BẾ VĂN ĐÀN – BẢN HÙNG CA VỀ GIÁ SÚNG BẰNG THÉP NƠI ĐẠI NGÀN
Trong khúc tráng ca Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, có những con người đã hóa thân thành lịch sử bằng xương máu và tuổi trẻ. Anh hùng Bế Văn Đàn – người con trung thành của núi rừng Việt Bắc – đã khắc tên mình vào lịch sử khi dùng chính đôi vai thịt xương làm giá súng, mở đường cho khúc khải hoàn của dân tộc.
I. Tiếng Gọi Đại Ngàn Và Chí Khí Người Thiếu Niên Áo Chàm
- Đồng chí Bế Văn Đàn (1931-1953), là người dân tộc Tày sinh ra ở Cao Bằng (huyện Quảng Hòa) một anh hùng vũ trang nhân dân về sau, anh lớn lên trong nhịp thở gian lao của một vùng quê nghèo dưới ách thống trị, trải qua những năm tháng đói nghèo lăng mạ. Mẹ mất sớm, còn cha làm nghề tay chân gian khổ. Mối thù nhà, nợ nước sớm nhen nhóm trong lòng người thanh niên dân tộc Tày một ý chí quật cường.
-Năm 1948, khi vừa tròn 17 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của đời người – anh gạt bỏ tình riêng, xếp lại những dở dang của tuổi trẻ để khoác lên mình màu áo chiến sĩ, anh xung phong vào bộ đội giữa lúc cuộc chiến tranh Đông Dương đang quyết liệt. Anh đã tham gia Quân đội nhân dân Việt Nam tại các đơn vị: Đại đội 674; Tiểu đoàn 251; Đại đoàn 316.
-Thể hình tuy nhỏ nhưng ẩn chứa một trái tim quật cường, kiên quyết chấp hành mọi chỉ thị mệnh lệnh nghiêm túc chĩnh xác, anh nhanh chóng trở thành người chiến sĩ liên lạc thông minh, trí khí, vượt qua bao đèo cao vực sâu để truyền và giữ mạch thông tin nơi chiến trường tàn khốc.
II. Mường Pồn Rực Lửa Và Quyết Định Bất Tử
-Khi cuộc kháng chiến chống Pháp của Việt Minh đang ở giai đoạn quyết liệt, Đảng Cộng sản Đông Dương đã mở chiến dịch Đông Xuân 1953-1954. Vào mùa đông năm 1953, mặt trận Mường Pồn trở thành "điểm nóng" trong chiến dịch Đông - Xuân. Giữa cơn mưa bom bão đạn do địch trút xuống nhằm mở đường về Điện Biên Phủ, Bế Văn Đàn làm liên lạc tiểu đoàn, nhiệm vụ vây giữ Pháp ở Mường Pồn, đại đội của Bế Văn Đàn nhận lệnh cắm chốt, quyết không cho kẻ thù thoát thân.
-Trận chiến bước vào hồi nghẹt thở:
Khói lửa ngút trời: Quân địch điên cuồng trút đạn, lực lượng Việt Minh ta thương vong nặng nề, chỉ vỏn vẹn còn 17 người. Bế Văn Đàn cũng bị thương, nhưng anh vẫn tiếp tục vùng lên chiến đấu.
Tình thế ngàn cân treo sợi tóc: Một bên là khẩu trung liên không bắn được vì xạ thủ hy sinh. Bên còn lại là khẩu đại liên – hỏa lực chủ lực của ta – ngưng tiếng vì không có điểm tựa vững chắc, trong khi làn sóng địch tràn lên cuồn cuộn.
Thấy đồng chí Chu Văn Pù do dự vì thiếu giá đỡ súng, Bế Văn Đàn không một giây đắn đo. Anh lao gieo mình vào giữa dòng đạn réo, nhô người lên khỏi mạn giao thông hào và ghì chặt hai chân khẩu trung niên đặt lên đôi vai mình. Giữa tiếng gầm vang của đạn pháo, tiếng hô của anh đanh thép như một lời thề sông núi:
"Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì hãy bắn chết chúng nó đi!"
