BCH Đoàn phường Nguyễn Uý (76)

TUỔI TRẺ PHƯỜNG NGUYỄN ÚY TỰ HÀO QUÊ HƯƠNG

MANG TÊN NGƯỜI LÃO THÀNH CÁCH MẠNG

Tiếng Vần "O" Dưới Hầm Đất Khả Phong

Những năm 1965 – 1972, khi bầu trời Kim Bảng không lúc nào ngớt tiếng gầm rít của máy bay, những ngôi trường mái ngói đỏ tươi ở các xã như Khả Phong, Thụy Lôi hay Ngọc Sơn buộc phải đóng cửa. Nhưng sự học không dừng lại, nó chỉ "lặn" xuống lòng đất.

Những "Ngôi Trường" Bí Mật

Dưới những lũy tre xanh rì, dân làng và thầy cô giáo đã cùng nhau đào hàng cây số đường hầm và những căn hầm chữ A kiên cố.

Bàn ghế: Được đóng tạm từ những mảnh gỗ xẻ từ cây vườn bị bom đánh đổ.

Bảng đen: Đôi khi chỉ là một tấm cánh cửa cũ sơn đen, treo lủng lẳng bên vách đất.

Ánh sáng: Là những chiếc đèn dầu hỏa được che chắn kỹ bằng giấy bồi để ánh sáng không lọt ra ngoài, tránh sự phát hiện của máy bay trinh sát "đầm già".

Cô Giáo Nguyệt Và Chiếc Xắc Cốt Đầy Phấn

Cô Nguyệt, một thiếu nữ vừa tốt nghiệp sư phạm, về nhận công tác tại một phân hiệu nhỏ sát chân núi. Hình ảnh cô giáo trẻ với chiếc nón lá trắng, vai đeo túi xắc cốt chứa đầy phấn trắng và giáo án, len lỏi qua những đoạn giao thông hào đã trở thành biểu tượng của sức sống mãnh liệt.

Có những buổi học đang diễn ra, tiếng còi báo động rú lên liên hồi.

"Tất cả các em xuống hầm! Bình tĩnh, tay nắm chặt tay nhau!" – Tiếng cô Nguyệt trầm tĩnh nhưng dứt khoát.

Trong bóng tối lờ mờ của căn hầm hôi mùi đất mới, lũ trẻ ngồi sát bên nhau. Tiếng bom dội từ xa vọng lại, làm cát bụi trên trần hầm rơi xuống tóc, xuống vở. Nhưng lạ thay, trong cái không gian đặc quánh ấy, cô Nguyệt vẫn khẽ khàng đọc thơ. Tiếng đọc bài trong trẻo của cô như một sợi dây vô hình níu giữ lấy sự bình yên, khiến lũ trẻ quên đi nỗi sợ hãi đang bủa vây phía trên đỉnh đầu.

"Mực Tím" Pha Lẫn "Mồ Hôi"

Học sinh Kim Bảng ngày ấy đi học với chiếc mũ rơm dày cộm trên đầu để chống mảnh văng. Những lọ mực được buộc dây treo vào thắt lưng để không bị đổ khi chạy xuống hầm.

Nhiều em sau buổi học lại cùng cha mẹ ra đồng "tay cày tay súng", hoặc giúp các chú bộ đội tiếp nước, truyền tin. Những bài toán về vận tốc máy bay, những bài văn tả cảnh quê hương dưới khói lửa được viết ra từ chính thực tiễn khốc liệt ấy.

Ý Nghĩa Của Những "Bông Hoa Chữ"

Trận chiến ở Kim Bảng không chỉ có tiếng súng cao xạ, mà còn có tiếng đọc bài đồng thanh vang lên từ lòng đất. Đó là minh chứng cho một chân lý: