Bếp Hoàng Cầm

Trong kháng chiến chống Mỹ, tại tuyến Đường Trường Sơn, việc nấu ăn cho bộ đội phải đảm bảo một yêu cầu sống còn: không để lộ khói.

Hoàng Cầm là người gắn với hình ảnh “bếp Hoàng Cầm” — một loại bếp dã chiến được thiết kế để dẫn khói đi xa, phân tán qua các rãnh đất và tán rừng, tránh bị máy bay phát hiện.

Bếp thường được đào chìm dưới đất. Lửa cháy ở hố nhỏ, khói được dẫn qua hệ thống rãnh ngoằn ngoèo rồi thoát ra xa, hòa vào sương rừng. Nhìn từ trên cao, gần như không thể nhận ra vị trí nấu ăn.

Công việc nấu ăn trong điều kiện đó không chỉ là chuẩn bị bữa ăn mà còn là giữ an toàn cho cả đơn vị. Chỉ cần khói lộ ra sai vị trí, toàn bộ khu vực có thể bị nghi ngờ và đánh phá.

Theo lời kể trong các đơn vị Trường Sơn, người phụ trách bếp thường phải liên tục điều chỉnh đất, độ ẩm và hướng gió để kiểm soát luồng khói. Có những lúc, bếp phải dừng lại hoàn toàn khi thời tiết thay đổi bất lợi.

Sau chiến tranh, hình ảnh “bếp Hoàng Cầm” trở thành biểu tượng của sự sáng tạo trong điều kiện thiếu thốn, gắn với đời sống gian khổ nhưng kỷ luật của lực lượng vận tải và chiến đấu trên tuyến đường này.

Sự thật lịch sử

• “Bếp Hoàng Cầm” là loại bếp dã chiến được sử dụng rộng rãi trong kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt trên Đường Trường Sơn.