Mặc cho tiếng nổ rung chuyển lồng ngực, hơi nóng phả rát da thịt và những quầng đạn xé rách vai áo, người chiến sĩ ấy vẫn đứng vững như cây tùng giữa bão xô. Anh đã ngã xuống hy sinh khi loạt đạn tiêu diệt địch vừa dứt, đôi tay vẫn giữ chặt chân súng, giữ trọn vẹn lời hứa với quê hương ở tuổi 22.
III. Tượng Đài Khí Phách Sống Mãi Với Thời Gian
Hành động của Bế Văn Đàn không đơn thuần là một quyết định trong khoảnh khắc, mà là sự kết tinh của tinh thần "Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh":
Đôi vai anh không chỉ đỡ lấy khẩu đại liên, mà còn nâng đỡ niềm tin, che chắn cho đồng đội và gánh vác sứ mệnh độc lập của một dân tộc.
Khí phách Mường Pồn ngay lập tức biến thành làn sóng căm thù, xốc lại tinh thần toàn mặt trận, góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.
Sức sống vĩnh hằng trong tâm khảm: Thân xác anh đã hòa vào đất mẹ, nhưng danh xưng Bế Văn Đàn đã hóa thành thơ ca, giai điệu và trở thành tượng đài bất tử trong lòng các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam.
-Hình ảnh “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kì Chiến tranh Đông Dương. Bế Văn Đàn lúc hy sinh là tiểu đội phó, Đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam.
-Trong đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương chiến công hạng nhất và được bình bầu là chiến sĩ thi đua số 1 của tiểu đoàn. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Bế Văn Đàn được Quốc hội nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương quân công hạng nhì.
-Tưởng niệm:
Để tưởng nhớ tấm gương hy sinh của Bế Văn Đàn, nhạc sĩ Huy Du đã sáng tác bài hát "Bế Văn Đàn sống mãi" trong những năm 1960, có những câu:
...Mười năm qua anh vẫn còn (vẫn còn) sống mãi.
Đất nước quê anh lá thắm rừng xanh, cam Mường Pồn quanh mồ anh xây đỏ.
....
Đàn em thơ đang hát ca đời anh.
...Anh bước vào trang sách các em thơ
Bế Văn Đàn một tâm hồn vĩ đại...
Tên anh được đặt cho nhiều đường phố và trường học tại các thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cao Bằng, Hạ Long, Đồng Hới, Pleiku... Đầu năm 2020, tỉnh Cao Bằng tiến hành sắp xếp lại nhiều đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh. Theo đó, xã Triệu Ẩu thuộc huyện Phục Hòa sáp nhập với một phần xã Hồng Đại cùng huyện thành một xã mới có tên là xã Bế Văn Đàn.
-Chú thích: các câu thoại và sự kiện lịch sử trích trong “Tiểu sử Bế Văn Đàn” tại Bảo Tàng Chiến Thắng lịch sử Điện Biên Phủ.
Lời Bạt
Anh hùng Bế Văn Đàn đã ra đi, nhưng dấu chân và đôi vai thép của anh vẫn còn in đậm trên dải đất hình S. Anh là bằng chứng hùng hồn cho thấy: Khi tình yêu Tổ quốc đủ lớn, con người có thể vượt qua mọi giới hạn của thể xác để trở thành một huyền thoại.
Nguồn:
https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%BF_V%C4%83n_%C4%90%C3%A0n (Wikipedia - Bách Khoa toàn thư mở)
https://www.qdnd.vn/quoc-phong-an-ninh/chien-thang-dien-bien-phu-moc-son-lich-su/anh-hung/anh-hung-be-van-dan-lay-than-minh-lam-gia-sung-770856 (Báo quân đội nhân dân)
Đơn vị thực hiện: THPT Quang Trung - Đống Đa - Đoàn Thanh niên phường Đống Đa - Hà Nội.



