Bế Văn Đàn – Lấy thân mình làm giá súng

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 trong một gia đình nghèo người Tày ở Cao Bằng. Tuổi thơ của anh gắn với cuộc sống lao động vất vả nơi miền núi và những năm tháng đất nước còn dưới ách thực dân. Từ nhỏ, anh đã chứng kiến sự gian khổ của người dân và sớm tham gia các hoạt động du kích tại địa phương.

Tháng 1 năm 1948 (một số tài liệu ghi năm 1949), Bế Văn Đàn tình nguyện gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong quân ngũ, anh luôn được đánh giá là người nhanh nhẹn, dũng cảm, chấp hành nghiêm mệnh lệnh và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Anh tham gia nhiều chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tích lũy kinh nghiệm chiến đấu và được đồng đội tin tưởng.

Cuối năm 1953, quân đội ta mở Chiến dịch Đông Xuân nhằm tiêu hao sinh lực đối phương và tạo điều kiện cho các chiến dịch lớn tiếp theo. Bế Văn Đàn khi đó là chiến sĩ liên lạc của Tiểu đoàn 251, Đại đoàn 316.

Ngày 12 tháng 12 năm 1953, tại khu vực Mường Pồn, đơn vị của anh chặn đánh lực lượng quân Pháp rút từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Trận đánh diễn ra rất ác liệt. Đối phương có hỏa lực mạnh, được pháo binh và máy bay yểm trợ nên liên tục phản kích.

Trong lúc chiến đấu, khẩu trung liên của đơn vị mất giá súng, khiến việc ngắm bắn gặp nhiều khó khăn. Đồng thời, người chiến sĩ trực tiếp sử dụng khẩu súng bị thương, làm hỏa lực của đơn vị có nguy cơ bị gián đoạn. Nhận thấy tình huống khẩn cấp, Bế Văn Đàn nhanh chóng lao tới, quỳ xuống giữa làn đạn và ghì chặt khẩu trung liên lên vai mình để tạo điểm tựa vững chắc cho đồng đội tiếp tục bắn trả.

Bất chấp đạn pháo và súng máy của đối phương, anh vẫn giữ nguyên tư thế, tạo điều kiện cho hỏa lực của đơn vị phát huy hiệu quả. Nhờ đó, nhiều đợt tiến công của quân Pháp bị chặn đứng, góp phần giúp đơn vị giữ vững trận địa và hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu.

Trong khi làm giá đỡ cho khẩu súng, Bế Văn Đàn trúng nhiều viên đạn và anh dũng hy sinh ngay trên chiến trường. Khi ấy, anh mới 22 tuổi.

Sự hy sinh của Bế Văn Đàn đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về tinh thần chiến đấu của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng được đưa vào nhiều tác phẩm văn học, bài hát, sách giáo khoa và tài liệu giáo dục truyền thống, trở thành tấm gương về lòng dũng cảm, tinh thần đồng đội và sự sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và hòa bình lập lại, Nhà nước đã truy tặng Bế Văn Đàn danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh đặc biệt của anh. Tên của anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố và đơn vị trên cả nước. Tại quê hương Cao Bằng, nhiều công trình tưởng niệm và hoạt động giáo dục truyền thống được tổ chức nhằm tri ân người con ưu tú của dân tộc Tày.

Ngày nay, câu chuyện về Bế Văn Đàn vẫn được kể lại như một minh chứng sinh động cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Đó không chỉ là câu chuyện của một cá nhân mà còn là biểu tượng cho lòng dũng cảm và sự đoàn kết của những người lính Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.