa và làm chậm
bước tiến của quân xâm lược trong những ngày đầu kháng chiến.
Tên ông còn sống mãi với Thủ đô
Để tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng ấy, tháng 7 năm 1999, thành phố Hà Nội đã quyết định
lấy tên Nguyễn Phúc Lai đặt cho một tuyến phố thuộc quận Đống Đa. Con phố nằm ven hồ
Hoàng Cầu tuy không lớn nhưng mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Mỗi ngày, giữa nhịp sống
đông đúc của thành phố, cái tên Nguyễn Phúc Lai vẫn hiện diện như một lời nhắc nhở âm
thầm về những người trẻ tuổi đã ngã xuống để bảo vệ Thủ đô.
Con phố mang tên ông không chỉ là một địa danh trong lòng Hà Nội mà còn là một trang lịch
sử sống động. Những người đi qua con phố ấy hôm nay có thể chưa từng biết hết câu chuyện
về người anh hùng năm xưa, nhưng chính tên gọi ấy đã giúp ký ức về ông tiếp tục được gìn
giữ qua thời gian.
Tấm gương cho thế hệ trẻ hôm nay
Ngày nay, nhắc đến Nguyễn Phúc Lai, người ta không chỉ nhớ đến một người lính trẻ hy
sinh trên chiến trường mà còn nhớ đến biểu tượng đẹp của lòng yêu nước. Cuộc đời ngắn
ngủi nhưng rực rỡ của ông đã để lại bài học sâu sắc về tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và sự
hy sinh vì Tổ quốc.
|
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, hình ảnh người anh hùng Nguyễn Phúc Lai và con phố mang tên
ông giữa lòng Hà Nội là lời nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao
mất mát của thế hệ đi trước. Từ niềm tự hào ấy, tuổi trẻ hôm nay cần sống có lý tưởng, biết
trân trọng quá khứ và góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng tốt đẹp hơn
